Waefeso 5:9

Maandiko

Mstari huu ni sentensi moja fupi inayotoa sababu: kwa sababu nuru huzaa matunda, na matunda hayo ni wema kamili, haki na ukweli. Paulo hana nia ya kutoa orodha ya sifa tatu ili tuzikariri; anaeleza kile kinachotokea kwa asili pale mtu anapokuwa "nuru katika Bwana" (mstari 8). Nuru haipigi kelele, inazaa. Na matunda yake yanaonekana: yanaonekana katika tabia inayotenda mema, katika mahusiano yaliyo sawa, na katika midomo isiyodanganya.

Kiini

Kuna kitu cha kushtua katika namna Paulo anavyoandika. Hasemi "jitahidini kuzaa matunda"; anasema matunda ya nuru ni haya. Neno la Kiyunani anakalitumia ni karpos, matunda, yaani kile kinachochipuka kutoka ndani ya kile kilichopandwa. Katika mstari wa 11 anakiita kinyume chake "kazi za giza zisizo na matunda": giza linafanya kazi, linahangaika, lakini haliachi kitu. Hii ni theolojia ya neema iliyowekwa katika sarufi. Wokovu haujaanza na uamuzi wetu wa kuwa wazuri; ulianza wakati Mungu alipotutoa gizani na kutufanya kuwa nuru. Utakatifu si ada tunayoilipa ili tuingie katika ufalme, ni tunda la kuwa ndani yake. Lakini tunda halisi huonekana. Mti unaojidai bila matunda unashutumiwa na ukimya wake mwenyewe.

Uzi Unaopita Katikati

Nuru na matunda ni maneno ya kwanza ya Biblia. Mungu alisema nuru iwe, kisha akaamuru dunia izae kwa jinsi yake. Paulo anazungumza lugha ya uumbaji, lakini anaielekeza kwa uumbaji mpya: mtu aliyekuwa giza, sasa amekuwa nuru. Hii si mafunzo ya maadili yaliyokwezwa, ni Mwanzo unaoanzishwa tena ndani ya mwanadamu. Na kiini cha uzi huu ni Kristo mwenyewe. Mstari wa 2 unasema alijitoa "kuwa harufu nzuri ya kumfurahisha Mungu", lugha ya dhabihu ya agano la kale. Kile ambacho madhabahu ya Israeli ilikuwa ikiliashiria, Kristo alikitimiza; na wale walio ndani yake sasa wanazaa harufu ile ile kwa jinsi yao. Wema, haki na ukweli si sheria tatu mpya; ni sura ya Kristo ikianza kuonekana katika watu wake.

Kioo

Ni rahisi kupenda mstari huu kwa mbali. Uzuri, haki, ukweli: maneno matamu. Lakini yaruhusu yaje karibu. Wema ni pale unapoamua kumsaidia jirani ambaye hakuna faida yoyote kutoka kwake. Haki ni pale unapolipa mfanyakazi wako kile kinachostahili, ingawa unaweza kumlipa pungufu na akubali kwa sababu anaogopa kupoteza kazi. Ukweli ni pale unapoacha kubadilisha hadithi kidogo ili uonekane mwenye haki mbele ya mke wako, mumeo, au kikundi chako cha Biblia. Giza katika Efeso 5 halikuwa tu uasherati; lilikuwa pia "mazungumzo ya kipumbavu, au mizaha ya udhalilishaji" (mstari 4), yaani lugha inayotumia watu kama vitu vya kucheza. Waulize: mwaka huu, mti wangu ulizaa nini kilichoweza kuliwa na mtu mwingine?

Mhusika Mkuu

Mhusika mkuu hapa ni Mungu, na tabia yake inaonekana katika kile anachozaa. Hakuja kwetu na madai kwanza; alikuja na nuru. Katika mstari wa 8 hasemi tumeingia nuruni tu, anasema tumekuwa nuru, ambayo ni kauli ya kushangaza kwa watu waliokuwa wanaabudu sanamu miaka michache tu iliyopita. Mungu wa Paulo ni Mungu mwenye ujasiri wa kuwakabidhi watu wake utambulisho ambao hawakuufanyia kazi. Wakati huo huo, hakuna ulaini wa bandia: mstari wa 6 unasema hasira yake inakuja. Yeye ni Baba, na Baba wa kweli hafurahii uovu unaowaharibu watoto wake. Katika Mungu huyu, neema na hukumu havipingani; vinatoka katika upendo mmoja unaokataa kutuacha kama tulivyokuwa.

Swali

Kama matunda hukua yenyewe, kwa nini Paulo anaamuru "tembeeni"? Na swali gumu zaidi: nifanye nini kama nimeamini kwa miaka mingi na tunda ni haba? Hapa hatuwezi kukimbilia jibu jepesi. Tukisema hakuna shida, tunakanusha mstari wa 5 unaosema kuna wanaokosa urithi. Tukisema unda tunda kwa nguvu zako, tunageuza Injili kuwa mzigo. Paulo mwenyewe anaacha mvutano huu ukiwa wazi, na baada ya mistari michache anaita: "Amka, wewe uliyelala, na inuka kutoka wafu na Kristo atang'aa juu yako" (mstari 14). Hilo ni wito, si maelezo. Yumkini jibu si kufafanua fumbo bali kuamka. Mti hauzai kwa kujichunguza; huzai kwa kubaki kwenye nuru, na kubaki ni jambo la kuchagua kila siku.

Muktadha

Paulo anaandika kwa waumini wa Efeso, jiji lililojaa hekalu la Artemi na biashara ya dini, mji ambao maadili ya kijinsia, uchawi na ushirikina yalikuwa yameunganishwa na maisha ya kila siku ya kiuchumi na kijamii. Wengi wa wasomaji wake walikuwa watu wa mataifa, ambao hadi hivi karibuni walikuwa sehemu ya mfumo ule. Kuacha karamu za mahekalu na mizaha ya mikutano ya kirafiki ilimaanisha kupoteza wateja, marafiki, hadhi. Hapo ndipo nuru inagusa mfuko na jina. Barua hii ilisomwa kwa sauti katika nyumba ndogo, huku wasikilizaji wakiwa watumwa na mabwana pamoja, ndugu na wageni. Kusema "sasa mmekuwa nuru" katika chumba kama hicho kulikuwa tendo la ujasiri mkubwa.

Tafakari

Kati ya matunda matatu, wema, haki na ukweli, lipi ambalo Mungu anaonekana kunilenga zaidi kwangu leo, na kwa nini nalikimbia?

Wapi katika maisha yangu ninafanya "kazi" nyingi zisizo na matunda, na inaonekanaje kuacha hizo na kubaki katika nuru?