Mwanzo 5:24

Maandiko

Katika orodha ndefu ya vizazi ambayo hurudia kauli ile ile kama mdundo wa ngoma ya maziko, "aliishi miaka… akawazaa wana… kisha akafariki," ghafla mstari mmoja unavunja mdundo. Henoko hakuishi muda mrefu kuliko wengine; kinyume chake, miaka yake 365 ni michache kuliko ya baba yake na mwanawe. Lakini juu yake haisemwi "akafariki." Inasemwa jambo lingine kabisa: "Henoko alienenda na Mungu, na kisha alitoweka, kwa kuwa Mungu alimtwaa." Maneno ni machache, karibu ya kunong'onwa. Hakuna maelezo ya jinsi, wala mahali, wala watu waliomtafuta. Mwandishi anasimama pale pale na kuendelea na Methusela, kana kwamba hataki kutuambia zaidi ya tulichohitaji kujua: mtu mmoja alitembea na Mungu, na Mungu akamchukua.

Kiini

Sura hii ni orodha ya vifo iliyofichwa ndani ya orodha ya uzazi. Mungu alikuwa amesema katika bustani kwamba mwanadamu atarudi mavumbini, na hapa tunasikia hukumu hiyo ikitekelezwa mara nane: akafariki, akafariki, akafariki. Kwa wasikilizaji wa kwanza, ambao walizika watoto wao wachanga na kuona njaa ikifagia vijiji, mdundo huu haukuwa wa kinadharia. Ulikuwa ukweli wa maisha yao. Ndipo mstari huu unapoingia kama ufa wa mwanga ukatiza ukuta. Mauti si neno la mwisho la Mungu kwa mwanadamu. Kuna uhusiano na Mungu ambao mauti haiwezi kuukatiza, na uhusiano huo unaitwa kwa neno rahisi kabisa: kuenenda. Si kupanda mlima, si kutoa dhabihu kubwa, bali kutembea pamoja naye siku baada ya siku, miaka mia tatu mfululizo. Henoko hakushinda mauti kwa ushujaa; alishikwa mkono na Yule ambaye hafi.

Uzi wa Pamoja

Henoko ni ahadi iliyotupwa mbele kama jiwe linalorukaruka juu ya maji. Hatupewi maelezo kwa sababu bado hapakuwa na lugha ya kuyaeleza; ufufuo haukuwa bado umefunuliwa. Lakini jambo moja limewekwa wazi mapema kabisa katika Maandiko: Mungu ana uwezo wa kumtoa mtu kutoka katika utawala wa mauti. Kisha, mistari michache baadaye, Lameki anamzaa Nuhu na kusema, "Huyu ndiye atatupatia pumziko kutoka katika kazi yetu." Matumaini mawili yanasimama bega kwa bega: mmoja anatwaliwa juu, mwingine anatarajiwa kuleta pumziko hapa chini. Katika Yesu Kristo matumaini hayo mawili yanaungana. Yeye ndiye aliyeenenda na Baba kikamilifu, akashuka kwenye mauti badala ya kuiruka, na akatwaliwa juu akiwa amebeba mwili wa binadamu. Henoko alichukuliwa peke yake; Kristo alipanda ili kufungua njia kwa wote wanaoenenda naye.

Kioo

Henoko hakuwa mtu wa pekee kwa sababu ya cheo au miujiza. Tunaambiwa alizaa watoto, aliishi maisha ya kawaida, alikuwa na mwana aliyeitwa Methusela. Ndani ya kelele za nyumba yenye watoto wengi, alienenda na Mungu miaka mia tatu. Hapo ndipo mstari huu unapotuchoma. Sisi tunataka matukio makubwa: maamuzi ya kugeuza maisha, uzoefu wa kiroho unaoacha alama. Lakini kuenenda ni hatua, kisha hatua nyingine, kesho tena. Ni kumkumbuka Mungu ukiwa kwenye foleni, ukiosha vyombo, ukihesabu pesa zilizobaki mwisho wa mwezi. Hakuna picha ya kuweka ukutani. Na kama wewe ni mtu anayeogopa kuwa maisha yako hayajahesabika, kumbuka kwamba Henoko alipata miaka michache kuliko wengine wote na ndiye pekee asiyefia. Leo, kabla ya kulala, tembea dakika kumi nje peke yako bila simu, ukimwambia Mungu kwa sauti mambo matatu yaliyotokea leo.

Muktadha

Fikiria dunia ya wasikilizaji wa kwanza wa orodha hii: vijiji vya udongo, harufu ya moshi na mifugo, maisha yanayopimwa kwa mvua na mavuno. Orodha ndefu za vizazi hazikuwa kitu cha kuchosha kwao; zilikuwa hati za utambulisho. Katika mataifa yaliyowazunguka, orodha za wafalme wa kale pia zilitajwa kwa miaka mingi isiyoeleweka, mara nyingi ili kuwainua watawala kuwa karibu na miungu. Lakini orodha hii inatofautiana kwa jambo moja kubwa: kila jina linaishia kaburini. Hakuna mfalme hapa, ni wazazi tu. Kuwa na uzao ndiko kulikokuwa uhakika wa pekee kwamba jina lako haliteketei. Ndani ya ulimwengu huo, Henoko anavunja kanuni zote. Hakuzikwa, hakuacha kaburi la kuheshimiwa, hakuna mahali pa kumwomboleza. Kwa jamii iliyoshikilia makaburi kama nanga, hilo lilikuwa jambo la kutisha na la kufariji kwa wakati mmoja.

Maandiko Mengine

Ni mara moja tu tena katika Agano la Kale ambapo mtu anatwaliwa namna hii: Eliya, akipaa katika kimbunga mbele ya macho ya Elisha. Na pale pia, wafuasi wanakimbia kumtafuta mwili kwa siku tatu bila mafanikio, kana kwamba akili ya mwanadamu haiwezi kukubali kwamba mtu anaweza kuondoka bila kaburi. Agano Jipya linaufungua mstari huu zaidi: Waebrania wanasema Henoko alihamishwa asione mauti, na kwamba kabla ya kuhamishwa alishuhudiwa kuwa alimpendeza Mungu. Hapo neno "kuenenda" linapata tafsiri yake: imani. Na Yuda ananukuu unabii unaohusishwa naye kuhusu Bwana ajaye na malaika wake. Kwa hiyo mwanadamu wa kwanza kutwaliwa anageuka kuwa mtangazaji wa kuja kwa Mungu, mwisho na mwanzo wa hadithi vikiguswa katika jina moja fupi.

Swali

Kwa nini Henoko na si wengine? Methusela aliishi miaka 969, akazaa, akamngojea Mungu, akafariki. Hakuna dalili kwamba alikuwa mbaya. Maandiko hayatoi sababu, na hapo ndipo mstari huu unapoumiza. Tunataka kanuni: enenda vizuri vya kutosha, nawe utaepuka kaburi. Maandiko hayatupi kanuni hiyo, na kwa kweli yanaipinga, kwa sababu wote wengine walioenenda na Mungu, kuanzia Ibrahimu hadi Daudi, walizikwa. Henoko si mfano wa kuigwa bali ni ishara. Mungu anafanya jambo moja la pekee ili tujue analoweza, kisha anarudi kwenye njia ya kawaida ya watu wake: kufa katika imani, wakisubiri. Tukikubali hilo, mstari huu unakoma kuwa ahadi ya kukwepa mauti na kuwa ahadi ya jambo lingine: hata ukizikwa, Yule uliyetembea naye hakupotezi.

Tafakari

Ni katika sehemu gani ya siku yako ya kawaida ambapo kuenenda na Mungu kunaonekana kuwa vigumu zaidi, na kwa nini hapo hasa?

Kama maisha yako yangehesabiwa si kwa mafanikio bali kwa urefu wa safari yako pamoja na Mungu, ungeripoti nini kuhusu mwaka uliopita?