Malaki 1

The Explanation

Malaki anaandika kwa watu wa Israeli waliokuwa wamerudi kutoka uhamishoni, wakijenga tena maisha yao, lakini wakiwa na moyo uliochoka. Sura hii inafunguka na tamko la ajabu: Mungu anasema, “Nilikupenda.” Lakini jibu la watu si shukrani, ni swali baridi: “Kwa jinsi gani ulitupenda?” Wanamuuliza Mungu athibitishe upendo wake, kana kwamba historia yao yote haikuwa ushahidi wa kutosha.

Mungu anajibu kwa kuwarejesha kwenye historia ya mababu zao wawili, Yakobo na Esau, ndugu wa tumbo moja. Mungu alimchagua Yakobo kuwa mzazi wa taifa la ahadi, wakati Esau na wazao wake, Edomu, walibaki nje ya njia hiyo ya agano. Hii si hadithi ya chuki ya kibinafsi kati ya ndugu wawili, ni lugha ya agano: Mungu alichagua kuweka upendo wake maalum, wa kiagano, juu ya Yakobo. Edomu waliangamizwa na kubaki magofu, na hata wajaribu kujenga tena, Mungu anasema hawatafanikiwa.

Kisha maandishi yanageuka ghafla kuwaelekea makuhani, viongozi wa ibada wenyewe. Hapa ndipo maumivu ya kweli ya sura hii yanapoonekana. Makuhani walikuwa wakileta wanyama vipofu, vilema, na wagonjwa kama sadaka kwa Mungu, huku wakidai kuwa wanamheshimu. Sheria ilikuwa wazi: sadaka lazima iwe safi, isiyo na dosari. Lakini wao walimtolea Mungu mabaki, vitu wasivyoweza kuvitumia tena wenyewe, na kuwaita hiyo ibada. Zaidi ya hilo, walisema kwa uchovu, “Jambo hili limetuchosha.” Ibada ilikuwa mzigo, si furaha.

Mungu anajibu kwa maneno makali: bora milango ya hekalu ifungwe kabisa kuliko kupokea sadaka ya aina hiyo. Anaeleza kwamba jina lake litaheshimiwa kote ulimwenguni, kutoka mawio ya jua hadi machweo, hata kama wale waliopaswa kumheshimu zaidi wanamdharau.

What Does This Mean?

Sura hii haizungumzii tu historia ya kale, inazungumzia moyo. Swali kuu si “tunafanya ibada kiasi gani” bali “tunamtolea Mungu nini hasa.” Watu wa Malaki hawakuwa wameacha kuabudu, waliendelea kuja hekaluni, kutoa sadaka, kufanya kazi za dini. Tatizo halikuwa kutokuwepo kwa dini, lilikuwa ubora wa moyo uliokuwa nyuma yake. Walimtolea Mungu kile ambacho hawakuwa tena wanakitaka wenyewe, si kile bora walichokuwa nacho.

Hii inagusa jambo la kina: unaweza kuwa na dini kamili kimuonekano na bado ukiwa umempa Mungu mabaki tu ya wakati wako, mabaki ya fikira zako, mabaki ya uangalifu wako, huku ukimwacha akili yako mahali pengine wakati mdomo unasema maneno ya kawaida. Mungu haangalii tu kama unafanya jambo sahihi, anaangalia kama unalifanya kwa uzito.

Pia, sura hii inagusa swali gumu ambalo vijana wengi wanaliuliza kwa uwazi zaidi kuliko watu wazima: “Kwa jinsi gani ulitupenda?” Ni swali halali. Mungu haliepuki. Anajibu kwa historia halisi, si kwa maelezo matupu.

The Common Thread

Uchaguzi wa Yakobo, ambaye hakuwa mtu bora zaidi kuliko Esau kwa tabia, unatuonyesha kwamba upendo wa Mungu kwa watu wake si tuzo la kustahili, ni zawadi ya neema. Hii ni mstari unaoendelea katika Biblia nzima: Mungu huchagua kuwapenda watu wasiostahili, kisha anawaita kumtolea sadaka safi kwa shukrani, si kwa wajibu mzito.

Ndipo tunapoona jinsi Malaki 1 inavyoiangalia mbele bila kutaja moja kwa moja. Watu walishindwa kutoa sadaka bila dosari. Yesu Kristo ndiye alikuja kuwa sadaka isiyo na dosari kabisa, aliyejitoa mwenyewe kwa hiari, bila mabaki, bila uchovu. Alipojitoa msalabani, hakumpa Mungu kile ambacho hakukitaka, alijitoa mwenyewe kikamilifu. Ndiyo maana Agano Jipya linamwita Mwana-Kondoo asiye na dosari. Anachukua mahali pa sadaka zetu zilizokosa, na kufanya kile tulichoshindwa kufanya.

Ahadi kwamba jina la Bwana litaheshimiwa kutoka mawio hadi machweo, kwa mataifa yote, inaonyesha kwamba upendo wa Mungu haukuwa mdogo kwa taifa moja lililochoka. Ulikuwa unaenda mbali zaidi, kwa ulimwengu mzima, kupitia Kristo.

For You

Jiulize kwa uwazi: unamtolea Mungu nini hasa? Muda wako mzuri wa siku au zile dakika za mwisho ulipochoka? Fikra zako makini au akili iliyogawanyika kati ya sala na simu? Mara nyingi tunajaribu kumdanganya Mungu kwa kumpa kile hakina thamani kwetu, huku tukishika kilicho bora zaidi kwa nafsi zetu. Malaki 1 inatuuliza tuwe wanyofu kuhusu hilo.

Pia, ikiwa umejikuta ukiuliza kwa uchungu, “Mungu, kwa jinsi gani ulinipenda?” usijione mwenye dhambi kwa kuuliza. Watu wa Mungu waliuliza swali hilo hilo. Lakini jibu la kweli halikuja kwa maelezo, lilikuja baadaye kwa mwili, msalabani. Huko ndiko unapoweza kuangalia unapotafuta jibu la kweli kwa swali hilo.

Talk About It

Je, kuna sehemu ya maisha yako ya kiroho ambayo umekuwa ukimpa Mungu “mabaki” badala ya bora yako? Ni ipi, na kwa nini?

Swali la watu wa Malaki, “Kwa jinsi gani ulitupenda?”, ni gumu. Wewe binafsi umewahi kuliuliza? Ulipata jibu gani, au bado unalisubiri?

Praying Together

Bwana, mara nyingi nimekutolea mabaki badala ya moyo wangu mzima. Nisamehe uchovu wangu, unyofu wangu wa nusu, sala zangu za haraka. Nifundishe kupenda kama Yakobo alivyopendwa, bila kustahili, na kutoa kama Kristo alivyojitoa, bila kizuizi. Jina lako liwe kuu katika maisha yangu, si tu kwa maneno, bali kwa moyo wangu wote. Amina.