1Wafalme 21

Andiko

Ahabu, mfalme mwenye ikulu na majeshi, anataka shamba dogo la mizabibu la jirani yake Nabothi. Nabothi anakataa kwa sababu ni urithi wa mababu zake. Ahabu analala kitandani akiwa na uso ukielekea ukutani, akigoma kula, mpaka Yezebeli mkewe anapopanga mauaji ya kimahakama, akichukua shamba kwa jina la haki. Kisha Eliya anakuja na hukumu nzito, na Ahabu, kwa kushangaza, anajinyenyekeza.

Kiini

Sura hii inaonyesha jinsi tamaa moja isiyodhibitiwa inavyokuwa mnyororo wa maovu. Ahabu hakutaka kumuua Nabothi; alitaka tu shamba. Lakini tamaa yake ilifungua mlango, na Yezebeli akaingiza mauaji, uongo wa kidini (mfungo mtakatifu ukitumiwa kufunika damu), rushwa ya wazee, na wizi wa urithi wa Mungu. Mungu anayeonekana hapa si mungu wa "kanuni za maadili" tu; ni Mungu anayemsikia mtu mmoja mnyonge aliyeuawa kwa uongo, na anayemtuma nabii kumwendea mfalme moja kwa moja shambani, mahali pa uhalifu. Hakuna aliye juu sana asifikiwe na hukumu, wala aliye chini sana asisikiwe.

Uzi wa Pamoja

Nabothi anasimama katika mstari wa wanyonge walioteswa kwa "haki" ya bandia: Uria aliyeuawa na Daudi kwa barua, manabii walionyongwa, na hatimaye Kristo mwenyewe aliyehukumiwa kwa mashahidi wa uongo mbele ya wazee, nje ya mji, kama Nabothi. Sanjari ni ya kutisha: watu wawili wasio waaminifu, shtaka la kumkufuru Mungu, kifo nje ya kuta. Lakini kuna tofauti moja kubwa: damu ya Nabothi ililia kwa kisasi, damu ya Kristo inanena maneno bora zaidi. Ahabu wa kwanza alipata hukumu; Ahabu ndani yetu anapata neema pale tunapojinyenyekeza kama alivyofanya mwishoni mwa sura hii.

Kioo

Angalia kitanda cha Ahabu. Mfalme mwenye kila kitu amelala akielekea ukutani kwa sababu ana kitu kimoja tu asichoweza kupata. Hii ni picha yako na yangu mara nyingi zaidi ya tunavyokiri. Nyumba nzuri, lakini shamba la jirani linakuudhi. Kazi imara, lakini cheo cha yule mmoja ndicho unachofikiri usiku. Ndoa nzuri, lakini kuna kitu kwa mwingine unachotamani. Tamaa ni jambo dogo, unafikiri, kwa sababu haitendi jambo, inasononeka tu. Lakini Yezebeli yuko karibu daima, sauti inayosema: "Wewe ni nani? Chukua!" Yezebeli anaweza kuwa mtu, au kanuni ndani yako inayohalalisha kila kitu ilimradi upate unachotaka. Ahabu hakumuua Nabothi kwa mikono yake, na hii ndiyo hatari yetu: kupata mikono mingine ya kutufanyia uchafu wetu, kubaki wenye "mikono safi" huku moyo ukiwa mahali pa mauaji. Sura hii inakuuliza: shamba lako la mizabibu ni nini? Na ni nani anayelipa gharama ili uweze kulipata?

Kidogo Kinachofunua

Kuna kifungu kimoja kinachoacha alama: "Ahabu akaingia kwenye ikulu yake akiwa mchovu na mwenye hasira… Akalala kitandani kwake, akiwa amegeuza uso wake upande ule, na akagoma kula chakula chochote." Hii ni picha ya mtoto mdogo, si ya mfalme. Mtu mzima aliyekamilika kimwili anayenyimwa kitu kimoja anageuka kitandani kama mtoto wa miaka mitatu asiyepewa peremende. Andiko halituambii hivi kwa bahati; linatuonyesha kwamba tamaa isiyodhibitiwa inatufanya wadogo. Inatunyang'anya utu wetu. Ndani ya kila mtu mzima anayekasirika kwa sababu hakupata anachotaka kuna mtoto aliyegeuka kuelekea ukutani. Na wakati mtoto huyo anatawala ufalme, watu wanakufa.

Sauti Nyingine za Andiko

Amri ya kumi inasema wazi: "Usitamani nyumba ya jirani yako… wala shamba lake." Sura hii ni mfano hai wa amri hiyo ikivunjwa hatua kwa hatua, kutoka tamaa hadi mauaji. Nabothi anaposema, "BWANA na alizuie hilo nisije nikatoa urithi wa mababu zangu kwako," anasimamia sheria ya Mambo ya Walawi kwamba ardhi ni ya Mungu, na urithi wa familia hauuzwi kabisa. Nabothi si mkaidi; ni mwaminifu. Ahabu, kwa kutaka kununua, tayari alikuwa amevunja mpangilio wa agano. Baadaye Yesu atawaambia Wayahudi: "Jihadharini na kila namna ya tamaa, maana uzima wa mtu haumo katika wingi wa vitu alivyo navyo." Ahabu alikuwa na kila kitu, na alikuwa hana kitu.

Muktadha

Ahabu ni mfalme wa Ufalme wa Kaskazini katika karne ya tisa KK, aliyeoa Yezebeli, binti wa mfalme wa Sidoni, aliyeleta ibada ya Baali Israeli. Ni utamaduni wa kifalme wa Kikanaani anaoutamani Ahabu: mfalme anayeweza kuchukua anachotaka. Katika Israeli, mfalme alipaswa kuwa chini ya sheria ya Mungu, si juu yake. Yezreeli ilikuwa mji wa pili wa kifalme, mahali pa ikulu ya mapumziko. Wazee wa mji, waliopaswa kuwa walinzi wa haki katika mlango wa mji, wanakuwa vibaraka wa taji kwa barua tu yenye muhuri. Hii ni ishara ya kuoza kwa jamii nzima: taasisi za haki zinapoteza uti wa mgongo mbele ya mamlaka. Na katika ulimwengu huo unaooza, Eliya anasimama peke yake shambani, akimwambia mfalme uso kwa uso: umeua na kujimilikisha.

Tafakari

Ni "shamba la mizabibu" gani unalolitamani hivi sasa hata linakufanya ugeuke kuelekea ukutani? Na ni nani anayelipa gharama isiyoonekana ili uweze kulipata?

Ahabu alijinyenyekeza mwishoni, na Mungu akaahirisha hukumu. Kuna eneo gani maishani mwako ambapo unahitaji kuchana mavazi yako leo, kabla nabii hajaja shambani?