Kutoka 16

Maandiko

Siku ya kumi na tano ya mwezi wa pili baada ya kutoka Misri, jamii yote ya Israeli inafika nyika ya Sinu na kuanza kulalamika: heri wangekufa Misri wakiwa "tumeketi kwenye vyombo vya nyama" kuliko kufa njaa jangwani. Mungu anajibu kwa ahadi ya ajabu: "Nitakunyeshea mvua ya mkate." Jioni kware wanafunika kambi, asubuhi umande ukikauka unaacha kitu kama barafu iliyoganda, na watu wanashangaa: "Hii ni nini?" Wanaagizwa kukusanya cha siku moja tu, na mara mbili siku ya sita, kwa sababu ya Sabato. Wanaojaribu kuhifadhi manna kinyume na agizo wanakuta wadudu.

Kiini

Angalia jinsi malalamiko yanavyogeuzwa. Watu wanamnung'unikia Musa, lakini Musa anasema wazi: "Malalamishi yenu sio dhidi yetu; ni dhidi ya Yahweh." Na kinachofuata si adhabu bali chakula. Hapa ndipo neema inapoonekana katika hali yake ya kushtua: Mungu anawalisha waasi. Lakini chakula hicho kinakuja na masharti, "ili niwajaribu kama wataendelea kushika sheria yangu au hapana." Hii ni theolojia nzito: ukombozi haukuishia Bahari ya Shamu. Mungu aliyewatoa Misri sasa anawafundisha kuishi kama watu wa agano, na somo la kwanza si sheria kumi bali kipimo cha chakula cha siku moja. Kuamini kwamba Mungu atatoa tena kesho ndilo zoezi la msingi la imani, na jangwa ndilo darasa.

Uzi Mwekundu

Mstari wa 18 unastaajabisha: "hao walio kusanya zaidi hawakuwa na kilicho salia, na hao walio kusanya kidogo hawakuwa na pungufu." Paulo ananukuu mstari huu huu alipowaomba Wakorintho wachangie kwa ajili ya waumini maskini wa Yerusalemu (2 Wakorintho 8). Kwake, manna si kumbukumbu tu, ni mfano wa jinsi uchumi wa ufalme wa Mungu unavyofanya kazi: hakuna anayejilimbikizia, hakuna anayepungukiwa. Na Yesu mwenyewe anauchukua mkate huu na kusema kwamba baba zao walikula manna nyikani wakafa, lakini yeye ndiye mkate ulioshuka kutoka mbinguni (Yohana 6). Manna ilikuwa kivuli: chakula kinachotoka juu, kisichopatikana kwa jasho la mwanadamu, kinachotolewa bure kwa watu wasiostahili. Kristo ndiye utimilifu wake, mkate ambao mtu akila hafi.

Kioo

Tamaa ya kuhifadhi ni ya kale kama jangwa. Tunalimbikiza akiba si kwa sababu tunahesabu vizuri tu, bali kwa sababu hatuamini kuwa kesho kutakuwa na umande. Tunalimbikiza muda, nguvu, sifa, hata upendo, tukihofu kukosa. Na kuna kitu kingine: Israeli walikumbuka nyama ya Misri lakini wakasahau mijeledi. Nasi tunafanya hivyo, tukitamani utumwa uliokuwa na uhakika zaidi kuliko uhuru usio na uhakika, kazi ile iliyotuua rohoni lakini ililipa vizuri, uhusiano ule uliotudhalilisha lakini angalau haukutuacha peke yetu. Manna inaharibika makusudi ili tuendelee kurudi kwa Mungu kila asubuhi. Leo, kabla hujalala: nenda jikoni kwako, tazama chakula kilichopo kwa ajili ya leo, na useme kwa sauti, "Hiki ni cha kutosha, Bwana, asante kwa leo."

Undani

"Hii ni nini?" Katika Kiebrania ni man hu, na hapo ndipo jina "manna" linapotoka. Fikiri jambo hili: chakula kilichowalisha taifa zima kwa miaka arobaini kiliitwa kwa swali lisilojibiwa. Kila asubuhi walipookota, walitamka bila kujua swali lile lile: "Hiki ni nini?" Hawakuwahi kuipa jina lingine. Jina la zawadi likabaki ni kutokuelewa kwao. Nadhani hii si bahati mbaya ya lugha. Mungu anawalisha kwa kitu ambacho hawawezi kukieleza, kukikuza, wala kukihifadhi. Riziki inayotoka mbinguni haiwezi kuwekwa katika mfumo. Na pengine ndiyo sababu Musa anaamuru lita mbili ziwekwe kwenye jagi mbele ya mawe ya agano: vizazi vijavyo visisahau kwamba uhai wao ulianza na swali ambalo Mungu pekee alilijibu.

Wasikilizaji wa Kwanza

Habari hii ilisimuliwa kwa watu waliokuwa tayari wameishi miaka arobaini jangwani, au kwa wajukuu wao waliokuwa wakiiingia Kanaani, nchi yenye mashamba, mavuno na maghala. Hiyo ndiyo hatari. Nchi ya ngano inakufundisha kwamba mkate unatoka kwenye jasho lako. Simulizi ya manna iliwekwa kama kinga dhidi ya kusahau huko: "uzao wako uone mkate niliyo kulisha nyikani." Walipoisikia, walisikia pia shtaka. Mababu zao walinung'unika mbele ya Mungu aliyewakomboa, wakavunja amri ya kwanza waliyopewa kuhusu Sabato, na bado wakalishwa. Haikuwa hadithi ya mashujaa. Ilikuwa hadithi ya uvumilivu wa Mungu, na kwa taifa lililokuwa likianza upya, hiyo ndiyo habari njema waliyoihitaji zaidi.

Mazingira

Mwezi mmoja na nusu baada ya Pasaka, chakula walichotoka nacho Misri kimeisha. Nyika ya Sinu ni eneo kame kati ya Elimu na Sinai, mahali ambapo kundi la watu laki kadhaa pamoja na mifugo haliwezi kujilisha kwa namna yoyote ya kawaida. Hii si kunung'unika kwa watu walioharibiwa; ni hofu halisi ya wazazi wanaotazama watoto wao. Lakini kumbuka walikotoka: Misri ilikuwa ghala la nafaka la dunia ile, nchi iliyotegemea mafuriko ya Nile na maghala ya Farao. Sasa wako chini ya Mfalme mwingine, ambaye hana maghala bali ana mbingu. Na kabla ya kupewa sheria yoyote mlimani Sinai, wanapewa agizo moja: kusanya cha leo, pumzika siku ya saba. Sabato inatolewa hapa, kabla ya amri kumi, kama zawadi: "Yahweh amekupa Sabato."

Maswali ya Kutafakari

Ni "nyama ya Misri" ipi unayoikumbuka kwa hamu, ukisahau bei uliyolipa ulipokuwa huko?

Manna ilioza ikihifadhiwa. Ni jambo gani maishani mwako unalolishikilia kwa nguvu kiasi cha kulifanya lianze kuharibika mikononi mwako?