1Samweli 1

Maandiko Yenyewe

Elkana, mtu wa Rama katika milima ya Efraimu, ana wake wawili: Penina mwenye watoto, na Hana ambaye tumbo lake limefungwa. Kila mwaka familia hii inapanda Shilo kuabudu, na kila mwaka safari hiyo ya ibada inageuka kuwa jeraha jipya kwa Hana, kwa sababu "hasimu wake alimchokoza sana ili kumkasilisha." Hata upendo wa mume wake, unaojionyesha katika mgao wa nyama mara mbili zaidi, hauwezi kuziba shimo hilo. Siku moja Hana anainuka baada ya chakula, anasimama mbele ya nyumba ya Bwana, analia kwa uchungu na kuweka nadhiri: akipewa mtoto wa kiume, atamrudisha kwa Bwana maisha yake yote. Eli kuhani anamdhania mlevi, kisha anambariki. Hana anakula tena, anarudi nyumbani, anapata mimba, anazaa Samweli, na baada ya kumwachisha ziwa anamrudisha Shilo: "Nami nimemtoa kwa Bwana."

Kiini

Hadithi hii haianzi na mwanamke mwenye imani kubwa; inaanza na Mungu anayefunga tumbo. Maandiko yanasema wazi mara mbili: "Bwana alikuwa amelifunga tumbo lake." Simulizi halimwondolei Mungu lawama wala halimfanyi kuwa mkatili; linaacha ukweli huo mkononi mwetu bila kuulainisha. Na hapo ndipo kiini kinapoanzia: Mungu anayefunga ndiye anayekumbuka. "Bwana akamkumbuka" si kwamba alikuwa amesahau, bali ni lugha ya agano, ni Mungu anapogeuza uso wake kuelekea mtu na kutenda. Zaidi ya hayo, kilio cha mwanamke mmoja asiye na cheo wala sauti, aliyeonekana kama mlevi machoni pa kuhani mkuu, ndicho kinachofungua ukurasa mpya wa historia ya Israeli. Mungu wa majeshi hashughuliki na nchi kubwa tu; anashughulika na tumbo lililofungwa, na kutoka hapo anazalisha nabii atakayeipaka mafuta nchi nzima.

Uzi Mkuu

Hana si wa kwanza katika mstari huu. Sara, Rebeka, Raheli: hadithi ya agano inarudia mchoro uleule, tumbo lililofungwa linalofunguliwa na Mungu, kwa sababu uzao wa ahadi hauzaliwi kwa nguvu ya mwili bali kwa neema. Samweli anazaliwa katika kipindi ambacho ukuhani wa Shilo unaoza mikononi mwa Hofni na Finehasi, na Mungu haanzi kwa kuwaangusha wenye mamlaka; anaanza kwa kumsikia mwanamke anayesali bila sauti. Hapa unasikia mbegu ya wimbo ambao Mariamu ataimba baadaye, kuhusu Mungu anayewashusha wenye viti vya enzi na kuwainua wanyonge. Na zaidi: Hana anampokea mwana kwa ahadi, kisha anamrudisha. Mungu mwenyewe atamtoa Mwanae bila kumrudisha nyuma, na hapo ndipo mzunguko wa kuomba na kutoa unapofikia mwisho wake.

Kioo

Kuna kitu kinachouma hapa, nacho ni kwamba Penina alizaa. Yule anayekuchokoza ndiye aliyefanikiwa. Mwenzako kazini aliyekupita, ndugu yako mwenye ndoa inayong'aa, jirani ambaye kila kitu kinamnyookea wakati wewe unahesabu miaka ya kusubiri; na mbaya zaidi, wanajua. Chokochoko inauma kwa sababu inagusa pale ambapo tayari unajishuku. Na kama Elkana, watu wanaokupenda watajaribu kuziba shimo kwa maneno: "Mimi sibora kwako kuliko wana kumi?" Ni upendo wa kweli, lakini hauponyi. Hana hakudanganya, hakujifanya mwenye shukrani kabla ya wakati, hakumficha Mungu uchungu wake. Alimwaga: "nimekuwa nikiimimina nafsi yangu mbele za Bwana." Na ajabu ni kwamba alikula chakula kabla ya kuona majibu. Leo, kaa mahali tulivu kwa dakika kumi, andika kwenye karatasi jina la jambo moja ambalo Mungu ameonekana kulifunga maishani mwako, kisha liseme kwa sauti mbele yake kwa maneno yako mwenyewe, bila kulilainisha.

Maandiko Mengine

Wimbo wa Hana katika sura inayofuata unaeleza alichokiona: Mungu anayefisha na kuhuisha, anayemwinua maskini kutoka mavumbini. Hiyo si furaha ya mama tu; ni theolojia nzima iliyozaliwa toka tumboni mwa mateso. Mariamu, katika Luka 1, anaimba karibu maneno yaleyale, na si kwa bahati: kanisa la kwanza liliona kwamba njia ya Mungu kuingia duniani daima hupitia kwa wanyonge wanaosali. Upande mwingine, Zaburi nyingi za malalamiko zinathibitisha kile Eli alishindwa kukiona: sala ya kweli mara nyingi haiko nadhifu. Inatikisa midomo, inalia, inaonekana ya aibu. Mungu hajawahi kumkataa mtu kwa sababu sala yake ilikuwa fujo mno.

Swali

Kwa nini Mungu afunge tumbo kwanza? Kama angeweza kumpa Hana mtoto mwaka wa kwanza, kwa nini miaka ya dhihaka, machozi na kukataa chakula? Jibu rahisi ni kwamba Mungu alikuwa akimtengeneza Samweli; lakini jibu hilo linamgeuza Hana kuwa chombo tu, na maandiko hayamtendei hivyo. Yanamtaja kwa jina, yanaeleza machozi yake, yanamruhusu kujibu kuhani aliyemdharau. Maumivu yake ni halisi, si hatua ya kiufundi kuelekea kitu kingine. Tunabaki na mambo mawili yasiyokubaliana kirahisi: Mungu anatawala hata juu ya tumbo lililofungwa, na mateso hayo yalikuwa mabaya kweli. Maandiko hayayaunganishi mawili hayo kwa ajili yetu. Yanatuambia tu kwamba aliyefunga ndiye aliyekumbuka, na yanatuacha hapo.

Wasifu

Wasikilizaji wa kwanza walijua Shilo ilivyoishia: sanduku la agano likitekwa, ukuhani ukianguka, hema likitelekezwa. Walijua pia walivyoishia kuomba mfalme. Kwao, sura hii ilikuwa mwanzo wa kueleza jinsi Mungu alivyoponya taifa lililooza kutoka ndani. Katika utamaduni ule, mwanamke asiyezaa hakuwa na usalama wala heshima wala baadaye; mgao maradufu wa nyama ulikuwa fadhila, lakini haukubadilisha hadhi yake mbele ya jamii. Na kuhani mkuu kumwita mlevi mlangoni pa nyumba ya Bwana kulikuwa aibu ya hadharani. Wale waliosikia hadithi hii wakiwa chini ya utawala mbaya, au uhamishoni, walisikia jambo moja wazi: Mungu bado anasikia sauti isiyosikika na watu.

Tafakari

Ni jambo gani ambalo umeacha kumwambia Mungu kwa sababu umeshachoka kuliomba?

Hana alimrudisha Samweli kwa Bwana; kuna kitu gani ulichopokea kama jibu la sala ambacho sasa unakishikilia kana kwamba ni mali yako?