Yohana 1:12

Maandiko

Baada ya sentensi nzito ya mstari wa 11, kwamba alikuja kwa vitu vyake na watu wake hawakumpokea, Yohana anageuza mkondo kwa neno moja dogo: "Bali." Kuna waliompokea, walioliamini jina lake, na hao aliwapa haki ya kuwa wana wa Mungu. Si hadhi waliyojipatia, bali haki waliyokabidhiwa.

Kiini

Fikiria mlango. Yesu anasimama mbele ya nyumba yake mwenyewe, nchi yake, hekalu lake, na mlango unabaki umefungwa. Yohana hajali kupamba jambo hili; anaandika kwa sauti tulivu ya mtu anayetaja msiba uliokwisha kutokea: "watu wake hawakumpokea." Kisha, kama mwanga unaopenya ufa mdogo wa dirisha, linakuja neno "Bali." Mahali fulani mlango ulifunguliwa. Mvuvi fulani aliweka nyavu chini. Mwanamke fulani alisikiliza. Na jambo lisiloelezeka likatokea: yule aliyefungua mlango wake kwa Yesu akagundua kwamba yeye mwenyewe ndiye aliyeingizwa ndani, si Yesu. Neno la Kiyunani linalotafsiriwa "haki" hapa ni exousia, yaani mamlaka halali, kibali kilichotolewa rasmi. Si uwezo tuliozalisha; ni hati tuliyokabidhiwa mkononi. Hapa ndipo Injili inapoachana na dini zote za kujipandisha: kuwa mwana wa Mungu si tuzo ya bidii, ni zawadi inayopokelewa kwa mikono mitupu.

Uzi Unaopita

Israeli iliitwa mwana wa Mungu tangu Misri; Mungu alimwambia Farao amwachie mwanawe aende. Sasa Mwana wa kweli anakuja kwa jamaa hiyo hiyo, naye anafungua jina la "mwana" kwa yeyote amwaminiye. Yohana anaweka hili wazi katika mstari unaofuata: hawa walizaliwa "sio kwa damu, wala kwa mapenzi ya mwili, wala kwa mapenzi ya mtu, bali kwa Mungu mwenyewe." Yaani ukoo hauhesabiwi tena. Damu ya Ibrahimu haitoshi, wala nia njema ya wazazi, wala uamuzi wa mtu mwenye nguvu. Uzi unaopita katika Biblia nzima ni huu: Mungu anatengeneza familia kwa ahadi, si kwa nasaba. Isaka alizaliwa kwa ahadi, si kwa uwezo wa Sara. Nasi vivyo hivyo. Kuzaliwa kwetu upya ni kazi ya Mungu kuanzia mwanzo hadi mwisho, na mstari wa 12 unatuambia njia ya kuipokea: kumpokea yeye.

Kioo

Unajua kupokea ni nini, kwa sababu unajua kukataa ni nini. Umewahi kuona jina fulani likitokea kwenye simu yako na ukaiacha ilie. Umewahi kumwona mtu akikusogelea kanisani ukajua mazungumzo yatakuwa mazito, ukageuka upande mwingine. Kukataa si tendo kubwa la kishujaa; ni mfululizo wa milango midogo iliyofungwa kwa upole. Ndivyo watu wake walivyomkataa Yesu: si kwa kelele, bali kwa kutojali. Lakini swali kali zaidi la mstari huu ni jingine. Je, unaishi kama mtu aliyepewa haki, au kama mtu anayeendelea kuomba ruhusa? Wengi wetu tunamwamini Yesu kwa akili na bado tunafanya kazi kila siku ili tustahili kuitwa wana: kuomba zaidi, kuhudumu zaidi, kukosea kidogo. Mstari huu unasema hati imeshatiwa saini. Leo, kabla hujalala, sema kwa sauti mahali pa faragha: "Mungu, kwa Yesu umenipa haki ya kuwa mwanao, na sitajaribu kuilipia leo." Isome taratibu, mara mbili.

Maandiko Mengine Yanayoitikia

Katika Ufunuo, Yesu anasimama mlangoni akibisha, akisema kwamba akifunguliwa ataingia na kula pamoja na mtu huyo. Picha ni ileile ya Yohana 1: Mwenye nyumba halisi anangoja nje. Na pale Yohana 1:49 Nathanaeli anapolipuka, "Rabi wewe u Mwana wa Mungu! Wewe ni Mfalme wa Israeli," tunaona mstari wa 12 ukitendeka mbele ya macho yetu: mtu aliyekuwa akibeza Nazareti anamtazama Yesu, anamwamini, na ndani ya dakika chache yuko ndani ya familia. Yohana anaandika utangulizi wake kama ramani, kisha anatutembeza katika sura hiyo hiyo ili tuone wafanyakazi wa kawaida, Andrea, Simoni, Filipo, wakiingia mmoja baada ya mwingine kupitia mlango uleule.

Wasifu wa Wasikilizaji

Wasomaji wa kwanza wa Yohana walikuwa wengi wao Wayahudi waliomwamini Yesu na, kwa sababu hiyo, walikuwa wamepoteza nafasi yao katika sinagogi. Walikuwa wamekataliwa na ndugu zao, labda na wazazi wao. Walipoisikia sentensi "watu wake hawakumpokea," hawakuisikia kama historia ya mbali; ilikuwa ni jeraha lao la jana. Na walipoisikia "aliwapa haki ya kuwa wana wa Mungu," walisikia kitu kama hati ya uraia mpya kwa watu waliofukuzwa nyumbani. Umepoteza jina lako la ukoo? Umepewa jina la Baba. Hilo lilikuwa faraja yenye nguvu, lakini pia lenye gharama: familia mpya haijengwi kwa damu, hivyo haiwezi kulindwa kwa kuficha imani.

Mazingira

Yohana aliandika miongo kadhaa baada ya ufufuo, wakati Hekalu lilikwisha kubomolewa na Uyahudi ulikuwa unajipanga upya kwa shida. Swali la nani ni mtoto halali wa Ibrahimu lilikuwa moto. Katika ulimwengu ule, nasaba ilikuwa kila kitu: ilikuamulia utaoa nani, utafanya kazi gani, utakaa wapi mezani. Kusema kwamba mtu anazaliwa "sio kwa damu… bali kwa Mungu mwenyewe" kulikuwa kuvunja msingi wa jamii nzima. Na neno "kupokea" lilibeba uzito wa ukarimu wa Mashariki ya Kati: kumpokea mgeni ilikuwa ni kumkubali, kumlinda, kumfungulia nyumba yako. Kwa hiyo Yohana hazungumzii kukubaliana na mafundisho fulani. Anazungumzia kufungua mlango wa maisha yako kwa Mtu, na kugundua kwamba yeye ndiye mwenye nyumba.

Tafakari

Ni mlango gani mdogo ndani yako unaobaki umefungwa kwa Yesu, si kwa uasi bali kwa kutojali?

Ukiamini kweli kwamba haki ya kuwa mwana imeshatolewa, ni jitihada gani ya kujithibitisha unaweza kuiacha wiki hii?