Matendo ya Mitume 13
Maandiko
Katika Antiokia, wakati kanisa linafunga na kumwabudu, Roho Mtakatifu anawatenga Barnaba na Sauli kwa kazi maalum. Wanasafiri hadi Kipro, ambako Paulo anamkabili mchawi Elima na liwali anaamini; kisha wanaendelea hadi Antiokia ya Pisidia, ambako Paulo anatoa hotuba ndefu sinagogini akisimulia historia ya Israeli hadi kwa Yesu aliyefufuliwa, na kutangaza msamaha wa dhambi kwa kila aaminiye. Sabato inayofuata karibu mji mzima unakusanyika, wivu unalipuka, Paulo na Barnaba wanafukuzwa, nao wanakung'uta vumbi la miguu yao na kuondoka wakiwa wamejawa na furaha.
Kiini
Mstari wa 39 ndio moyo wa sura nzima: "Kwa yeye kila aaminiye anahesabiwa haki na mambo yote ambayo sheria ya Musa isingewapatia haki." Hapa Paulo anaweka kitu kipya mezani, si kiraka kwenye nguo ya zamani. Sheria ilikuwa nzuri, lakini haikuwahi kuwa na uwezo wa kumfanya mtu awe safi mbele za Mungu. Kinachomhesabia mtu haki si ukoo wake, si historia yake ya dini, si bidii yake ya Sabato, bali ni kumwamini yule ambaye Mungu alimfufua. Na ndiyo maana hotuba hii inaishia kwa onyo kali la mstari wa 41: wale wanaodharau wanaweza kushangaa na kuangamia, kwa sababu Mungu anafanya kazi ambayo mtu wa dini anaweza kuikataa hasa kwa kuwa ni ya bure.
Uzi Unaounganisha
Angalia jinsi Paulo anavyosimulia historia: kuchaguliwa kwa baba zetu, kutoka Misri, miaka arobaini jangwani, waamuzi, Samweli, Sauli, Daudi. Kisha ghafla, mstari wa 23: "Kutoka kwenye ukoo wa mtu huyu Mungu ameiletea Israeli mkombozi, Yesu, kama alivyoahidi kufanya." Hakuna mapumziko kati ya Daudi na Yesu; hadithi ni moja. Lakini Paulo anaongeza mwanya mdogo wenye nguvu kubwa: Daudi "alilala… na aliuona uharibifu" (ms. 36), lakini yule aliyefufuliwa hakuuona. Ahadi zote za Daudi zilipaswa kubebwa na mtu asiyeoza. Kwa hiyo hotuba hii haisemi tu kwamba Yesu anatimiza Agano la Kale; inasema kwamba Agano la Kale lilikuwa limeahidi kitu ambacho hakuna mfalme wa kibinadamu angeweza kukishika, na kaburi tupu ndilo jibu lake.
Kioo
Tulia kwenye mstari wa 45: "Wayahudi walipoona makutano, walijawa na wivu." Hawa hawakuwa wapagani. Walikuwa watu walioisoma Torati kila Sabato, waliopenda nyumba ya Mungu, waliojitolea. Lakini walipoona mji mzima ukija, kitu ndani yao kiligeuka chungu. Si kwamba mafundisho yalikuwa mabaya; ni kwamba watu wengi mno walikuwa wanaingia kirahisi mno, na si kupitia wao.
Hapo ndipo sura hii inapotuangalia machoni. Je, umewahi kusikia habari njema kuhusu huduma ya mtu mwingine na moyo wako ukasinyaa kidogo? Kikundi kingine cha Biblia kinakua; mtu uliyemfundisha sasa anaalikwa kuhubiri; mwenzako kazini anapandishwa cheo; ndugu yako aliyeharibu maisha yake anarudi na kupokelewa kwa shangwe ambayo wewe hukuwahi kupewa kwa miaka yako yote ya uaminifu. Wivu wa kidini huvaa nguo ya kujali ukweli. Husema "ninalinda mafundisho sahihi" ilhali kwa kweli unalinda nafasi yako. Na matokeo yake hapa ni makali: watu hawa hawakupoteza imani yao: walimtukana Paulo, wakawasha mateso, wakamfukuza mjumbe wa neema nje ya mji wao. Mstari wa 46 unauita kwa jina lake: "mnalisukumia mbali kutoka kwenu."
Leo, kabla jua halijazama: mtumie ujumbe mfupi mtu mmoja ambaye mafanikio yake yamekuwa yakikufanya uhisi mdogo, na umwambie kwa maneno yako mwenyewe kwamba unamshukuru Mungu kwa kazi anayofanya kupitia kwake.
Swali
Mstari wa 48 unatutatiza: "Wengi waliochaguliwa kwa uzima wa milele waliamini." Lakini mstari wa 46 unasema wengine "wanajiona kuwa hawakustahili uzima wa milele," yaani waliamua wenyewe. Luka anaweka uchaguzi wa Mungu na uwajibikaji wa mwanadamu bega kwa bega bila kueleza jinsi wanavyopatana. Tunataka moja ishinde nyingine: ama Mungu ndiye anayeamua kila kitu na mimi ni mtazamaji, ama mimi ndiye bwana wa hatima yangu. Luka anakataa kutupatia faraja hiyo rahisi. Anachotuachia ni hiki: ukiamini, sifa yote ni ya Mungu aliyekuchagua; ukikataa, lawama yote ni yako mwenyewe. Si mantiki nadhifu, bali ni ukweli wa kichungaji. Usiutumie mstari wa 48 kama kisingizio cha kutohubiri, wala mstari wa 46 kama sababu ya kujivuna.
Wasikilizaji wa Kwanza
Fikiria uko sinagogini Antiokia ya Pisidia, mji wa Kirumi uliojaa maafisa na askari wastaafu. Wewe ni Myahudi wa diaspora, au labda mmoja wa "wale mnaomwabudu Mungu," yaani Mgiriki anayependa Mungu wa Israeli lakini bado yuko nje ya mduara. Maisha yako yote umekaa pembezoni: unakaribishwa, lakini si familia kamili. Kisha mgeni huyu anasimama na kusema, "Ndugu, watoto wa ukoo wa Abrahamu, na wale ambao kati yenu mnamwabudu Mungu, ni kwa ajili yetu kwamba ujumbe huu wa ukombozi umetumwa." Neno "yetu" linakuhusu wewe pia. Hapo unaelewa kwa nini Sabato iliyofuata mji mzima ulikusanyika, na kwa nini wengine waliokuwa wameshikilia mlango kwa miaka walianza kuogopa.
Mhusika Mkuu
Katika sura hii Paulo anabadilika mbele ya macho yetu: anaanza kama "Sauli" aliyeorodheshwa mwisho (ms. 1) na kuishia kuwa Paulo anayeongoza. Lakini kinachomtambulisha si uongozi; ni jinsi anavyobeba kukataliwa. Anamkabili Elima kwa ukali wa kutisha, anahubiri hotuba ya kina iliyojaa Maandiko, anafurahia umati, kisha anafukuzwa nje ya mji na watu wa dini yake mwenyewe. Na jibu lake ni kukung'uta vumbi na kuondoka: si kugombana, si kukata tamaa, si kuacha huduma. Mtu aliyekuwa akiwatesa wafuasi wa Yesu sasa anatendewa anavyowatendea wengine, na hakati tamaa. Mstari wa mwisho ni wa kushangaza: wanafunzi "walijawa na furaha pamoja na Roho Mtakatifu" wakati mwalimu wao amekwisha fukuzwa. Furaha hiyo haikutegemea mapokezi mazuri.
Tafakari
Ni mafanikio ya nani yanayonifanya nijisikie vibaya, na ninayaficha nyuma ya hoja gani ya "kweli" au "utaratibu"?
Kama neema ya Mungu ingewafikia watu ambao sijawahi kuwahesabu kuwa wanastahili, ningekuwa wa kwanza kufurahi au wa kwanza kuhoji?
Maswali yanayoulizwa mara kwa mara kuhusu Acts 13
Majibu ya haraka kwa maswali ya kawaida kuhusu kifungu hiki cha Biblia.
Matendo ya Mitume 13 inamaanisha nini?
Matendo ya Mitume 13 inahusu nini?
Muktadha wa kihistoria wa Matendo ya Mitume 13 ni upi?
Matendo ya Mitume 13 inatufundisha nini kuhusu tabia ya Mungu?
Matendo ya Mitume 13 bado ina umuhimu gani leo?
Yale ambayo jumuiya inashiriki kuhusu Acts 13
Mafunuo, sala na shukrani kutoka kwa wasomaji na timu ya wahariri kuhusu kifungu hiki.
Lakini Yohana akawaacha akarudi Yerusalemu." Luka hasemi sababu. Hakuna maelezo, ni mstari mmoja tu unaobeba uzito wa mtu aliyekata tamaa njiani. Lakini hiyo si mwisho wa Marko. Yule aliyerudi nyuma ndiye Paulo atakayemwandikia baadaye kuwa "ni wa faida kwangu katika utumishi." Kurudi kwako nyuma leo si hukumu ya milele.
Nakushukuru kwa kuwa neno lako halifungwi mahali pamoja, bali lilienea katika nchi yote. Asante kwamba lilinifikia mimi pia, hata mahali nilipozaliwa, na kwa wale walioupokea ujumbe huo na kuubeba kwa moyo mmoja hadi kwetu.
Waliufuata ujumbe hata baada ya mkutano kwisha. Hawakutosheka na hotuba moja; walitaka zaidi. Na Paulo hakuwapa sheria mpya, aliwahimiza "waendelee katika neema ya Mungu." Neema si mlango wa kuingilia tu, ni njia ya kutembea kila siku. Je, wewe unaendelea ndani yake, au umerudi kujitahidi kujistahilisha?
Chunguza kifungu hiki kwa kiwango tofauti
Mwanzilishi, mwanateolojia, au urefu tofauti wa kusoma? Rekebisha mipangilio na utengeneze toleo lako mwenyewe.
Fungua katika kifaa cha kujifunza
