Waefeso 5:22

Maandiko

Barua inasomwa kwa sauti ndani ya nyumba ya mtu fulani huko Efeso. Watu wamekaa kwenye sakafu: wafanyabiashara, watumwa, wanawake waliozoea kunyamaza mbele ya wanaume. Sauti ya msomaji inafikia sentensi ndefu kuhusu kujazwa na Roho, kuimba, kushukuru, na kisha inaanguka kwenye maneno haya: "Jitoeni wenyewe kila mmoja kwa mwingine kwa heshima ya Kristo. Wake, jitoeni kwa waume zenu, kama kwa Bwana." Kwa kifupi: mstari huu unawaambia wake kujiweka chini ya waume zao, lakini si kama sheria iliyotupwa kutoka juu, bali kama sehemu ya kitu kipana zaidi, yaani jumuiya nzima inayojitoa kila mmoja kwa mwingine kwa sababu ya Kristo. Na kipimo si tabia ya mume; ni Bwana mwenyewe, "kama kwa Bwana."

Kiini

Fikiria mwanamke yule aliyekuwa amekaa ukutani. Katika dunia yake, kujitoa kwa mume halikuwa jambo jipya wala la hiari; lilikuwa sheria ya nyumba, ilivyokuwa daima. Jipya ni maneno manne: "kama kwa Bwana." Ghafla kitendo chake hakielekezwi tena kwa mamlaka ya mwanamume tu, bali kinapanda juu yake na kumfikia Kristo. Anapata jambo ambalo utamaduni wake haukumpa kamwe: hadhi ya mtu anayechagua. Hapa ndipo kiini kilipo. Injili haianzi kwa kubomoa mifumo ya kijamii kwa nguvu, bali kwa kuweka Bwana katikati yake, na pale anapoingia Kristo, kila uhusiano unabadilika kutoka ndani. Kujitoa si kujifuta; ni namna ya kuabudu. Na kama mstari wa 21 unavyodokeza, hakuna anayeachwa nje ya wito huu, hata mume.

Uzi Unaounganisha

Paulo hangeweza kuandika sentensi hii peke yake. Anaifunga mara moja kwenye kitu kikubwa zaidi: "Kwa sababu mume ni kichwa cha mke, kama Kristo alivyo kichwa cha kanisa." Yaani ndoa inakuwa picha, si kinyume chake. Tangu Edeni, pale mwanamume na mwanamke walipoitwa "mwili mmoja," kulikuwa na jambo lililokuwa likisubiri kueleweka, na Paulo anasema wazi: "huu ulikuwa umefichika. Lakini ninasema kuhusu Kristo na kanisa." Hivyo kila nyumba ya Kikristo inabeba, kwa udhaifu wake wote, kivuli cha jambo kuu, yaani Mwokozi aliyejitoa kwa ajili ya wake. Kujitoa kwa mke hakuangaliwi tena kama ushindi wa mwanamume juu ya mwanamke, bali kama sehemu ya hadithi ambayo mwisho wake ni harusi ya Mwana-Kondoo.

Kioo

Mstari huu unagusa mahali pachungu. Wengine mmeusikia ukitumiwa kama fimbo: mume akikasirika, akidai, akinukuu Biblia ili kufunga mdomo wa mke wake. Kama hiyo ndiyo kumbukumbu yako, jua hili: maneno "kama kwa Bwana" ni mpaka, si kibali. Hakuna mahali ambapo Kristo anaamuru dharau, matusi, au woga ndani ya nyumba. Na wengine mnakwepa mstari huu kwa sababu ya kiburi kilichofichwa, kwa sababu kujitoa kwa yeyote kunaonekana kama kupoteza. Kazini tunashindania nafasi, nyumbani tunashindania neno la mwisho, na jioni tunalala tukiwa washindi wasio na furaha. Leo, kabla jua halijazama, mwambie mwenzi wako au ndugu uliyegombana naye sentensi moja tu kwa sauti: "Katika jambo hili nitakusikiliza wewe." Sema, kisha nyamaza.

Mhusika Mkuu

Ingawa mstari unawataja wake, mhusika anayetawala ni Kristo. Yeye ndiye kipimo, yeye ndiye sababu, yeye ndiye picha inayofuata mara moja: "Kristo alivyolipenda kanisa na akajitoa mwenyewe kwa ajili yake." Angalia hapa namna Mungu anavyotumia mamlaka yake. Kichwa cha kanisa si mtu anayedai huduma, bali anayejitoa, anayeosha, anayetakasa, anayebeba gharama. Hii ndiyo tabia ya Mungu tangu mwanzo: nguvu yake inaonekana katika kujishusha. Mwanamke anayeambiwa ajitoe hajitoi kwa mfumo wa kiume, bali anaingia katika mtindo wa maisha wa Bwana wake mwenyewe, ambaye hakuhesabu kujitoa kuwa upotevu. Na mume anayesoma mstari huu akitabasamu kwa furaha anapaswa kusoma mstari wa 25 akitetemeka.

Muktadha

Efeso ilikuwa mji wa hekalu la Artemi, wa biashara, wa miungu mingi. Katika dunia ya Kirumi, nyumba ilikuwa kitengo cha kisiasa; baba wa nyumba alikuwa na mamlaka karibu kamili juu ya mke, watoto na watumwa. Waandishi wa Kigiriki na Kirumi waliandika maagizo ya nyumba, lakini kwao agizo lilielekezwa kwa bwana wa nyumba tu; mke alikuwa kitu cha kuamriwa, si mtu wa kuambiwa. Paulo anafanya jambo la ajabu: anaongea na mke moja kwa moja, kama mtu mwenye dhamiri na uchaguzi mbele ya Bwana. Na kabla hajamgusa mke, tayari amesema kwamba wote wajitoe kila mmoja kwa mwingine. Kwa masikio ya Kirumi, hilo lilikuwa jambo la kushtua zaidi kuliko tunavyodhani.

Undani

Katika Kigiriki, mstari huu hauna kitenzi chake. Neno "jitoeni" linaazimwa kutoka mstari wa 21: "Jitoeni wenyewe kila mmoja kwa mwingine." Kisarufi, sentensi hii haiwezi kusimama peke yake; inashikamana na iliyotangulia kama tawi kwenye shina. Hilo si jambo dogo. Maana yake ni kwamba mtu yeyote anayechukua mstari wa 22 na kuutenga, akiufanya sheria inayojitegemea, anakuwa amekata kitu ambacho Paulo mwenyewe hakukata. Agizo kwa wake ni mfano wa kwanza wa kujitoa kwa jumuiya nzima, si kisiwa cha utawala wa kiume. Na kumbuka kinachotangulia yote: "mjazwe na Roho Mtakatifu." Kujitoa huku si matokeo ya nidhamu kali, bali ni tunda la moyo uliojaa, ulioimba, uliomshukuru Mungu.

Tafakari

Ni wapi ndani ya nyumba yako unaposhikilia neno la mwisho, na ingekuwaje kama ungeliachia wiki hii?

Kama Kristo ndiye kipimo cha "kichwa," ni gharama gani ambayo umekwepa kubeba kwa ajili ya wale uliokabidhiwa?