Amosi 6

The Explanation

Amos anaandika kwa watu wa Israeli waliokuwa wanaishi maisha mazuri sana, hasa wale wenye mamlaka na mali huko Sayuni na Samaria. Sura hii inafungua na neno "Ole," neno la maombolezo, karibu kama mtu anayelia juu ya kaburi. Lakini hapa haliombolezwi mtu aliyekufa, linaombolezwa maisha ya watu ambao bado wako hai lakini wamelala usingizi wa kiroho. Wanajisikia salama kwa sababu wana milima yenye ngome, wanajilinganisha na mataifa mengine yenye nguvu (mstari wa 2) na kufikiri hakuna kitakachowashinda.

Mstari wa 3 unaongeza undani mzuri: hao watu wanaishi kana kwamba wanaifukuza mbali "siku ya majanga," siku ambayo Mungu atahukumu. Wanafikiri kwa kuikwepa kiakili wataiepuka kabisa. Lakini Amos anaonyesha kinyume chake, kwa kuishi hivyo bila kujali, wanasogeza karibu zaidi hukumu waliyokuwa wanataka kuikwepa.

Amos anaelezea maisha yao kwa undani wa hisia: wamelala juu ya vitanda vya pembe, wanakula nyama bora, wanaimba na kucheza kwa vinubi, wanakunywa mvinyo kwa bakuli badala ya vikombe vidogo, wanajipaka mafuta ya thamani. Kila kitu kinaonyesha starehe, raha, anasa isiyo na kikomo. Lakini kuna sentensi moja inayovunja picha yote hiyo nzuri, "hawahuzuniki juu ya mateso ya Yusufu" (mstari 6). Yusufu hapa ni jina lingine la taifa la Israeli linalosumbuka, watu wenzao wanaokufa kwa dhuluma na umaskini wakati hao wanasherehekea. Hawajali. Wamejifunga ndani ya faraja yao wenyewe hadi wamepoteza uwezo wa kuhisi maumivu ya wengine.

Kisha Mungu mwenyewe anaingia kuzungumza, akiapa kwa nafsi yake (mstari 8), jambo la ajabu na la kutisha, kwa sababu hakuna kikubwa zaidi ya Mungu ambacho angeweza kuapa kwacho. Anasema anachukia fahari ya Yakobo na boma zake. Matokeo yatakuwa uharibifu mkubwa, nyumba kubwa zitavunjika vipande vipande, watu watakufa kimya kimya hata bila kutaja jina la Bwana tena (mstari 9-10), na taifa lote litaenda utumwani. Sura inafunga na picha ya kejeli chungu, watu waliojivunia ushindi wao wenyewe huko Karnaimu (mstari 13) watakabiliwa na taifa jipya litakalowatesa kutoka mwisho mmoja wa nchi hadi mwingine.

What Does This Mean?

Hii si hadithi kuhusu watu wabaya wa zamani tu. Ni onyo kuhusu jinsi starehe inavyoweza kutufanya vipofu. Watu hawa hawakuwa wanafanya mambo "ya ajabu" sana, walikuwa tu wanafurahia maisha mazuri, chakula kizuri, muziki, mvinyo, faraja. Tatizo halikuwa kwenye vitu vyenyewe, tatizo lilikuwa kwenye moyo uliokufa kwa mateso ya wengine. Waliishi ndani ya kifuko chao cha faraja hadi wakashindwa kuhisi kitu chochote kuhusu wale walioteseka karibu nao.

Amos anafunua kitu cha hatari sana, unaweza kuwa na dini nzuri, muziki mzuri wa ibada (mstari 5 unataja hata "vyombo kama vya Daudi", yaani vyombo vya ibada), lakini bado moyo wako uwe mbali na Mungu kwa sababu haujali haki na maumivu ya wengine. Hukumu ya Mungu hapa haitokani na uzembe wa kidini pekee, inatokana na kutojali. Mstari 12 unauliza swali gumu, "mmegeuza haki kuwa sumu," yaani wamevuruga mfumo mzima wa jamii ili wao wafaidike wakati wengine wanaumia.

Kuna kitu kingine hatari zaidi kinachojitokeza mwishoni mwa sura, watu wanaojivunia kwamba walishinda "kwa nguvu zao wenyewe" (mstari 13). Hii ni picha ya kujitegemea kikamilifu, kujenga utambulisho wako juu ya mafanikio yako, nguvu zako, ushindi wako. Amos anaonyesha kwamba aina hii ya kiburi haiongoi kwa uhuru zaidi, inaongoza kwenye taabu kubwa zaidi, kwa sababu mwanadamu anayejitegemea peke yake mwishowe anajikuta peke yake wakati dhoruba inakuja.

The Common Thread

Ndani ya Biblia nzima, Mungu hajali tu ibada za nje, anajali moyo. Yesu mwenyewe alirudia jambo hili kwa Mafarisayo waliokuwa makini kwa sheria lakini walipuuza haki, rehema na imani (Mathayo 23). Amos 6 inaonyesha kwamba dhambi kubwa zaidi mara nyingi si uasi wa waziwazi, bali ni kutojali kimya kimya, kufunga mlango wa moyo mbele ya mateso ya wengine ili tufurahie amani yetu wenyewe.

Lakini hukumu si mwisho wa hadithi. Amos anaandika kabla ya uhamisho, na Mungu, hata katika hasira yake, bado ni Mungu anayezungumza, anayetuma unabii, anayeonya kabla ya kuadhibu. Hii ni sauti ya Mungu anayetaka watu wageuke kabla haijawa kuchelewa. Katika Yesu Kristo, tunaona jambo hilo hilo kwa namna ya kina zaidi, Mungu ambaye hajaacha kuzungumza, ambaye alikuja mwenyewe kuhisi mateso ya Yusufu, mateso ya wanadamu wote, msalabani. Yeye hakukaa mbali na maumivu yetu, alishuka ndani yake.

For You

Wewe unaishi katika ulimwengu unaokuvuta kwenye faraja isiyo na mwisho, muziki wa masikioni, chakula rahisi, burudani ya saa nyingi, maisha yaliyopambwa kwenye picha. Hakuna ubaya wa asili katika hivyo. Swali la Amos 6 si "una furaha kiasi gani?" bali "je faraja yako imekufanya usisikie tena maumivu ya mtu mwingine?" Je unapita mbele ya habari za mateso ya watu, njaa, vita, dhuluma, bila kuguswa kwa sababu maisha yako ni mazuri? Je moyo wako umezoea sana kufurahia kwamba umepoteza uwezo wa kuhuzunika kwa haki?

Hili si wito wa kuacha kufurahia maisha. Ni wito wa kuweka moyo wako wazi, kuruhusu maumivu ya wengine yakusogeze karibu na Mungu badala ya kukufanya ukimbie kwenye faraja zaidi. Uliza mwenyewe leo, ni nani karibu nawe, au mbali kabisa, ambaye mateso yake sikuwahi kumjali?

Talk About It

Je kuna maeneo ya maisha yako ambapo umezoea sana raha hadi umeshindwa kuhuzunika kwa mateso ya wengine? Ni yapi?

Amos anaonyesha kwamba ibada nzuri, hata muziki mzuri wa kumsifu Mungu, haikuweza kuokoa watu waliosahau haki. Je kuna hatari hiyo katika maisha yako ya kiroho leo?

Praying Together

Bwana, tunakiri kwamba mara nyingi tumefungwa ndani ya faraja yetu wenyewe hadi tukashindwa kuhisi maumivu ya wengine. Tufungue macho yetu, tulainishe mioyo yetu, tufundishe kupenda haki kama unavyoipenda wewe. Utusaidie tusiache kukusikia unapozungumza kwetu kwa upole kabla ya wakati wa hukumu. Kwa jina la Yesu, Amina.