Waefeso 5:31

Maandiko

Paulo anasimama katikati ya maagizo yake kwa waume na wake, kisha ghafla ananyamaza na kunukuu maneno ya zamani sana, maneno yaliyosemwa kabla ya sheria, kabla ya manabii, kabla ya Israeli kuwepo: "Kwa sababu hii mwanaume atamwacha baba yake na mama yake na ataungana na mke wake, na hao wawili watakuwa mwili mmoja". Ni sentensi moja kutoka bustanini, iliyowekwa hapa kama jiwe la msingi chini ya kila kitu alichokwisha sema juu ya upendo unaojitoa. Na mara tu baada yake anafungua kadi yake: mambo haya yalikuwa yamefichika, lakini sasa anasema juu ya Kristo na kanisa.

Fikiria sauti ikibadilika. Hadi mstari wa thelathini Paulo alikuwa anaongea nasi kama mchungaji anayerekebisha ndoa zilizochoka; sasa anasoma kutoka kitabu cha kwanza kabisa cha Biblia, na chumba kinakuwa kimya.

Kiini

Kuna kitu cha kushtua hapa, na ni vyema tukikiona. Paulo hatumii Kristo kuelezea ndoa; anatumia ndoa kuelezea Kristo. Maneno ya Mwanzo, aliyoyasema Mungu kabla ya dhambi kuingia ulimwenguni, yalikuwa yamebeba siri ambayo hakuna mtu angeweza kuisoma mpaka Mwana alipokuja na kujitoa. Kuacha, kuungana, kuwa mwili mmoja: hivi ndivyo Kristo alivyofanya. Aliacha utukufu wa Baba, akajiunga na watu wasio na sifa yoyote ya kuvutia, na akawafanya kuwa mwili wake, hata Paulo akaweza kusema mstari mmoja kabla: "Kwa kuwa sisi ni washiriki wa mwili wake."

Maana yake ni hii: umoja wako na Kristo si mfano wa kishairi. Ni jambo halisi kama mwili, lenye gharama kama msalaba, lenye kudumu kama agano. Na ndoa yako, ikiwa unayo, ni ishara inayolenga mbali zaidi kuliko wewe.

Uzi Unaopita Katikati

Biblia inaanza na harusi na inaisha na harusi. Hilo si ajali ya mpangilio. Katika Mwanzo, Mungu anamleta mwanamke kwa mwanamume na anasema maneno ambayo Paulo anayanukuu hapa; katika Ufunuo, malaika anatangaza karamu ya harusi ya Mwana-Kondoo. Kati ya mwanzo huo na mwisho huo kuna hadithi ndefu ya Mungu anayejifunga kwa watu wasio waaminifu, akijiita mume wa Israeli, akiugua kama mtu aliyetelekezwa, akikataa kuvunja agano.

Kwa hiyo Paulo hagundui maana mpya; anafunua maana iliyokuwa imelala tangu bustanini. Kile kinachofanya uzi huu kuwa wa kweli, na si mfano tuliojitengenezea, ni kwamba Kristo mwenyewe alifanya matendo matatu ya mstari huu: aliacha, aliungana, akawa mwili mmoja. Kila ndoa ya kibinadamu ni kivuli kinachotupwa na mwili huo halisi. Kivuli si kitu kidogo; ni uthibitisho kwamba kitu halisi kimesimama kwenye nuru.

Kioo

Sehemu ngumu zaidi ya mstari huu si "watakuwa mwili mmoja". Ni neno "atamwacha". Kuungana kunagharimu kuacha, na sisi tunapenda kuungana bila kuacha. Tunaoa lakini tunashikilia maoni ya mama yetu kama mahakama ya mwisho. Tunasema tumejitoa, lakini kuna mazungumzo ya simu tunayoyafanya kwa siri, akaunti tuliyoificha, urafiki tunaoulinda kwa sababu unatupa kile ndoa haitupi. Tunaishi ndani ya nyumba moja tukiwa watu wawili wanaolinda maeneo yao kwa uangalifu, tukigawa fedha, muda na mioyo kama wapangaji wenye mkataba.

Na kama huna ndoa, kioo hiki hakikuachi: umeunganishwa na Kristo, na hilo pia linagharimu kuacha.

Leo, chukua kipande cha karatasi na andika jambo moja ambalo bado hukuliacha lakini linashindana na muungano wako, kisha sema kwa sauti, peke yako: "Hili ninaliacha." Rarua karatasi hiyo.

Wasifu

Wasikilizaji wa kwanza walikuwa Waefeso walioishi katika mji wa hekalu la Artemi, mji uliojengwa juu ya mamlaka ya baba wa familia. Mume alikuwa mmiliki; mke alikuwa mali inayoletwa nyumbani. Katika utamaduni ule, mwanamke ndiye aliyeacha nyumba ya baba yake, si mwanamume. Kwa hiyo mstari huu, ukisomwa kwa sauti katika chumba cha kanisa la nyumbani, ulikuwa na ncha kali: mwanaume ndiye anayetajwa akiacha, akijitoa, akijifunga.

Na walikuwemo watumwa na wake waliokuwa hawana haki yoyote ya kisheria, wakisikia kwamba wao ni washiriki wa mwili wa Kristo, wa mwili ule ule anaoulisha na kuulinda. Kwa mtu aliyezoea kuwa mali ya mtu mwingine, kusikia kuwa wewe ni mwili wa Bwana ni mapinduzi, si mafundisho tu ya nyumbani.

Undani

Neno "ataungana" ni nyororo sana katika Kiswahili chetu. Kwa Kiyunani ni proskollēthēsetai, kutoka mzizi unaomaanisha gundi: kugandamanishwa, kushikamanishwa hata kufanana na kitu kimoja. Si "kukaa pamoja" wala "kuoana". Ni kubandikwa.

Fikiria vitu viwili vilivyogandamanishwa kwa gundi nzuri. Huvitenganishi bila kurarua; sehemu ya kimoja itasalia kwa kingine. Hivi ndivyo Paulo anaposema juu ya Kristo na kanisa: hatujaambatishwa kwa uzi unaoweza kufunguliwa, tumegandamanishwa kwa damu. Na hivi ndivyo inavyoelezea kwa nini kuvunjika kwa ndoa kunaumiza kwa namna ambayo kuvunjika kwa mkataba hakuumizi. Haikuwa mkataba. Ilikuwa gundi.

Swali

Kama ndoa ni ishara ya Kristo na kanisa, tunafanya nini na ndoa zilizovunjika? Na na wale walioachwa, waliofiwa, wasiooa kabisa? Kuna jaribu la kutoa faraja rahisi hapa, na sitalitoa. Ishara inaweza kuvunjika. Watu wanaacha, wanasaliti, wanakufa, na ishara inararua.

Lakini angalia mpangilio: Paulo hasemi Kristo ni kama ndoa nzuri. Anasema siri ilikuwa imefichika ndani ya maneno ya Mwanzo, na siri hiyo ni Kristo na kanisa. Yaani, halisi ni Kristo; ndoa ni kivuli. Kivuli chako kinaweza kuharibika bila kile halisi kuguswa. Hilo halifuti maumivu, na sijui kwa nini Mungu anaruhusu ishara zake muhimu zaidi ziachwe mikononi mwa watu wanaoweza kuzivunja. Lakini najua gundi ya upande wake haifunguki.

Tafakari

Ni jambo gani ambalo, kwa kweli, sikuliacha, na ninaliitaje kwa majina mazuri ili nisiliangalie?

Kama muungano wangu na Kristo ni gundi na si mkataba, ni tabia gani ya maisha yangu ya kiroho inayoonyesha kwamba bado nadhani ni mkataba?