Samweli: Mtoto Aliyeitwa na Mungu na Nabii Aliyewapaka Wafalme Mafuta
Utangulizi
Kuna picha moja katika Biblia ambayo mara nyingi tunaipita haraka: mtoto mdogo amelala usiku ndani ya nyumba ya Bwana, karibu na sanduku la agano, na taa ya Mungu bado haijazimika. Kuhani mzee amelala mahali pake, macho yake yakianza kufifia. Taifa lote limepoteza mwelekeo. Na hapo, katikati ya usiku, sauti inaita jina: "Samweli!" Mtoto anakimbia kwa mzee, kwa sababu hajui bado jinsi ya kutofautisha sauti ya Mungu na sauti ya mwanadamu.
Kutoka usiku huo hadi siku ambayo taifa lote lililia kaburini kwake, maisha ya Samweli yalikuwa mlango ambao Israeli ilipitia kutoka zama moja kwenda nyingine. Katika mwongozo huu tutatembea katika maisha yake kwa mpangilio: kuzaliwa kwake kwa maombi, wito wake wa utotoni, uamuzi wake, machozi yake juu ya Sauli, na mafuta aliyomwaga kichwani cha mchungaji mdogo wa Bethlehemu. Tutakuwa wakweli kuhusu nguvu zake na pia kuhusu majeraha yake.
Mtazamo wa mwongozo huu
Kurasa nyingi zinamweleza Samweli kama "nabii mkubwa," na ni kweli. Lakini mwongozo huu unamsoma kwa pembe moja maalum: Samweli ni mtu wa kizingiti. Alilala kizingiti cha nyumba ya Bwana, akasimama kizingiti cha historia kati ya Waamuzi na Wafalme, na akamaliza maisha yake kama mtu aliyewapaka wengine mafuta bila kuvaa taji yeye mwenyewe. Nguvu zake hazikutoka kwenye cheo wala jeshi, zilitoka kwenye sikio lililojifunza kusema: "Nena, kwa kuwa mtumishi wako anasikia." Pembe hii inatusaidia, kwa sababu wengi wetu tunaitwa kusimama milangoni: kati ya vizazi, kati ya maamuzi, kati ya ahadi na utimilifu.
Mamlaka yake haikuwa taji, ilikuwa sikio lililofunzwa kusikiliza.
Biblia inasema nini kuhusu nabii Samweli?
Hadithi ya Samweli haianzi naye; inaanza na mwanamke aliyelia. Hana alikuwa tasa, na kila mwaka alipanda Shilo akiwa amevunjika moyo, akichokozwa na mke mwenzake. Aliweka nadhiri: akipewa mtoto wa kiume, atamkabidhi Bwana siku zote za maisha yake. Mungu akamjibu, na alipomwachisha ziwa, alimpeleka Shilo kwa Eli akisema maneno ambayo ni msingi wa maisha yote ya Samweli: "Kwa ajili ya mtoto huyu naliomba; naye Bwana amenijalia haja yangu niliyomwomba" (1 Samweli 1:27). Jina lake lenyewe linabeba shukrani hiyo. Samweli hakuzaliwa kutoka kwenye mipango ya kisiasa au kwenye familia ya makuhani wakuu wa mji; alizaliwa kutoka kwenye maombi ya mwanamke aliyeonekana kuwa amesahauliwa. Mlango wa zama mpya ulifunguliwa na machozi ya mtu mmoja mnyonge.
Israeli ya wakati huo ilikuwa mahali pa giza la kiroho. Wana wa Eli, Hofni na Finehasi, waliharibu dhabihu na kuwatenda wanawake vibaya hapo hemani, na baba yao aliwakemea kwa maneno tu bila kuwazuia. Neno la Bwana lilikuwa haba. Katika mazingira hayo Mungu akaita mtoto. Mara tatu Samweli alikimbia kwa Eli, hadi mzee akatambua nini kinaendelea na akamfundisha jinsi ya kujibu. Kisha tunasoma: "Bwana akaja akasimama, akaita kama mara zile nyingine, Samweli! Samweli! Ndipo Samweli akasema, Nena, kwa kuwa mtumishi wako anasikia" (1 Samweli 3:10). Ujumbe wa kwanza aliopewa ulikuwa mzito kuliko umri wake: hukumu juu ya nyumba ya mlezi wake. Asubuhi yake Samweli aliogopa kusema, lakini akasema. Tangu siku hiyo Bwana alikuwa pamoja naye, wala hakuliacha neno lake lolote lianguke chini, na Israeli yote toka Dani mpaka Beer-sheba ikajua kwamba Samweli amewekwa kuwa nabii wa Bwana.
Baada ya msiba wa Afeki, ambapo sanduku la agano lilichukuliwa na Eli na wanawe walikufa, taifa likabaki tupu kwa miaka ishirini. Samweli akainuka kama mwito wa toba: achani miungu ya kigeni, mwelekeeni Bwana kwa mioyo yenu yote. Walipokutana Mispa na kumwaga maji mbele ya Bwana kama ishara ya kujinyenyekeza, Wafilisti wakapanda kupigana, na Mungu akapiga radi juu yao. Hapo Samweli akafanya kitu cha kudumu kuliko ushindi: "Kisha Samweli akatwaa jiwe, akaliweka kati ya Mispa na Sheni, akaliita jina lake Ebenezeri, akasema, Hata hivi sasa Bwana ametusaidia" (1 Samweli 7:12). Jiwe la ukumbusho, si sanamu ya mshindi.
Kadiri alizeeka, aliwaweka wanawe kuwa waamuzi, lakini walifuata faida na kupokea rushwa. Wazee wa Israeli wakatumia hilo kama kisingizio: "Tupe mfalme atuamue kama mataifa yote." Samweli akauchukia jambo hilo kama kukataliwa kwake, lakini Mungu akamwambia: "Bwana akamwambia Samweli, Isikilize sauti ya watu hawa katika kila neno watakalokuambia; kwa maana hawakukukataa wewe, bali wamenikataa mimi, ili nisiwe mfalme juu yao" (1 Samweli 8:7). Hapa ndipo Samweli anakuwa kweli mtu wa kizingiti: anawaonya kuhusu gharama ya ufalme wa kibinadamu, kisha anatii na kuwapaka wafalme mafuta.
Sauli alipakwa kwa unyenyekevu mkubwa, lakini akaanguka pale alipochagua kuonekana kuwa wa kidini badala ya kuwa mtiifu. Alipoihifadhi nyara za Waamaleki akidai ni kwa dhabihu, Samweli akasema: "Je! Bwana huzipenda sadaka za kuteketezwa na dhabihu sawasawa na kuitii sauti ya Bwana? Angalia, kutii ni bora kuliko dhabihu, na kusikia kuliko mafuta ya beberu" (1 Samweli 15:22). Kisha Mungu akamtuma Bethlehemu, nyumbani kwa Yese, na akamfundisha somo ambalo nabii mwenyewe alihitaji: "Bali Bwana akamwambia Samweli, Usimtazame uso wake, wala urefu wa kimo chake; kwa kuwa mimi nimemkataa; maana Bwana haoni kama mwanadamu aonavyo; maana mwanadamu huutazama uso wa nje, bali Bwana huutazama moyo" (1 Samweli 16:7). Samweli akampaka Daudi mafuta, akaendelea kufundisha vijana wa manabii huko Rama, akafa, na Israeli yote ikamlilia.
Uzi unaopita katika Biblia yote
Samweli hajitokezi kama kisiwa katika Maandiko; yeye ni fundo ambalo nyuzi nyingi zinapitia. Katika Agano la Kale, anafunga kitabu cha Waamuzi na kufungua zama za wafalme. Kila mwamuzi aliinuka kwa muda, akapigana vita, akafa, na watu wakarudi katika uovu. Samweli anamaliza mzunguko huo, si kwa kuwa shujaa mkubwa zaidi, bali kwa kuwa sauti inayoendelea. Kuanzia kwake, Israeli haikosa kamwe nabii anayesimama kando ya kiti cha ufalme na kuuliza: "Je, unatii Bwana?" Nathani kwa Daudi, Ahiya kwa Yeroboamu, Eliya kwa Ahabu, Isaya kwa Ahazi, Yeremia kwa Sedekia. Taasisi hiyo ya kinabii, ambayo ikawa kama dhamiri ya taifa, inaanza kwenye kizingiti alipolala mtoto wa Hana.
Agano la Kale lenyewe linamkumbuka kwa heshima kubwa. Zaburi 99:6 inamweka pamoja na Musa na Haruni kama watu waliomwitia Bwana na kujibiwa. Yeremia 15:1 inamweka pamoja na Musa kama kiwango cha juu cha maombezi, mahali ambapo Mungu anasema kwamba hata kama Musa na Samweli wangesimama mbele yake, hukumu haitabadilika; huo ni ushuhuda wa nguvu ya maombi yake. Na Waebrania 11 inamhesabu kati ya mashahidi wa imani pamoja na Gideoni, Samsoni, Yeftha na Daudi.
Agano Jipya linamweka Samweli kama alama ya mpaka katika historia ya wokovu. Paulo, akihubiri Antiokia ya Pisidia, anasimulia hatua za Mungu na anasema: "Na baada ya hayo akawapa waamuzi hata siku za Samweli nabii" (Matendo 13:20). Mstari huo ni mdogo lakini ni muhimu, kwa sababu Paulo anafuatilia njia inayoelekea sehemu moja tu: Mungu akaondoa Sauli, akainua Daudi, na kutoka katika ukoo wa Daudi akaleta Mwokozi, Yesu. Kwa maneno mengine, chupa ya mafuta iliyomwagwa kichwani cha kijana mchungaji huko Bethlehemu ilikuwa ishara ya kwanza ya njia iliyoelekea Bethlehemu nyingine, siku ya kuzaliwa kwa Masihi. Petro pia, katika Matendo 3:24, anasema kwamba manabii wote tangu Samweli walihubiri habari za siku hizi, siku za Kristo.
Hapa pembe ya mwongozo huu inapata uzito wake kamili. Samweli alikuwa mtu aliyepaka wengine mafuta bila kuwa yeye mwenyewe mpakwa wa taji. Aliwapaka wafalme wawili, mmoja aliyeshindwa na mmoja aliyetabiri kuja kwa mwingine. Kristo ndiye anayekuja kuwa Mpakwa wa kweli, Masihi, yule anayebeba kazi tatu ambazo Samweli alizizunguka tu: nabii anayesema neno la Mungu, kuhani anayetoa dhabihu, na mfalme anayetawala kwa haki. Samweli alisimama mlangoni; Yesu ndiye mlango.
Kiini cha maisha yake
Maisha ya Samweli yanaweza kusomwa kwa matukio matatu, na yote matatu yanatokea mlangoni, wakati wa mabadiliko ambapo kitu kimoja kinaishia na kingine kinaanza.
La kwanza ni usiku wa wito. Tukio hili halikuwa la kushangaza tu kwa sababu Mungu alizungumza na mtoto, bali kwa sababu Mungu alizungumza kabisa. Maandiko yanasisitiza kwamba neno la Bwana lilikuwa haba siku hizo, na maono yalikuwa machache. Katika kimya hicho, Mungu hakuchagua kuhani mkuu wa Shilo wala mwanawe; alichagua mtoto aliyeazimwa kwake kwa nadhiri ya mama. Na jibu ambalo Samweli alitoa likawa kanuni ya maisha yake yote: kusikia kwanza, kusema baadaye. Ndiyo sababu kila mara Samweli anapotokea mbele ya mfalme, maneno yake yana uzito; hayatoki kwenye maoni yake, yanatoka kwenye kile alichosikia. Na asubuhi ile alipokuwa na ujumbe mgumu kwa Eli, alionyesha tabia ya pili ya nabii wa kweli: uaminifu hata ukimgusa mtu unayempenda.
La pili ni jiwe la Ebenezeri. Mispa ilikuwa mahali pa kukiri dhambi, kumwaga maji, kufunga, na kutubu. Samweli hakuongoza vita kwa mkakati wa kijeshi; aliongoza taifa kurudi kwa Mungu, na Mungu akapigana. Kisha, badala ya kujenga kumbukumbu ya ushindi wake, alisimamisha jiwe lenye jina la kushukuru: "Hata hivi sasa Bwana ametusaidia." Neno "hata hivi sasa" linabeba unyenyekevu wa mtu anayejua kwamba usaidizi wa jana haumaanishi kwamba hatuhitaji usaidizi wa leo. Hiki ni kiini cha uongozi wake: alikuwa mwamuzi aliyezunguka Betheli, Gilgali na Mispa akiwaamua watu, mtu wa maombezi ambaye aliona kuacha kuwaombea watu kama dhambi mbele ya Bwana (1 Samweli 12:23), na mtu asiye na mikono michafu; aliposimama mbele ya taifa lote akauliza kama amemchukua ng'ombe wa mtu yeyote au kupokea rushwa, wakasema hakuna.
La tatu ni mafuta mawili. Samweli alimpaka Sauli, mtu mrefu, mzuri, anayependeza kwa macho ya watu, na baadaye alilazimika kumwambia kwamba Mungu amemkataa. Hiki kilimvunja. Alilia usiku kucha kwa ajili ya Sauli, akamwomboleza kwa muda mrefu hata Mungu akamuuliza hata lini atamlilia. Kisha akapelekwa Bethlehemu akiwa na woga kwamba Sauli atamuua. Huko, akiwa tayari kumchagua mkubwa na mrefu, akafundishwa kwamba Bwana huutazama moyo. Mafuta yakamwagika juu ya Daudi, na Roho wa Bwana akamjia kwa nguvu. Maisha ya Samweli yaliishia kwa kazi ya kuanzisha kitu ambacho hatakiona akikomaa, mstari wa ufalme ambao miaka mingi baadaye ungetoa Mwana wa Daudi.
Anayewapaka wengine mafuta hahitaji kuvaa taji mwenyewe.
Tunachojifunza kutoka kwa Samweli
Somo la kwanza ni kwamba kusikiliza ni kazi inayofunzwa, si zawadi ya kuzaliwa nayo. Samweli alisikia sauti ya Mungu mara tatu na hakuitambua. Hilo linapaswa kutufariji sana. Hatushindwi kumjua Mungu kwa sababu sisi ni wajinga kiroho; mara nyingi tunahitaji mtu kama Eli, mtu mwenye uzoefu, hata kama ana mapungufu yake, atuambie: "Rudi ulale, na akikuita utasema hivi." Kusikiliza Mungu kunafunzwa katika Neno lake, katika jumuiya ya waumini, katika kimya kinachozuiliwa kuwa kimya na simu zetu. Na jibu sahihi halipo katika kuomba Mungu atusikilize kwanza, bali katika kusema kwa kweli, "Nena, kwa kuwa mtumishi wako anasikia." Wengi wetu tunaomba Mungu athibitishe maamuzi tuliyokwisha fanya, badala ya kuuliza anasema nini.
Somo la pili ni kwamba utii ni thamani ya kiroho inayozidi shughuli za kidini. Maneno ya 1 Samweli 15:22 ni kama kisu kinachotenganisha nia na mwonekano. Sauli hakukataa kutoa dhabihu; alitoa dhabihu nyingi. Alikataa kutii katika jambo moja, kisha akajenga ibada juu ya uasi wake. Kuna hatari hiyohiyo kwetu leo: kuimba kwa nguvu, kutoa sadaka kwa ukarimu, kuhudhuria kila mkutano, wakati tunakataa kusamehe ndugu, kurudisha kile tulichochukua, au kuacha uhusiano tunaojua hauleti heshima kwa Mungu. Neema haitutaki tuwe wakamilifu kabla ya kuja kwake, lakini neema ya kweli hubadilisha moyo, na moyo uliobadilika hutii.
Somo la tatu ni la uchungu: huduma ya hadhara haihakikishi familia yenye afya. Samweli alionya kuhusu wana wa Eli, lakini wanawe wenyewe, Yoeli na Abiya, waligeuka kwa ajili ya faida na kupokea rushwa. Maandiko hayatuelezi kwa nini, nayo hayamtetei Samweli. Hili linatukumbusha kwamba hakuna mtu anayeweza kurithisha imani kama mali; kila mtoto anahitaji kumkutana Mungu mwenyewe. Pia linatukumbusha kuwa wazazi waaminifu wanaweza kuwa na watoto wasiotembea na Mungu, na hilo haliwafanyi wazazi hao kuwa wanafiki. Samweli alimaliza maisha yake akifundisha vijana wa manabii huko Rama; mwisho wake ulikuwa kuwatunza wengine, ingawa ndani yake alikuwa na kidonda cha nyumbani.
Kioo
Unaposimama mahali ambapo Samweli alisimama, unakutana na maswali ambayo hayako kwenye nadharia. Kwa mfano: ni lini mara ya mwisho ulinyamaza vya kutosha kusikia kitu kingine zaidi ya sauti yako mwenyewe? Mtoto Samweli aliamka usiku kwa sababu hakuwa na kelele nyingi zilizozunguka kitanda chake. Wewe na mimi tunazunguka siku nzima na sauti nyingi, na kisha tunasema Mungu ananyamaza. Jaribu kitu kimoja: siku saba, dakika kumi kila asubuhi, Biblia wazi, simu mbali, na sentensi moja katika moyo wako, "Nena, kwa kuwa mtumishi wako anasikia."
Pili, angalia mahali ambapo unatoa dhabihu badala ya kutii. Inaweza kuwa kazini, mahali unapojua kwamba hesabu zile hazina ukweli kamili, lakini unajiambia kwamba unatoa zaka kwa uaminifu. Inaweza kuwa nyumbani, mahali unapomnunulia mwenzi wako zawadi lakini unakataa kuomba msamaha. Inaweza kuwa katika mwili wako, usingizi, chakula, tamaa, mahali ambapo unahudumu kwa bidii ili usilazimike kukabiliana na kile kinachokula ndani. Mungu hasemi kwamba dhabihu zako ni mbaya. Anasema kwamba utii ni bora.
Tatu, kuna jiwe linalohitaji kusimamishwa katika maisha yako. Umepita Mispa yako, mahali ambapo ulidhani hutavuka, na ukavuka. Umesahau. Ukisahau usaidizi wa Mungu wa jana, ukiwa katika shida ya leo utahisi kama hujawahi kusaidiwa kamwe. Andika mahali, tarehe, na maneno matatu: "Hata hivi sasa Bwana ametusaidia." Weka hilo mahali unapoliona.
Na kama uko mahali ambapo unapaka wengine mafuta bila wewe mwenyewe kuonekana, mzazi, mwalimu, mkubwa wa kazi, mtu anayesali kwa ajili ya wengine kimya kimya, jua hili: wito wa Samweli haukupungua thamani kwa sababu hakuvaa taji. Mungu anaandika historia kwa mikono ya watu wanaosimama milangoni.
Imeelezwa kwa watoto
Habari ya Samweli ni mojawapo ya zile zinazowafikia watoto kwa haraka, kwa sababu inaanza na mtoto. Unaweza kuwaeleza hivi kwa maneno rahisi: kulikuwa na mama aliyeitwa Hana ambaye alihuzunika sana kwa sababu hakuwa na mtoto. Alimwomba Mungu kwa machozi, na Mungu akampa mtoto wa kiume aliyeitwa Samweli, jina linalomkumbusha kwamba Mungu alisikia. Hana alimpeleka mtoto wake kuishi nyumbani kwa Mungu, ili ajifunze kumtumikia. Usiku mmoja, Samweli alilala na kusikia mtu akimwita. Alidhani ni Eli, mzee wa pale, lakini si yeye. Mara ya nne alielewa: aliyekuwa akimwita ni Mungu mwenyewe. Na Samweli akasema maneno matamu ambayo tunaweza kuyaomba sisi pia, "Nena, kwa kuwa mtumishi wako anasikia." Samweli alikua, akawa mtu anayemsikiliza Mungu na kuwaeleza watu kile Mungu anasema, na hata aliwapaka wafalme mafuta, kwa sababu Mungu alimtumia.
Kwa watoto wadogo, pembe nzuri ni hii: Mungu anajua jina lako na anaweza kutumia watoto. Kwa watoto wakubwa, unaweza kuongeza swali la kweli: ni nini kinatufanya tusimsikie Mungu? Kwa vijana, hadithi ya Samweli inagusa mambo magumu kama kuwa mwaminifu unaposema ukweli kwa mtu mzima, au kuona kwamba Mungu hutazama moyo wala si mwonekano.
Katika Faith.network tunaandika maelezo tofauti kwa makundi tofauti ya umri: watoto wa shule ya awali kati ya miaka mitatu na sita, watoto wa shule ya msingi kati ya miaka saba na kumi na miwili, na vijana kuanzia miaka kumi na miwili na kuendelea. Tafuta maelezo yanayolingana na umri wa mtoto wako na msome pamoja naye, kisha mwulize ni sehemu gani iliyomgusa zaidi.
Maswali yanayoulizwa mara kwa mara
Nabii Samweli alikuwa nani katika Biblia?
Samweli alikuwa mwamuzi wa mwisho wa Israeli na mmojawapo wa manabii wa kwanza na wakubwa, aliyeishi kati ya zama za Waamuzi na zama za wafalme. Alizaliwa kwa maombi ya mama yake Hana, alikulia katika nyumba ya Bwana huko Shilo chini ya kuhani Eli, na akaitwa na Mungu akiwa mtoto. Aliwaongoza Israeli katika toba, aliwaamua watu katika miji kadhaa, aliwaombea, akawapaka Sauli na Daudi mafuta kuwa wafalme, na akafundisha kundi la manabii huko Rama hadi kifo chake.
Kwa nini Samweli anaitwa mwamuzi wa mwisho na nabii wa kwanza?
Yeye ni mwamuzi wa mwisho kwa sababu alifanya kazi ile ileile ya waamuzi, kuwaongoza watu, kuwaamua mashauri yao, na kuwaombea mbele ya Mungu, kama tunavyosoma katika Matendo 13:20: "Na baada ya hayo akawapa waamuzi hata siku za Samweli nabii." Lakini pia anaitwa nabii wa kwanza wa mfululizo mpya kwa sababu kuanzia kwake, Israeli ilikuwa na sauti ya kinabii inayosimama kando ya kiti cha ufalme ikilinda neno la Mungu. Petro anataja manabii "tangu Samweli" kama kundi lililoelekeza kwa Kristo.
Maana ya 1 Samweli 1:27 ni nini?
Mstari unasema: "Kwa ajili ya mtoto huyu naliomba; naye Bwana amenijalia haja yangu niliyomwomba." Ni maneno ya Hana wakati anamrudisha mtoto wake kwa Bwana, na yanabeba mambo mawili pamoja: ushuhuda kwamba Mungu anasikia maombi ya mtu aliyekata tamaa, na ukarimu wa mama anayekabidhi kile alichokiomba kwa shida. Hana haomba kupata kitu tu; anaomba ili aweze kutoa. Hii ndiyo mzizi wa maisha ya Samweli, mtoto aliyezaliwa kutoka kwenye maombi na aliyetolewa kwa shukrani.
Mungu alimwitaje Samweli usiku, na kwa nini hakutambua sauti mara ya kwanza?
Bwana alimwita kwa jina mara kadhaa, na Samweli, akiwa hajawahi kuzoea sauti ya Mungu, alikimbia kwa Eli kila mara akifikiri ni mzee aliyemwita. Baada ya Eli kumfundisha jinsi ya kujibu, tunasoma: "Bwana akaja akasimama, akaita kama mara zile nyingine, Samweli! Samweli! Ndipo Samweli akasema, Nena, kwa kuwa mtumishi wako anasikia" (1 Samweli 3:10). Maandiko yanasema wazi kwamba Samweli hakumjua Bwana bado na neno lake halikuwa limefunuliwa kwake, jambo linalotufariji sisi tunaojifunza polepole kusikiliza.
Ebenezeri inamaanisha nini?
Jina Ebenezeri linamaanisha "jiwe la msaada," na Samweli alilisimamisha baada ya Mungu kuwashinda Wafilisti huko Mispa: "Kisha Samweli akatwaa jiwe, akaliweka kati ya Mispa na Sheni, akaliita jina lake Ebenezeri, akasema, Hata hivi sasa Bwana ametusaidia" (1 Samweli 7:12). Jiwe hilo hakuwa sanamu ya kuabudu bali kumbukumbu ya hadhara, ishara ya kudumu kwamba ushindi ule ulikuwa wa Bwana, si wa mkakati wa kibinadamu. Hadi leo Wakristo wengi hutumia neno hili wanapokumbuka msaada wa Mungu katika safari yao.
Kwa nini Mungu alisema watu wamemkataa yeye, si Samweli?
Walipotaka mfalme kama mataifa mengine, Samweli aliumia kana kwamba walimkataa yeye binafsi, lakini Mungu akafunua kiini cha jambo: "Isikilize sauti ya watu hawa katika kila neno watakalokuambia; kwa maana hawakukukataa wewe, bali wamenikataa mimi, ili nisiwe mfalme juu yao" (1 Samweli 8:7). Shida haikuwa ufalme wenyewe, kwa kuwa Mungu alikuwa amekwisha tabiri kuja kwa wafalme, bali nia yao: walitaka usalama unaoonekana kwa macho badala ya kumtegemea Mungu asiyeonekana. Hii ni kushawishiwa ambako hakukuishia na Israeli.
Kwa nini Sauli alikataliwa ilhali alitoa dhabihu kwa Bwana?
Kwa sababu dhabihu yake ilitoka kwenye uasi, si kwenye utii. Alipoamriwa kuwaangamiza Waamaleki kabisa, aliokoa mfalme wao na mifugo mizuri, kisha akadai kwamba ni kwa ajili ya kumtolea Bwana sadaka. Samweli akajibu: "Je! Bwana huzipenda sadaka za kuteketezwa na dhabihu sawasawa na kuitii sauti ya Bwana? Angalia, kutii ni bora kuliko dhabihu, na kusikia kuliko mafuta ya beberu" (1 Samweli 15:22). Mungu hakataa ibada; anakataa ibada inayotumiwa kama kificho cha moyo usiotaka kumtii.
Samweli alimpaka Daudi mafuta lini, na kwa nini Mungu alisema anatazama moyo?
Mungu alimtuma Samweli Bethlehemu kwa Yese baada ya kumkataa Sauli, na Samweli, alipomwona mwana mkubwa Eliabu, akadhani ndiye. Mungu akamkanya: "Usimtazame uso wake, wala urefu wa kimo chake; kwa kuwa mimi nimemkataa; maana Bwana haoni kama mwanadamu aonavyo; maana mwanadamu huutazama uso wa nje, bali Bwana huutazama moyo" (1 Samweli 16:7). Mwishowe Daudi, mdogo kuliko wote, aliitwa kutoka kondoo, akapakwa mafuta, na Roho wa Bwana akamjia kwa nguvu. Tukio hili linafundisha kwamba vipimo vya Mungu hutofautiana na vipimo vyetu.
Kwa nini wana wa Samweli hawakutembea katika njia zake?
Biblia inasema kwa ukweli bila kufunika: Yoeli na Abiya walipenda faida, walipokea rushwa na kupotosha hukumu, na hilo likawa sababu ya watu kuomba mfalme. Maandiko hayatoi maelezo ya kwa nini, nayo hayamwondolei Samweli lawama wala hayamtuhumu wazi. Kinachosimama wazi ni kwamba uaminifu wa mzazi hauhamishiwi mtoto kama urithi wa mali; kila mtu anahitaji kukutana na Mungu mwenyewe. Pia ni ukumbusho wa kujihadhari, kwa kuwa Samweli alikuwa shuhuda wa anguko la nyumba ya Eli kwa sababu ileile.
Je, Samweli alirudi kweli kutoka kwa wafu kwa mwanamke wa Endori?
Katika 1 Samweli 28 Sauli, akiwa amekata tamaa, akamtafuta mwanamke mwenye pepo huko Endori, na Maandiko yanasema Samweli alionekana na kumwambia Sauli hukumu ya Mungu. Wafasiri wacha Mungu wanatofautiana: wengi wanaamini Mungu mwenyewe aliruhusu Samweli aonekane kwa njia ya pekee ili kumhukumu Sauli, jambo lililomshtua mwanamke mwenyewe. Kinachokuwa wazi ni kwamba sura hii haifungui mlango wa kutafuta wafu; kinyume chake, Torati inaikataza kabisa, na habari hii inaishia katika kifo cha Sauli, si katika mwongozo.
Samweli alikufa namna gani, na watu walitendaje?
Biblia haisemi ugonjwa wala msiba wowote; inasema tu kwamba Samweli alikufa, na Israeli yote wakakusanyika kumlilia na wakamzika nyumbani kwake huko Rama. Huo ni ushuhuda mkubwa kwa mtu aliyetumikia kwa miaka mingi bila kukusanya mali au madaraka ya kifalme. Alifariki kabla ya Daudi kupanda kwenye kiti cha ufalme, hivyo hakuona matokeo kamili ya mafuta aliyomwaga. Maisha yake yanamalizika kama yalivyoanza, kwa unyenyekevu, katika mji mdogo, katikati ya watu waliojua kwamba Mungu alikuwa amenena kwa kinywa chake.
Je, Samweli aliandika vitabu vya 1 na 2 Samweli?
Vitabu hivyo vinaitwa kwa jina lake kwa sababu yeye ni mhusika mkuu wa mwanzo, lakini haviwezi kuwa vyote vyake, kwa kuwa kifo chake kinatajwa katikati ya kitabu cha kwanza. 1 Mambo ya Nyakati 29:29 inataja kumbukumbu za Samweli mwonaji pamoja na za Nathani nabii na Gadi mwonaji, hivyo wengi wanaamini kwamba vitabu hivi vilitungwa kutoka vyanzo hivyo na kukamilishwa baadaye. Hilo halipunguzi mamlaka ya Maandiko; Roho Mtakatifu aliongoza uandishi, na ujumbe unabaki kuwa neno la Mungu kwa kanisa.
Samweli anahusiana vipi na Yesu Kristo?
Kwa njia nyingi, Samweli ni kama kivuli kinachotangulia nuru. Alizaliwa kwa muujiba wa maombi, kama Yohana Mbatizaji na kama Yesu alizaliwa kwa njia ya pekee zaidi; alikuwa nabii, akatumika katika hekalu, na akawapa wafalme mafuta, lakini hakuwa yeye mwenyewe mfalme, kuhani mkuu na nabii kwa pamoja. Yesu ndiye anayetimiza ofisi zote tatu kikamilifu, Mpakwa wa kweli ambaye jina lake Kristo linamaanisha mpakwa mafuta. Samweli alimpaka Daudi; kutoka ukoo wa Daudi akaja Yesu, Mfalme asiyeondolewa.
Kwa kuhitimisha
Samweli alikuwa mtu wa kizingiti. Alilala kizingiti cha nyumba ya Bwana usiku Mungu alipomwita; alisimama kizingiti cha historia alipofunga zama za waamuzi na kufungua zama za wafalme; na alitembea kizingiti cha moyo wa taifa, akiliita kurudi kwa Mungu kabla ya kuliita kwenye vita. Mamlaka yake hayakutoka kwenye cheo, bali kwenye sikio lililofunzwa kusikiliza na magoti yaliyozoea kuwaombea wengine. Alikuwa mkweli hata ilipomwumiza, alikuwa mwaminifu hata alipolia kwa mfalme aliyemkatalia, na alikubali kupaka wengine mafuta bila kutamani taji.
Mungu huandika historia kwa watu wanaosimama milangoni.
Ikiwa unataka kuendelea, soma 1 Samweli sura ya kwanza hadi ya kumi na sita bila kukimbia, ukiandika kila mara Samweli anaposema au kusikia. Kisha keti na mistari minne: 1 Samweli 3:10, 1 Samweli 7:12, 1 Samweli 15:22 na 1 Samweli 16:7, na jiulize ni upi unaokugusa leo. Mwisho, kumbuka kwamba mafuta aliyomwaga Samweli yalielekea kwa Mmoja aliyebaki Mpakwa milele. Yeye ndiye anayekuita leo kwa jina lako, na jibu bora bado ni lile la mtoto wa Shilo.
JL Group
Philippines
Nigeria
Zimbabwe
India
Zambia
South Africa
Malawi
Kenya
Indonesia
DR Congo
Ghana
Nepal
Cameroon
Mozambique
Benin
