Mwanzo 10

Maandiko

Sura hii ni orodha, lakini orodha inayosimulia. Baada ya gharika, wana watatu wa Nuhu wanazaa dunia mpya: Yafethi na uzao wake unaoelekea pwani na visiwa, Hamu na uzao wake unaoshuka kusini hadi Misri na Kushi na kuenea Kanaani, na Shemu ambaye kutoka kwake anatokea Eberi, babu wa Waebrania. Katikati ya majina kuna simulizi fupi mbili zinazovunja mdundo: Nimrodi, "hodari wa kwanza juu ya nchi," anayejenga Babeli na Ninawi, na Pelegi, ambaye jina lake linakumbusha kwamba "katika siku zake nchi iligawanyika." Sura inafungwa kwa muhtasari: "Kutokea kwa hawa mataifa yaligawanyika na kwenda juu ya nchi baada ya gharika."

Kiini

Kabla Mungu hajamwita Abramu, tayari amejaza ukurasa mzima kwa mataifa. Hilo si jambo dogo. Agano la Mwanzo 12 halianzii katika ombwe; linaanzia hapa, katika familia sabini zinazosambaa kwa koo, lugha, ardhi na mataifa. Kwa hiyo ahadi kwamba "jamaa zote za dunia zitabarikiwa" inakuwa na anwani halisi: majina haya. Paulo anaposimama Athene na kutangaza kwamba Mungu alifanya kila taifa la wanadamu kutoka mmoja, anasoma sura hii kwa sauti. Na Ufunuo, pale unapoonyesha umati kutoka kila kabila na lugha na taifa, hauongezi kitu kipya bali unakamilisha orodha hii. Mungu wa Biblia si mungu wa kabila moja aliyepanuka baadaye; ni Muumba anayehesabu mataifa yote kuwa yake tangu mwanzo, hata yale ambayo baadaye yatakuwa maadui wa Israeli: Ashuru, Misraimu, Kanaani, Babeli.

Uzi Unaopita

Majina mawili katika sura hii yanaanza safari ndefu kupitia Biblia nzima. Babeli, mji wa kwanza wa Nimrodi, unarudi mara moja katika sura inayofuata kama mnara wa kiburi, kisha unarudi kama himaya inayowapeleka Yuda utumwani, na hatimaye kama jina la kila nguvu inayojiinua dhidi ya Mungu. Ninawi, mji anaoujenga huyo huyo, utakuwa mji ambao Mungu anamtuma Yona kuuhurumia. Kwa upande mwingine kuna mstari wa Shemu, ukisogea kimya kimya kupitia Arfaksadi, Sela na Eberi hadi Pelegi, na kutoka hapo hadi Abramu. Luka, anapofuatilia ukoo wa Yesu kurudi nyuma, anapita katika majina haya haya hadi kwa Nuhu na Adamu. Yaani: Kristo hatokei nje ya ramani hii; anatokea ndani yake, katika tawi moja la familia ya mataifa, ili familia nzima ipate baraka.

Kioo

Kuna njia rahisi ya kusoma orodha hii: kutafuta mstari wetu. Shemu, Eberi, Abramu, mimi. Lakini maandishi yanakataa kutupa anasa hiyo, kwa sababu yanaanza na Yafethi na kutumia nafasi kubwa zaidi kwa Hamu. Wale tunaowaita "wengine" wameandikwa kwanza, kwa majina, kwa heshima. Hapa ndipo sura inapotuchoma. Tunabeba orodha zetu za ndani: kabila fulani lisiloaminika, taifa fulani linalosifika kwa vurugu, jirani fulani anayeongea lugha isiyo yetu kwenye simu. Tunapenda kuamini kwamba Mungu anaanza kuwajali watu pale wanapoingia kwenye kanisa letu. Mwanzo 10 unasema walikuwa wake tangu kabla hawajasikia habari zetu. Leo, chukua dakika tano: taja kwa sauti jina la taifa moja linalokuwa kwenye habari kwa vita au njaa, kisha omba kwa ajili yake kwa jina, kama unavyoomba kwa ajili ya familia yako.

Wasikilizaji wa Kwanza

Fikiria Waisraeli wakisikia orodha hii wakiwa mpakani mwa Kanaani. Hawasikii jiografia tu; wanasikia majina ya maadui wao wa kesho. "Kanaani akamzaa Sidono, mwanawe wa kwanza, na Hethi, pia na Myebusi, na Mwamori, Mgirgashi." Hawa ndio watu watakaopigana nao. Na maandishi yanawaita nini? Binamu. Wajukuu wa Nuhu, kama wao. Hilo linaondoa kabisa dhana ya kwamba Israeli ni jamii ya aina tofauti ya binadamu. Vita vya baadaye si vita vya damu safi dhidi ya damu chafu, ni suala la haki na ibada. Vivyo hivyo kwa wasikilizaji wa baadaye waliokuwa uhamishoni: Babeli, lile jina kubwa lililowakanyaga, linaonekana hapa likiwa tu mji wa mtu mmoja mwenye tamaa. Himaya yenye kutisha imepunguzwa hadi ukubwa wa kipengele kimoja katika orodha ya familia.

Undani

"Alikuwa mwindaji mkuu mbele ya Yahwe." Maneno hayo yanasikika kama sifa, na yamekuwa methali: "Kama Nimrod mwindaji mkuu mbele za Yahwe." Lakini neno la Kiebrania linalotafsiriwa "hodari," gibbor, ni neno la shujaa wa vita, si la mwindaji wa wanyama tu. Na kile anachowinda kinaonekana katika mstari unaofuata: miji. Babeli, Ereku, Akadi, Kalne, kisha Ninawi na Kala. Huyu ni mtu wa kwanza katika Biblia kujenga ufalme, na anafanya hivyo katika Shinari, tambarare ile ile ambayo katika sura inayofuata watu watasema, tujengeeni mnara. "Mbele ya Yahwe" basi si lazima iwe sifa; inaweza kumaanisha mbele ya macho yake, hata kwa dharau yake. Nguvu za kwanza za kifalme duniani zinaanza na mtu anayewinda, na watu ndio mawindo.

Muktadha

Sura hii ni ramani ya dunia kama ilivyojulikana katika Mashariki ya Kati ya kale: pwani za Ugiriki na visiwa upande wa kaskazini na magharibi, Misri, Kushi na Punt upande wa kusini, Elamu na Ashuru upande wa mashariki, na Kanaani katikati, ikiwa na mipaka iliyoelezwa kwa uangalifu "kutoka Sidoni, katika mwelekeo wa Gerari, hata Gaza." Majina ni sabini, idadi inayoashiria ukamilifu; mataifa yote, si baadhi. Kumbukumbu la Torati linasema Mungu aliweka mipaka ya mataifa kwa idadi hiyo, akiwaweka chini ya uangalizi wake. Ni muhimu pia kuona mpangilio: Mungu anamaliza na Shemu, si kwa sababu wengine hawana thamani, bali kwa sababu hadithi inasogea kuelekea Abramu. Biblia huanza pana kisha hupunguza, lakini kamwe kwa kusahau upana ilipoanzia.

Tafakari

Ni jina gani katika orodha hii linakuwakilisha wewe, na ni nani unayemfikiria kuwa "wa nje" kabisa wa familia ya Nuhu?

Nimrodi alijenga miji kwa kuwinda; wapi katika maisha yako nguvu zako zinazalisha kitu, na wapi zinameza watu?