Waamuzi 12

Maelezo

Baada ya ushindi mkubwa wa Yeftha dhidi ya Waamoni, unatarajia sherehe. Badala yake, vita vingine vinaanza, na wakati huu adui si taifa la kigeni, bali ndugu zake mwenyewe. Watu wa Efraimu wanamjia Yeftha wakiwa na hasira. Wanamuuliza kwa nini hakuwaita kupigana pamoja naye, na wanamtishia kuteketeza nyumba yake kwa moto. Ni madai yasiyo na msingi, kwa sababu Yeftha anaeleza wazi kwamba aliwaita, lakini hawakuja kumwokoa alipokuwa katika vita kali. Badala ya kukiri kosa lao, Waefraimu wanachagua kudai heshima waliyokosa kwa nguvu.

Yeftha hajibu kwa maneno zaidi. Anakusanya watu wa Gileadi na vita vya wenyewe kwa wenyewe vinaanza, Waisraeli dhidi ya Waisraeli. Wagileadi wanashinda, kisha wanakamata njia za kuvuka Yordani ili kuwazuia Waefraimu wanaokimbia. Hapa kuna tukio la ajabu na la kutisha: kila mtu anayetaka kuvuka anaulizwa kusema neno moja, "Shiboleth." Waefraimu hawakuweza kutamka sauti ile sawasawa, walisema "Sibboleth." Tofauti ya herufi moja tu ikawa tofauti kati ya uhai na kifo. Maandiko yanasema Waefraimu elfu arobaini waliuawa siku hiyo, kwa sababu ya namna walivyotamka neno.

Yeftha anatawala miaka sita kisha anafariki. Baada yake, waamuzi wengine watatu wanatajwa kwa ufupi: Ibzani wa Bethlehemu mwenye watoto sitini, Eloni wa Zabuloni, na Abdoni mwenye watoto na wajukuu wengi wakipanda punda sabini. Hawa hawana hadithi ndefu, maisha yao yanaelezwa kwa sentensi chache tu, kisha wanazikwa.

Hii Ina Maana Gani?

Sura hii inauma kwa sababu vita hapa si dhidi ya adui wa nje, bali ni Waisraeli wakiuana wenyewe kwa wenyewe. Kinachoanzisha haya yote si uadui wa kitheolojia au tofauti ya imani, bali kiburi. Waefraimu hawakukasirika kwa sababu ushindi haukupatikana, walikasirika kwa sababu hawakualikwa kwenye utukufu wake. Walitaka heshima bila kubeba gharama ya vita. Hili ni tatizo la moyo wa kibinadamu linaloonekana wazi: wivu unaozaa vurugu kubwa kuliko sababu halisi.

Jambo la Shiboleth linaonyesha jambo zito zaidi. Hapa si imani wala matendo yaliyoamua nani anaishi na nani anakufa, bali lafudhi, njia ya kutamka neno. Watu waliuawa kwa sababu walikuwa na asili tofauti kidogo, ingawa walikuwa ndugu wa taifa moja, wa agano moja. Hii ni picha ya jinsi utambulisho wa kikundi unavyoweza kuwa silaha, na jinsi "sisi" dhidi ya "wao" unavyoweza kugeuka kuwa umwagaji damu, hata kati ya watu waliopaswa kuwa familia moja mbele za Mungu.

Orodha fupi ya waamuzi wafuatao, Ibzani, Eloni, Abdoni, inatuonyesha kipindi ambacho hakikuwa na mwelekeo thabiti wa kiroho. Hakuna mfalme, hakuna uongozi wa kudumu, kila kiongozi anaishi, anazaa watoto, anafa, na mzunguko unaendelea bila mwelekeo wa kweli kuelekea Mungu.

Uzi Unaounganisha

Sura hii ni picha ya nini kinatokea pale watu wa Mungu wanapokosa Mfalme wa kweli anayewaunganisha. Bila kiongozi mwenye haki anayewaleta pamoja, taifa linajigawanya lenyewe kutoka ndani, likiumizana kwa sababu za kiburi na hofu. Hili ni tatizo kubwa kuliko Waamoni waliowashinda, kwa sababu adui wa nje unaweza kupigana naye, lakini mgawanyiko wa ndani unaangamiza taifa kutoka ndani kabisa.

Agano Jipya linaleta tofauti kubwa. Yesu Kristo hakuja kutenganisha watu kwa lafudhi, kabila, au ukoo, bali kubomoa ukuta uliokuwa kati ya watu, akiwafanya wawe mwili mmoja kupitia msalaba. Yeye ni Mwamuzi wa kweli ambaye hahukumu kwa sauti ya neno, bali kwa moyo. Katika Kristo, tofauti za lugha, kabila, na asili hazigawanyi tena watu wa Mungu, bali zinakuwa utajiri wa familia moja kubwa.

Kwa Ajili Yako

Huenda hujawahi kuuawa kwa sababu ya namna unavyotamka neno, lakini unajua vizuri jinsi makundi yanavyoweza kuwa na "nywele za kupimia" za kuamua nani yupo ndani na nani yupo nje. Shuleni, mtandaoni, hata kanisani, kuna njia za kuongea, kuvaa, kusikiliza muziki, ambazo zinaamua haraka nani "anafaa" na nani "hafai." Mara nyingi hatuui kwa mikuki, lakini tunaua kwa maneno, kwa kutenga, kwa dharau.

Jiulize kwa uaminifu: je, kuna kundi unalolichukia au kulidharau si kwa sababu ya tabia zao mbaya, bali kwa sababu tu ni tofauti na wewe? Je, kiburi chako kimewahi kukufanya udai heshima badala ya kubeba gharama halisi ya mahusiano, kama Waefraimu walivyofanya? Kristo hakukuita kuwa sehemu ya kikundi kinachojiona bora, bali kuwa sehemu ya familia inayoweza kubeba tofauti bila kuuana. Hilo ni changamoto ya kweli kwa jinsi unavyoshughulika na watu wasio kama wewe.

Ongea Kuhusu Hili

Ni "lafudhi" gani za kijamii, kiuchumi, au kikanisa unazotumia bila kujua kuamua nani "yupo ndani" na nani "hafai" katika maisha yako?

Yeftha alikuwa sahihi kisheria lakini bado vita viliua maelfu. Je, kuwa sahihi kunatosha kuhalalisha jinsi unavyoshughulikia mzozo na mtu mwingine?

Kuomba Pamoja

Bwana, tunakiri kwamba mioyo yetu mara nyingi inatenganisha badala ya kuunganisha, inahukumu kwa haraka badala ya kusikiliza. Tusamehe kiburi chetu kinachodai heshima bila upendo. Tufundishe kuona watu wengine kama ndugu, hata wanapotamka maneno tofauti na sisi, hata wanapotoka sehemu tofauti na sisi. Tuwe sehemu ya familia yako iliyounganishwa na Kristo, si ya makundi yanayogawanyika. Amina.