Kutoka 34:1

Andiko Lenyewe

Mungu anavunja ukimya baada ya ndama wa dhahabu, na jambo la kwanza analolisema si hukumu bali agizo la kazi ya mikono: "Kata mbao mbili za mawe kama zile za awali." Musa achonge mawe mapya, apande tena ule mlima, abebe mikononi mwake vitu visivyo na maandishi bado. Na Mungu anaahidi kulifanya tena lile alilokwisha lifanya mara moja: "Nitaandika kwenye hizi mbao za mawe maneno yaliyo kuwa kwenye mbao za mawe za mwanzo." Kisha, bila kelele, bila lawama, anamalizia kwa maneno manne yanayotetemesha: "mbao za mawe ulizo zivunja." Kumbukumbu halisi inabaki pale, imetajwa, haijafichwa, wala haijatumiwa kama silaha. Agano linaanza upya, lakini historia haifutwi.

Kiini

Kuna kitu kinachotushangaza hapa kwa ukimya wake. Mungu hasemi "kwa sababu mlinikosea, sasa sheria itakuwa nyepesi," wala hasemi "kwa kuwa mlivunja, basi kila kitu kimekwisha." Maneno yaleyale yanarudi. Yasiyopungua, yasiyoongezeka. Hii ndiyo neema isiyoyumbisha haki: Mungu haponyi uasi kwa kushusha kiwango chake, bali kwa kurudia kujitoa kwake. Na angalia nani anafanya nini. Musa anakata mawe; Mungu anaandika. Mwanadamu anaweza kuandaa mahali, lakini hawezi kuandika neno la agano juu ya moyo wake mwenyewe. Jiwe jipya ni kazi ya mikono ya binadamu; maandishi ni kazi ya kidole cha Mungu. Toba yetu haitengenezi msamaha, inaandaa tu mahali pa kupokelewa. Je, tunafahamu tofauti hiyo tunaposali?

Uzi Unaounganisha

Mbao za mawe zilizovunjika na kisha kuandikwa upya ni picha inayojirudia katika hadithi nzima ya wokovu. Israeli itavunja agano tena na tena, na manabii watalia juu ya mioyo migumu kama jiwe. Ndipo Yeremia atakapoahidi siku ambayo Mungu ataandika sheria yake si juu ya mawe bali ndani ya mioyo ya watu wake, kwa sababu tatizo halikuwa kamwe ubora wa mawe bali ugumu wa mioyo. Na Paulo, akikumbuka mlima huu hasa, atasema kwamba kanisa ni barua ya Kristo iliyoandikwa kwa Roho wa Mungu aliye hai. Kwa hiyo mstari huu si tukio la pekee lililopita; ni kivuli cha kitu kikubwa zaidi. Musa alibeba mawe mikononi mwake; sisi tunabeba maandishi ndani. Lakini mkono unaoandika ni uleule.

Kioo

Tuna mazoea ya kufikiri kwamba baada ya kuanguka, hatuwezi kurudi mahali pale pale. Ndoa iliyopasuka, urafiki uliovunjwa kwa maneno ya hasira, miaka ya kazi iliyotumika vibaya, ahadi ulizoziapa kwa Mungu usiku wa manane na kuzisahau kufikia Jumanne. Kuna sauti ndani inayosema: sasa ni daraja la pili, huwezi tena kupata kile cha awali. Mstari huu unaipinga sauti hiyo kwa upole lakini kwa uthabiti. Mungu hasemi "mbao ndogo zaidi," anasema "kama zile za awali." Lakini pia hafuti kumbukumbu: "ulizo zivunja." Ukweli na neema vinakaa pamoja hapa bila kugombana. Je, uko tayari kuyashika hayo mawili kwa wakati mmoja?

Leo, chukua karatasi, andika kwa maneno machache jambo moja ulilovunja, kisha chini yake andika maneno haya: "Nitaandika kwenye hizi mbao." Kisha yasome kwa sauti mara moja.

Wasifu

Wasikilizaji wa kwanza walikuwa watu waliokuwa wamejionea moto mlimani, wakasikia sauti, wakaahidi utii, kisha wakacheza mbele ya ndama wa dhahabu huku damu ya ndugu zao ikiwa bado haijakauka chini. Walijua kabisa kwamba mataifa yaliyowazunguka hayakuwa na mungu wa namna hii. Miungu ya Misri na Kanaani ilidai sadaka zaidi baada ya kosa, au iliwatelekeza wafuasi wake kabisa. Hapa, Mungu aliyedharauliwa ndiye anayeanzisha mazungumzo tena, na anataja kosa kwa utulivu usio na kisasi. Kwa yule aliyeisimulia hadithi hii uhamishoni, baada ya Yerusalemu kuanguka, maneno haya yalikuwa na ladha tofauti kabisa. Taifa lililovunja kila kitu lilisoma kwamba Mungu huandika tena. Hilo lilikuwa jambo la kushikilia gizani.

Swali Gumu

Kwa nini Musa aliamriwa kukata mawe mwenyewe, wakati mara ya kwanza Mungu alitoa mawe pamoja na maandishi? Jibu rahisi ni kwamba Mungu alitaka Musa ashiriki katika kurejeshwa, na pengine kuna ukweli hapo. Lakini jibu hilo linaacha kitu bila kueleza. Kwa nini urejesho uwe na uzito zaidi kuliko mwanzo? Mtu asimame kwenye mlima tasa, achonge jiwe kwa mikono, abebe uzito huo juu peke yake, bila mnyama hata mmoja kuonekana karibu. Pengine ndivyo ilivyo kila mara: msamaha ni bure, lakini njia ya kurudi mara nyingi huwa ndefu na nzito. Sijui jinsi ya kulinganisha mambo hayo mawili kikamilifu, na nadhani andiko halitaki tulinganishe. Linatuacha mlimani, tukiwa na mawe mikononi.

Undani

Angalia maneno "kama zile za awali." Hayakuwa lazima. Mungu angeweza kusema tu "kata mbao mbili za mawe." Lakini anasisitiza mfano, kipimo, mfanano. Mawe mapya yatafanana na yale yaliyovunjika kiasi kwamba, ukiyaweka pamoja, hutaweza kuyatofautisha. Hakuna alama ya kovu, hakuna maandishi madogo yanayosema "toleo la pili." Na hapo ndipo mgongano unapokuwa mkali zaidi: mawe hayana kumbukumbu, lakini Mungu anayo, na anaitaja mwenyewe. Si Musa anayekiri "nilivunja," ni Mungu anayesema "ulizo zivunja." Kuna upendo wa aina fulani unaoliita jambo kwa jina lake halisi na kisha kuendelea, bila kulirudia tena baadaye kama deni. Je, tunajua upendo wa namna hiyo? Je, tunauonyesha?

Tafakari

Ni jiwe gani unalopaswa kulichonga leo, yaani ni maandalizi gani ya kweli yanayokungoja, ukijua kwamba maandishi si kazi yako?

Unapomkumbusha mtu kosa lake, je, unalitaja kama Mungu anavyolitaja hapa, kwa ukweli bila kisasi, au kama silaha ya kuhifadhi kwa siku ya mabishano?