Eliya: Nabii Aliyesimama Peke Yake Kwa Ajili ya Mungu

Utangulizi

Fikiria mtu mmoja akisimama mbele ya mfalme mkatili, bila jeshi nyuma yake, bila cheo, bila hata jina la ukoo wa heshima. Anatoka Gileadi, eneo la mbali lililo ng'ambo ya Yordani, mahali ambapo hakuna mtu anatarajia jambo kubwa kutokea. Hakuna utangulizi katika Maandiko, hakuna historia ya familia yake, hakuna hadithi ya kuzaliwa kwake. Ghafla tu, ukurasa mmoja unafunguka na yuko pale, akizungumza na Ahabu kama vile ana mamlaka ya kuufunga mbingu.

Ni nani anaweza kuishi maisha kama hayo? Na kwa nini mtu yule yule, siku arobaini baadaye, anakaa chini ya mti jangwani akimwomba Mungu amchukue roho yake?

Katika kurasa zinazofuata tutatembea na Eliya kuanzia siku yake ya kwanza mbele ya mfalme hadi ile siku aliponyakuliwa mbinguni kwa upepo wa kisulisuli. Tutaona nguvu zake, na tutaona pia siku zake za giza. Na juu ya yote, tutaona ni nini hasa kilichomtegemeza.

Mtazamo wa mwongozo huu

Watu wengi wanamkumbuka Eliya kwa moto wa Karmeli. Mwongozo huu unamsoma kwa mtazamo tofauti: si moto uliomtegemeza Eliya, bali sauti ndogo ya utulivu. Ushindi mkubwa wa maisha yake ulifuatiwa mara moja na anguko lake kubwa, na Mungu hakumponya kwa muujiza mwingine mkubwa zaidi, bali kwa mkate, usingizi, mazungumzo na ahadi ya wenzake elfu saba. Tutamsoma Eliya kama "mwanadamu mwenye tabia moja na sisi" (Yakobo 5:17), ambaye siri yake yote ilikuwa katika maneno matano aliyoyasema mara ya kwanza: "ambaye mimi nasimama mbele zake." Hapo ndipo unyofu wake ulipozaliwa, na hapo ndipo wewe na mimi tunaweza kusimama.

Biblia inasema nini kuhusu nabii Eliya?

Eliya anaingia katika Maandiko kwa ghafla, kama radi ya usiku wa manane. Israeli ya kaskazini ilikuwa chini ya Ahabu, mfalme aliyeoa Yezebeli binti wa mfalme wa Wasidoni, na kupitia yeye ibada ya Baali ikaingizwa rasmi katika taifa lililoitwa kwa jina la Bwana. Baali alikuwa mungu wa dhoruba na mvua, mtoaji wa rutuba na mazao. Hilo ni muhimu kwa kuelewa neno la kwanza la Eliya.

"Eliya Mtishbi, aliyekuwa mmoja wa wakaao Gileadi, akamwambia Ahabu, Kama Bwana, Mungu wa Israeli, aishivyo, ambaye mimi nasimama mbele zake, hakutakuwa na umande wala mvua miaka hii, ila kwa neno langu" (1 Wafalme 17:1).

Angalia kile alichokifanya. Alimgusa Baali mahali pake pa nguvu. Ikiwa Baali ndiye anayeleta mvua, basi ukame wa miaka mitatu ni mahubiri marefu zaidi kuliko hotuba yoyote. Lakini angalia zaidi maneno "ambaye mimi nasimama mbele zake." Hiyo ni lugha ya mtumishi anayesimama mbele ya kiti cha enzi, akisubiri agizo. Eliya hakusimama mbele ya Ahabu kwanza; alisimama mbele ya Bwana kwanza, na ndipo Ahabu akawa mdogo machoni pake.

Miaka mitatu baadaye, Eliya anarudi na kuliita taifa zima juu ya Mlima Karmeli. Pale anatoa swali ambalo bado linakata hadi leo: "Eliya akawakaribia watu wote, akasema, Mtasita-sita katikati ya mawazo mawili hata lini? Bwana akiwa ndiye Mungu, mfuateni; bali ikiwa Baali ni Mungu, haya! Mfuateni yeye. Wala watu hawakumjibu neno" (1 Wafalme 18:21).

Tatizo la Israeli halikuwa kumkataa Bwana waziwazi. Tatizo lilikuwa kuchechemea kati ya miguu miwili, kumwabudu Bwana Jumamosi na Baali Jumatatu, kuweka bima mbili ili yeyote atakayeshinda wawe nao. Na Maandiko yanasema hawakujibu neno. Ukimya wa aibu.

Kisha ikaja saa ya kweli: "Ndipo moto wa Bwana ukashuka, ukaiteketeza sadaka ya kuteketezwa, na kuni, na mawe, na mavumbi, ukayaramba yale maji yaliyokuwamo katika mfereji" (1 Wafalme 18:38). Sadaka ambayo Eliya aliimwagia maji mara tatu ikatoweka, pamoja na mawe na mchanga. Watu wakaanguka kifudifudi wakisema Bwana ndiye Mungu.

Lakini Biblia haiishii pale, na hapo ndipo ukweli wa mwongozo huu unapoanza. Baada ya moto, Yezebeli anatuma ujumbe wa vitisho, na yule mtu aliyesimama mbele ya taifa zima anakimbia. Anakwenda jangwani, anakaa chini ya mretemu na kuomba afe: "Yatosha sasa, Ee Bwana, uitwae roho yangu." Mungu hakumkemea. Alimlaza, akamlisha kwa mkate ulioandaliwa na malaika, akamwacha alale tena, kisha akamwongoza hadi Horebu. Na pale, katika pango, Mungu akapita.

"Baada ya tetemeko la nchi ikatokea moto; lakini Bwana hakuwamo ndani ya ule moto; na baada ya moto sauti ya utulivu mwororo" (1 Wafalme 19:12).

Yule aliyeuona moto wa Karmeli sasa anaambiwa kwamba Bwana hakuwamo ndani ya moto. Hilo si kupingana; ni somo. Mungu anaweza kutumia moto, lakini hafungiki ndani yake. Moto huvutia umati; sauti ndogo hutengeneza nabii.

Kutoka Gileadi hadi kijito cha Kerithi: shule ya faragha

Kabla Eliya hajaonekana Karmeli, Mungu alimficha. Baada ya tangazo lile la ukame, neno likamjia: nenda mashariki, jifiche kando ya kijito cha Kerithi. Pale kunguru walimletea mkate na nyama asubuhi na jioni, naye akanywa maji ya kijito.

Ni jambo la kushangaza kwamba Mungu alimlisha nabii wake kupitia ndege ambao Sheria iliwahesabu kuwa najisi. Mungu hakuomba ruhusa kwa mawazo ya Eliya kuhusu njia zinazofaa za kupata riziki. Alikuwa akimfundisha kitu ambacho angehitaji sana baadaye: utegemezi wa kila siku, bila kujua chakula cha kesho kinatoka wapi.

Kisha kijito kikakauka. Ukame ambao Eliya mwenyewe alitangaza ulimgusa yeye pia. Hii ni sehemu ambayo mara nyingi tunairuka. Nabii hakuwa nje ya hukumu aliyoitangaza; alikaa ndani yake pamoja na taifa lake.

Mungu akamtuma Sarepta, mji uliokuwa ndani ya nchi ya Yezebeli mwenyewe, kwa mjane maskini aliyekuwa akiandaa mlo wake wa mwisho. Eliya akamwomba kwanza amtengenezee mkate mdogo. Ombi hilo linaonekana la kikatili, hadi unapoona kwamba lilikuwa mwaliko wa imani. Mjane akaamini, na unga na mafuta havikuisha katika kipindi chote cha ukame. Baadaye mwana wa mjane akafa, na Eliya akamnyoosha juu yake mara tatu akimlilia Mungu, na mtoto akarudishiwa uhai. Mama akasema maneno yaliyo kama muhtasari wa huduma nzima ya Eliya: sasa najua ya kuwa wewe u mtu wa Mungu, na neno la Bwana kinywani mwako ni kweli.

Miaka mitatu ya faragha, kunguru, unga usioisha na kilio juu ya maiti ya mtoto. Hii ndiyo iliyokuwa maandalizi ya Karmeli. Mungu hakumpeleka Eliya kwenye mlima wa moto kabla ya kumpeleka kwenye chumba cha juu cha nyumba ya mjane.

Karmeli: siku ambayo taifa lilirudishwa kwenye chaguo

Mwaka wa tatu, neno la Bwana likamjia Eliya: jionyeshe kwa Ahabu, nami nitaleta mvua. Kabla ya kukutana na mfalme, alikutana na Obadia, msimamizi wa nyumba ya mfalme aliyekuwa akiwaficha manabii mia moja katika mapango. Hii ni maelezo madogo yenye uzito mkubwa, kwa sababu baadaye Eliya atadai kuwa amebaki peke yake. Ushahidi kwamba hakuwa peke yake ulikuwa umesimama mbele yake tayari.

Ahabu akamsalimia kwa dharau, akimwita mtaabishaji wa Israeli. Eliya akageuza shtaka: si mimi niliyeitaabisha Israeli, bali wewe na nyumba ya baba yako, kwa kuziacha amri za Bwana na kuwafuata Mabaali. Kisha akaagiza mkutano wa taifa zima juu ya Karmeli, pamoja na manabii mia nne na hamsini wa Baali.

Mpangilio wa siku ile ulikuwa wa hekima. Ng'ombe wawili, madhabahu mbili, hakuna moto uliowashwa na mwanadamu. Mungu atakayejibu kwa moto, yeye ndiye Mungu. Manabii wa Baali walilia tangu asubuhi hadi adhuhuri, wakacheza kuzunguka madhabahu, wakajichanja kwa visu hadi damu ikawatoka. Eliya akawadhihaki: labda amelala, mwamsheni. Ni dhihaka kali, lakini si kejeli tupu; ilikuwa ikifunua ukweli kwamba miungu inayotengenezwa na wanadamu daima inahitaji kusukumwa, kuombwa, kununuliwa kwa damu ya waabudu wake.

Ilipofika saa ya sadaka ya jioni, Eliya akajenga upya madhabahu ya Bwana iliyokuwa imebomolewa, kwa mawe kumi na mawili kulingana na kabila kumi na mbili. Alikuwa akiiambia Israeli iliyogawanyika kwamba machoni pa Mungu wao ni taifa moja bado. Akaimwagia maji sadaka mara tatu hadi mfereji ukajaa. Kisha akaomba sala fupi isiyozidi sentensi tatu, akimwomba Mungu ajulishe kwamba yeye ndiye Mungu na kwamba mioyo ya watu irudishwe.

Ndipo moto ukashuka (1 Wafalme 18:38), watu wakaanguka wakipiga kelele kwamba Bwana ndiye Mungu, na manabii wa Baali wakauawa kwenye kijito cha Kishoni kulingana na hukumu ya Sheria juu ya wale wanaoliongoza taifa kwenye ibada ya sanamu. Kisha Eliya akapanda kilele cha mlima, akainama hadi kichwa chake kikawa katikati ya magoti yake, akamtuma mtumishi wake mara saba kutazama baharini. Mara ya saba, wingu dogo kama kiganja cha mtu likaonekana, na mvua kubwa ikanyesha.

Angalia jinsi siku ile ilivyoisha: si kwa moto, bali kwa maombi ya kuendelea, mara saba, na kwa wingu dogo lisilovutia macho ya mtu yeyote.

Horebu: nabii aliyeomba afe

Sura ya kumi na tisa ya 1 Wafalme ni mojawapo ya sura za uaminifu mkubwa katika Biblia nzima. Yezebeli anapoapa kumwua Eliya ndani ya siku moja, mtu yule yule aliyekabiliana na taifa zima anaogopa na kukimbia mwendo wa siku nyingi hadi Beer-sheba, kisha jangwani, mbali na kila mtu, hata mtumishi wake.

Kwa nini? Kwa sababu alitarajia kwamba moto ungebadilisha kila kitu. Israeli ilipiga kelele kwamba Bwana ndiye Mungu, lakini kesho yake Yezebeli bado alikuwa madarakani na Ahabu bado alikuwa dhaifu. Muujiza mkubwa ulikuwa umefanyika, na taifa halikubadilika kimsingi. Kuna aina ya uchovu unaokuja si kwa kushindwa, bali kwa kushinda na kuona kwamba ushindi haukudumu.

Mungu alimshughulikiaje mtu huyu aliyevunjika? Kwanza, alimwacha alale. Kisha malaika akamgusa na kumpa mkate na maji. Akalala tena, akaamshwa tena, akalishwa tena, akaambiwa: safari ni ndefu sana kwako. Mungu hakumkemea; alimlaza, akamlisha, akamzungumzia.

Ndipo Mungu akampeleka Horebu, mlima ule ule ambapo Musa alipokea Sheria. Swali la Mungu likaja: unafanya nini hapa, Eliya? Jibu la Eliya lilikuwa kilio cha upweke: nimeona wivu mwingi kwa ajili ya Bwana, wana wa Israeli wameiacha agano lako, wamezibomoa madhabahu zako, wamewaua manabii wako, nami nimesalia peke yangu, nao wanatafuta roho yangu.

Mungu akamwambia atoke nje. Upepo mkali ukapita, ukipasua milima; Bwana hakuwamo ndani ya upepo. Tetemeko la nchi likaja; Bwana hakuwamo. Moto ukaja, ule ule aliouona Karmeli; Bwana hakuwamo. "Baada ya tetemeko la nchi ikatokea moto; lakini Bwana hakuwamo ndani ya ule moto; na baada ya moto sauti ya utulivu mwororo" (1 Wafalme 19:12).

Eliya alipoisikia, akajifunika uso wake kwa vazi lake na kutoka mlangoni mwa pango. Swali lile lile likarudiwa, na jibu lile lile likatolewa. Eliya hakubadilika mara moja, na Mungu hakumlazimisha. Badala yake akampa mambo matatu ya kufanya: kumtia Hazaeli mafuta awe mfalme wa Shamu, Yehu awe mfalme juu ya Israeli, na Elisha awe nabii mahali pake. Kazi, mwelekeo, na zaidi ya yote, mwenzake.

Kisha ikaja neno lililoponya upweke wake: "Lakini nitajibakizia elfu saba katika Israeli, magoti yote yasiyompigia Baali magoti, na kila kinywa kisichombusu" (1 Wafalme 19:18). Eliya hakuwa peke yake, na hakuwahi kuwa peke yake. Alichokosa hakikuwa nguvu, bali habari sahihi kuhusu kazi ya Mungu iliyokuwa ikiendelea bila yeye kuiona.

Hapa ndipo mtazamo wa mwongozo huu unapopata mzizi wake. Nabii aliyeitwa kusimama peke yake alilazimika kujifunza kwamba kusimama peke yako mbele za watu si sawa na kuwa peke yako mbele za Mungu.

Miaka ya mwisho: shamba la mizabibu, mfalme mgonjwa, na gari la moto

Baada ya Horebu, Eliya alimwita Elisha aliyekuwa akilima kwa jozi kumi na mbili za ng'ombe, akamtupia vazi lake. Elisha akaacha kila kitu, akachinja ng'ombe wake, akapika nyama kwa mbao za nira, akawagawia watu, kisha akaenda kumtumikia Eliya. Ilikuwa ni kuchoma madaraja yote.

Kisha ikaja siku ya shamba la mizabibu la Nabothi. Ahabu alitamani shamba la jirani yake; Nabothi akakataa kwa sababu lilikuwa urithi wa baba zake, jambo lililokatazwa na Sheria kuuza kabisa. Yezebeli akapanga shauri baya, mashahidi wa uongo wakaletwa, na Nabothi akapigwa mawe. Ahabu alipokwenda kulimiliki shamba, Eliya alikuwa amesimama pale. Ahabu akasema: "Umeniona, Ee adui yangu?" Nabii akajibu kwamba amemwona.

Somo hapa ni zito: Eliya hakuwa nabii wa masuala ya kidini pekee. Alisimama pia kwa ajili ya mkulima mmoja aliyeuawa kwa ajili ya kipande cha ardhi. Mungu wa Karmeli ni Mungu yule yule anayehesabu damu ya maskini. Lakini kuna neema ya kushangaza pia: Ahabu aliposikia hukumu, alirarua nguo zake, akavaa gunia na kufunga, na Mungu akaahirisha hukumu katika siku zake. Hata mfalme mwovu kuliko wote alipoinama kidogo, Mungu aliona.

Katika 2 Wafalme sura ya kwanza, Ahazia mwana wa Ahabu anaanguka kutoka dirishani, na badala ya kumwuliza Mungu wa Israeli, anatuma wajumbe kwa Baal-zebubu mungu wa Ekroni. Eliya anawazuia njiani kwa swali kali: je, hakuna Mungu katika Israeli hata mkaende kuuliza kwa mungu wa Ekroni? Vikosi viwili vya askari vinateketezwa kwa moto, na cha tatu kinaokolewa kwa sababu jemadari wake anapiga magoti. Sehemu hii ni ngumu kwetu, na ni sawa kuikiri hivyo. Ni hukumu ya kweli juu ya ufalme uliokataa kutubu mara kwa mara. Lakini ni muhimu pia kukumbuka kwamba Yesu mwenyewe, wanafunzi wake walipotaka kuita moto kutoka mbinguni juu ya kijiji cha Wasamaria kama Eliya alivyofanya, aliwageukia na kuwakemea (Luka 9:54-55). Zama zilikuwa zimebadilika; Mwana alikuwa amekuja si kuangamiza bali kuokoa.

Mwisho wa Eliya ni mmoja wa pekee katika Maandiko yote. Alitembea na Elisha kutoka Gilgali, Betheli, Yeriko hadi Yordani, mara tatu akimwambia Elisha abaki nyuma, na mara tatu Elisha akikataa. Akalikunja vazi lake, akayapiga maji, nayo yakagawanyika. Elisha akaomba apewe sehemu maradufu ya roho yake, yaani fungu la mwana wa kwanza katika urithi.

"Ikawa, walipokuwa wakiendelea mbele, na kusema, tazama, gari la moto, na farasi wa moto, wakawatenga wao kwa wao; naye Eliya akapaa mbinguni kwa upepo wa kisulisuli" (2 Wafalme 2:11).

Nabii aliyewahi kuomba afe hakufa. Yule aliyekaa chini ya mretemu akitamani kufa alichukuliwa akiwa hai. Neema ya Mungu ilijibu maombi yake kinyume kabisa cha alivyoomba, na ilikuwa jibu bora zaidi.

Uzi unaopita katika Biblia yote

Eliya haondoki katika hadithi ya Biblia anapopaa. Kwa kweli, ndipo athari yake inapoanza kuenea.

Kitabu cha mwisho cha Agano la Kale kinamalizia kwa ahadi ya kushangaza: "Angalieni, nitawapelekea Eliya nabii, kabla haijaja siku ile ya Bwana, iliyo kuu na kuogofya" (Malaki 4:5). Baada ya karne nne za ukimya wa kinabii, Israeli iliishi na tarajio hili. Hata leo, katika sikukuu ya Pasaka ya Kiyahudi, kikombe huachwa mezani kwa ajili ya Eliya. Kwa nini Eliya na si Musa? Kwa sababu Eliya alikuwa nabii wa kurudisha mioyo, yule aliyesimama Karmeli akiwaita watu waache kuchechemea kati ya mawazo mawili. Kabla Mungu hajaja, moyo lazima uandaliwe.

Ahadi hiyo ilitimizwa katika Yohana Mbatizaji. Malaika alimwambia Zakaria kwamba mwanawe atatangulia mbele za Bwana "katika roho ya Eliya, na nguvu zake" (Luka 1:17). Yohana alivaa vazi la manyoya na mshipi wa ngozi, kama Eliya. Aliishi jangwani, kama Eliya. Alikabiliana na mfalme na mke wake juu ya dhambi ya wazi, kama Eliya. Na Yesu akasema wazi: "Na ikiwa mnataka kukubali, yeye ndiye Eliya atakayekuja" (Mathayo 11:14). Yohana mwenyewe alikana kuwa yeye ni Eliya (Yohana 1:21), na maneno hayo mawili hayapingani: hakuwa Eliya aliyerudi mwilini, bali alitembea katika huduma ile ile.

Kisha ikaja siku ile juu ya mlima wa kugeuka sura. Musa na Eliya walionekana katika utukufu wakizungumza na Yesu, na Luka anatuambia mada ya mazungumzo yao ilikuwa kuondoka kwake, kutimizwa kwake huko Yerusalemu. Sheria na Manabii walikuwa wamesimama pale, wakielekeza kwa mmoja. Petro alitaka kujenga vibanda vitatu, kama vile Musa, Eliya na Yesu ni sawa. Wingu likawafunika, na sauti ikasema kwamba huyu ni Mwana mpendwa, msikieni yeye. Wanafunzi walipoinua macho, hawakumwona mtu ila Yesu peke yake.

Hapo ndipo hadithi ya Eliya inapopata mahali pake pa kweli. Yeye alifunga mbingu kwa neno; Yesu ni Neno. Yeye alimfufua mwana wa mjane; Yesu alifufuka mwenyewe. Yeye alipanda kwa gari la moto; Yesu alipaa kwa mamlaka yake mwenyewe akiwa amewabariki wanafunzi. Yeye alisimama peke yake Karmeli kati ya watu waliokataa kujibu; Yesu alisimama peke yake Golgotha, akiachwa hata na Baba, kwa ajili yetu.

Na Paulo anaitumia hadithi ya Horebu kufundisha kanisa. Katika Warumi sura ya kumi na moja anataja malalamiko ya Eliya na jibu la Mungu kuhusu elfu saba, kisha anahitimisha kwamba hata sasa kuna mabaki kwa kadiri ya uchaguzi wa neema. Yakobo, kwa upande wake, anamtumia Eliya kama kielelezo cha maombi ya mtu wa kawaida: "Eliya alikuwa mwanadamu mwenye tabia moja na sisi, akaomba kwa bidii mvua isinyeshe, na mvua haikunyesha juu ya nchi muda wa miaka mitatu na miezi sita" (Yakobo 5:17).

Hilo ni tamko la ajabu. Roho Mtakatifu, akiongoza kalamu ya Yakobo, hakuandika kwamba Eliya alikuwa mkubwa kuliko sisi. Aliandika kwamba alikuwa kama sisi.

Kiini cha maisha yake

Maisha ya Eliya yana nyakati tatu ambazo bila kuzielewa, hutamwelewa yeye wala Mungu aliyemtuma.

Ya kwanza ni tamko lake la kwanza mbele ya Ahabu (1 Wafalme 17:1). Nguvu ya wakati ule haikuwa katika ujasiri wa kibinadamu bali katika msimamo wa ndani: "ambaye mimi nasimama mbele zake." Eliya hakuwa akijaribu kumshinda mfalme kwa hoja; alikuwa amesimama katika baraza la mbinguni na sasa alikuwa akitangaza tu kile alichokuwa amekisikia. Kila kitu kingine katika maisha yake kinatiririka kutoka mahali hapa. Nabii ambaye kwanza anasimama mbele za watu na baadaye mbele za Mungu huwa mtumishi wa maoni ya watu. Nabii anayesimama kwanza mbele za Mungu anaweza kuvumilia dharau ya mfalme.

Ya pili ni Karmeli, hasa swali lake katika 1 Wafalme 18:21 na moto katika 1 Wafalme 18:38. Wakati ule Eliya alilirudisha taifa kwenye chaguo lililo wazi. Hatari kubwa ya Israeli haikuwa kutokuwa na dini, bali kuwa na dini ya kuchanganya. Waliweka madhabahu ya Baali kando ya jina la Bwana kwa sababu Baali aliahidi mavuno, mvua na uzazi. Eliya akawaonyesha kwamba Mungu wa agano hakubali nafasi ya pili. Moto uliposhuka na kuramba hata maji, jibu lilikuwa dhahiri. Lakini sehemu inayosahaulika ni kwamba baada ya moto, Eliya alipiga magoti kilele cha mlima akiomba mara saba mvua ije. Hata baada ya muujiza wa hadharani, kazi ya kweli iliendelea faragha, kichwa kati ya magoti.

Ya tatu ni pango la Horebu (1 Wafalme 19:12). Hapa Eliya anafikia mwisho wake, na Mungu anajifunua si kwa nguvu za asili bali kwa sauti ya utulivu mwororo. Ni kama Mungu alikuwa akimwambia: uliona moto wangu Karmeli na ukafikiri huo ndio mimi mzima. Sasa nakuja kwa jinsi nyingine, ili ujifunze kwamba unahitaji uso wangu, si tu matendo yangu. Baada ya sauti ile alipewa kazi mpya, mrithi, na habari kwamba wenzake ni elfu saba.

Nyakati hizi tatu zinaunda picha kamili. Katika ya kwanza, Eliya anajua yuko wapi: mbele za Mungu. Katika ya pili, anasahaulika kidogo katikati ya ushindi mkubwa. Katika ya tatu, anarudishwa mahali alipoanzia, si kwa kukemewa bali kwa kutunzwa. Mungu wa Eliya ni Mungu anayerudisha, si anayetupa.

Tunachojifunza kutoka kwa Eliya

Somo la kwanza ni kwamba mahali pako pa kusimama ni muhimu kuliko nguvu zako. Eliya hakuwa na cheo, hakuwa na jeshi, hakuwa na msaada wa mfumo wa kidini wa siku zake. Alikuwa na kitu kimoja: alisimama mbele za Bwana. Kama wewe ni mzazi peke yako unayewalea watoto katika imani ndani ya familia isiyoamini, au mfanyakazi anayekataa rushwa ofisini ambako kila mtu anaipokea, hii ndiyo habari njema kwako. Huhitaji kuwa Eliya. Unahitaji kusimama mahali alipopasimama.

Somo la pili ni kwamba anguko baada ya ushindi si ishara kwamba Mungu amekuacha. Hii ni mojawapo ya kweli zinazoachwa nje ya mahubiri mengi. Tunapenda kuhubiri Karmeli, hatupendi kuhubiri mretemu. Lakini Roho Mtakatifu aliona inafaa kuandika sura nzima kuhusu nabii aliyechoka, aliyeogopa na aliyetaka kufa. Ikiwa umepitia kipindi cha giza baada ya msimu wa neema na huduma yenye matunda, hujaanguka nje ya mkono wa Mungu. Uko katika ushirika wa Eliya, na wa Musa, na wa Yeremia, na wa Daudi.

Na angalia dawa ya Mungu: chakula, usingizi, na kisha mazungumzo. Kabla ya theolojia, mkate. Mungu anajua umeumbwa kwa mavumbi. Kuna huzuni ambazo hazitatuliwi kwa mafundisho zaidi, bali kwa kupumzika, kula vizuri, na mtu mmoja anayekaa nawe.

Somo la tatu ni kwamba upweke unaokusumbua mara nyingi ni mkubwa kuliko ukweli. "Nimesalia peke yangu," alisema Eliya, na wakati huo huo Obadia alikuwa akiwalisha manabii mia moja katika mapango, na elfu saba walikuwa hawajampigia Baali magoti. Eliya hakuwa mwongo; alikuwa amechoka, na uchovu unaharibu macho ya mtu. Unapohisi kwamba wewe ndiye mwamini pekee shuleni kwako, kanisani kwako, au katika ukoo wako, kumbuka kwamba Mungu anahesabu tofauti na wewe unavyohesabu. Kuna elfu saba ambao humwoni.

Na hatimaye, Yakobo 5:17 inatuwekea kila kitu wazi. Yule mtu wa moto alikuwa "mwanadamu mwenye tabia moja na sisi." Nguvu haikuwa katika utu wake bali katika maombi yake, na maombi yale yale yamefunguliwa kwako leo.

Kioo

Sasa niseme nawe moja kwa moja. Swali la Karmeli halikuulizwa kwa Waisraeli wa karne ya tisa kabla ya Kristo peke yao. Linaulizwa kwako: mtasita-sita katikati ya mawazo mawili hata lini?

Wengi wetu hatujengi madhabahu ya Baali. Tunachofanya ni kitu cha hila zaidi. Tunamwabudu Mungu Jumapili na kuweka tumaini letu halisi katika akaunti ya benki, katika kazi, katika mtu fulani anayetupenda, katika sifa za watu. Tunaomba, lakini kama mambo hayaendi, tuna mpango wa akiba ambao hauhusishi Mungu kabisa. Baali alikuwa mungu wa mavuno na mafanikio; ni rahisi sana kumfufua kwa majina mapya.

Angalia hapa: swali la Eliya halikuwa "mnaamini nini?" bali "mtafuata nani?" Kuchechemea si kutokuamini; ni kuamini nusu, na kuishi kama vile Mungu ni chaguo la kwanza kati ya chaguo nyingi.

Na labda uko upande mwingine wa hadithi. Umepigana kwa muda mrefu. Umesimama kwa ajili ya kweli katika familia yako na umehesabiwa kuwa mgumu. Umeomba kwa ajili ya mwili wako uliochoka, kwa ajili ya ndoa iliyokauka, kwa ajili ya mtoto aliyeondoka nyumbani, na mbingu imekaa kimya kama shaba. Umefikia mahali ambapo hutamani kufa, lakini hutamani tena kuamka.

Sikia hili: Mungu hakumkemea Eliya chini ya mretemu. Hakumwambia ana imani ndogo. Alimlaza, akamlisha, akakaa naye. Kisha akamwuliza swali la upole: unafanya nini hapa? Si shtaka; ni mwaliko wa kuzungumza.

Mungu huyo huyo yuko nawe usiku wa leo. Hasubiri uwe na nguvu kwanza. Anasogea karibu si kwa tetemeko wala moto, bali kwa sauti ya utulivu mwororo, mara nyingi kupitia mstari wa Maandiko, wimbo wa zamani, au rafiki anayekupigia simu bila kujua kwa nini.

Imeelezwa kwa watoto

Watoto humpenda Eliya, na si vigumu kuona kwa nini. Hadithi yake ina kunguru wanaoleta chakula, moto unaoshuka kutoka mbinguni, na gari la farasi wa moto. Ni hadithi inayojijenga yenyewe katika mawazo ya mtoto.

Lakini kuna hatari moja tunapowasimulia watoto: kumfanya Eliya kuwa shujaa wa filamu badala ya mtumishi wa Mungu. Ukiwaeleza tu kuhusu moto, mtoto ataondoka akifikiri kwamba Eliya alikuwa na nguvu za ajabu. Ukweli ni tofauti na ni mzuri zaidi. Eliya alikuwa mtu wa kawaida kabisa aliyemwamini Mungu mkubwa sana.

Njia rahisi ya kueleza ni hii: kulikuwa na mfalme aliyewaambia watu wamsahau Mungu wa kweli na kumfuata sanamu isiyoweza kusikia wala kuongea. Mungu akamtuma mtu mmoja, Eliya, awakumbushe. Eliya aliogopa mara nyingine, alichoka sana, hata alilia. Lakini Mungu alimlisha, akamsikiliza, na hakumwacha kamwe. Na siku moja Mungu alimchukua nyumbani bila hata kufa.

Kwa watoto wadogo, msisitizo unaweza kuwa: Mungu anatuona tunapochoka, na anatupa chakula na kupumzika. Kwa watoto wa shule ya msingi, unaweza kuongeza swali la Karmeli kwa lugha yao: unamfuata nani hasa? Kwa vijana, hadithi ya Horebu ni ya thamani kubwa, kwa sababu wengi wao wanajua vizuri hisia ya kuwa peke yako na ya kuchoka kwa ndani.

Faith.network ina maelezo maalum ya hadithi hii kwa makundi tofauti: watoto wa miaka mitatu hadi sita, wanafunzi wa miaka saba hadi kumi na miwili, na vijana wa miaka kumi na miwili na kuendelea. Chagua kile kinachomfaa mtoto wako, kisha mwache aulize maswali yake mwenyewe.

Maswali yanayoulizwa mara kwa mara

Kwa kuhitimisha

Tumeanza na mtu aliyesimama peke yake mbele ya mfalme, na tumeishia na mtu aliyechukuliwa mbinguni akiwa na mwanafunzi mmoja tu akitazama. Kati ya nyakati hizo mbili kuna moto uliolamba mawe, kunguru waliobeba mkate, mjane aliyekuwa akiandaa mlo wa mwisho, mretemu wa jangwani, na sauti ndogo iliyomrudisha nabii kwenye miguu yake.

Ikiwa kuna jambo moja la kubeba kutoka kwenye ukurasa huu, ni hili: nguvu ya Eliya haikuwa ndani ya Eliya. Ilikuwa katika sehemu aliyoichagua kusimama, mbele za Bwana aliye hai. Ndiyo maana Yakobo anaweza kumwita mwanadamu mwenye tabia moja na sisi bila kupunguza chochote katika hadithi yake. Nafasi ile ile ya kusimama imefunguliwa kwako leo.

Kama unataka kuendelea, soma 1 Wafalme sura ya kumi na saba hadi kumi na tisa kwa mkupuo mmoja, ukiuliza katika kila sehemu: Mungu anamtunzaje mtumishi wake hapa? Kisha soma Luka sura ya tisa na uone jinsi Eliya anavyosimama kando ya Yesu na hatimaye kutoweka, mpaka wanafunzi wanamwona Yesu peke yake. Hapo ndipo hadithi yote inapokwenda. Nabii aliyeuita moto anaelekeza kwa Mwokozi aliyeubeba moto wa hukumu mwenyewe, ili sisi tusimame bila hofu mbele za Baba.