1Timotheo 1:15

Maandiko

Katikati ya maelekezo kwa Timotheo, Paulo anasimama kama mtu anayeinua kikombe na kutangaza jambo ambalo kila mtu anapaswa kulikubali: "Ujumbe huu ni wa kuaminika na unastahili kupokelewa na wote, ya kuwa Kristo Yesu alikuja duniani kuokoa wenye dhambi." Hapo ndipo anaposimamisha sentensi na kuongeza kitu ambacho hakuna mwalimu mwingine angekiongeza kujihusu mwenyewe: "Mimi ni mbaya zaidi ya wote." Injili inatangazwa, na mtangazaji anajiweka mwenyewe kama kielelezo cha kwanza cha wale wanaohitaji kuokolewa.

Kiini

Tazama muundo wa sentensi hiyo. Kwanza kuna ukweli ambao ni mkubwa kuliko Paulo: Kristo alikuja. Neno "alikuja duniani" linamaanisha kwamba alitoka mahali pengine; huyu si mwalimu aliyeibuka Nazareti tu, ni Yule aliyetumwa. Na alikuja kwa kazi moja iliyo wazi: kuokoa wenye dhambi. Hakuja kuwafundisha wema watu wema, hakuja kuwatia nguvu wenye haki. Halafu Paulo anaunganisha ukweli huo mkubwa na nafsi yake ndogo. Hapa ndipo injili inakoma kuwa mafundisho na kuwa habari. Kinachosikitisha kwa wengi wetu ni kwamba tunakubali sentensi ya kwanza kwa moyo wote na kuiepuka ya pili. Lakini Paulo hajaziandika kama mistari miwili; ni mstari mmoja. Neema inakuwa neema pale tu unapokubali kuhesabiwa pamoja na wenye dhambi wanaookolewa.

Uzi Unaopita

Maneno ya Paulo ni mwangwi wa sauti ya Yesu mwenyewe. Katika Injili ya Luka, Yesu anajitetea mara kwa mara kwa maneno yale yale: hakuja kuwaita wenye haki bali wenye dhambi, na baada ya kukutana na Zakayo anasema kwamba Mwana wa Adamu alikuja kutafuta na kuokoa kilichopotea. Paulo hajavumbua kitu kipya; anarudia ujumbe wa Bwana wake kwa maneno mafupi yanayoweza kukaririwa kanisani. Lakini kuna uzi mwingine, wa zamani zaidi. Isaya, alipomwona Bwana katika hekalu, hakusema "nimeona utukufu" bali "ole wangu, nimekwisha." Kukutana na utakatifu huzalisha ungamo, na ungamo hulifungua mlango wa kutumwa. Paulo anapita njia ile ile: nuru barabarani kwenda Dameski, mtesaji anayejiona kama alivyo, kisha huduma. Utaratibu haubadiliki kutoka Agano la Kale hadi Jipya.

Kioo

Kuna kitu cha kushtua katika mstari wa 9 na 10: Paulo anaorodhesha wauaji, waasherati, wateka watu, waongo. Kisha, mistari michache baadaye, anajiweka mwenyewe mwishoni mwa orodha yake, hata mbele ya wote. Sisi hufanya kinyume. Tunaandika orodha za dhambi kwa kufikiria watu wengine: jirani, mwenzi wa kazi, kiongozi wa kisiasa, ndugu asiyerudi kanisani. Orodha zetu huwa madirisha tunayowachungulia wengine, si vioo. Na lile udhaifu wako unaoulinda kwa maelezo laini, hasira nyumbani, uchoyo na pesa, uongo mdogo wa kazini, macho yasiyotawaliwa, huwa daima "hali" na sio dhambi. Leo, kabla ya usiku, chukua kipande cha karatasi, andika kwa maneno matatu au manne dhambi ile moja unayojitetea zaidi, kisha sema kwa sauti mstari huu ukiingiza jina lako badala ya "mimi": Kristo Yesu alikuja duniani kuokoa wenye dhambi, na mimi ni mmoja wao.

Mhusika Mkuu

Paulo hasemi "nilikuwa mbaya zaidi," anasema "mimi ni." Katika mstari wa 13 anaelezea yaliyopita kwa wakati uliopita: alikuwa mtu wa kukufuru, mtesaji, mtu wa vurugu. Lakini katika mstari wa 15 anageuka na kutumia wakati wa sasa. Huyu si mtu anayejichapa mgongo kwa unyenyekevu wa kujitakia sifa. Ni mtu ambaye kumbukumbu ya sauti za wale aliowatesa haimwachi, na ambaye ameelewa kwamba kukua katika neema huongeza, si kupunguza, uelewa wa deni lako. Cha kushangaza ni kwamba mtu huyu huyu, katika mstari wa 12, anaanza kwa shukrani na kwa mstari wa 17 anaishia kwa wimbo wa utukufu. Aliyejiona chini kabisa ni yeye anayeimba kwa juu kabisa. Unyenyekevu wake hauzalishi huzuni bali sifa.

Swali

Mstari wa 13 unasumbua: "nilipata rehema kwa sababu nilitenda kwa ujinga kwa kutoamini." Je, Paulo anamaanisha kwamba ujinga ulimfanya astahili rehema? Kama ndivyo, tunafanya nini na mstari wa 15, ambapo anajiita mbaya zaidi ya wote? Na muhimu zaidi, tunafanya nini na mtu anayetenda dhambi akijua kabisa anayofanya, kama Himeneyo na Alekizanda wa mstari wa 20? Maandiko yanabeba tishio la kweli kuhusu dhambi ya makusudi, na haifai kulifumbia macho. Nadhani Paulo hajengi sheria hapa; anaeleza uzoefu wake kwa mshangao, si kwa hesabu. Lakini sababu halisi aliyoipa mwenyewe ni ya mstari wa 16: Kristo alitaka kudhihirisha uvumilivu wake kwa wote. Kwa nini Paulo na si mwingine, hatuambiwi. Baadhi ya mambo hubaki kwa Mungu.

Muktadha

Timotheo amebaki Efeso, mji mkubwa, wenye biashara, hekalu la Artemi, na kanisa lililoanza kuvurugwa na waalimu waliopenda hadithi na orodha za nasaba zisizo na mwisho. Nasaba zilikuwa mtaji wa heshima: ukoo wako ulikuwa kitambulisho chako. Katika utamaduni ule, mtu mwenye mamlaka hakukiri udhaifu hadharani; heshima ilikuwa mali inayolindwa. Ndiyo maana maneno "mimi ni mbaya zaidi ya wote" ni ya kutisha. Paulo anavunja kanuni ya jamii na kwa kufanya hivyo anagusa moyo wa mabishano: kama nasaba yako haikuokoi, wala elimu yako ya sheria, kinachobaki ni rehema. Msemo "ujumbe huu ni wa kuaminika" ulikuwa aina ya kauli ambayo kanisa lilikariri pamoja, kama tunavyokariri imani. Paulo anamkumbusha Timotheo kijana: ushikilie hiki, hata pale unapopingwa.

Tafakari

Ni orodha gani ya dhambi ninayoiandika kwa kufikiria wengine, na ingebadilika vipi kama ningejiweka mwishoni kabisa kama Paulo?

Kwa nini ni rahisi kwangu kuamini kwamba Kristo alikuja kuokoa wenye dhambi, na vigumu kukubali kuhesabiwa mmoja wao?