Isaya 42:5

Maandiko

Mstari huu ni kama muhuri unaowekwa chini ya barua ya kifalme. Baada ya kumtangaza Mtumishi ambaye hatapiga kelele mitaani na hatauvunja mwanzi ulioangamizwa, Isaya anasimama na kumtambulisha tena yule anayesema: "Mungu Yahwe asema hivi, yeye aliyeziumba mbingu na yeye zinyoosha nje, yeye aliyeiumba nchi na vitu vyote izalishavyo, yeye aliyewapa punzi watu na wale waishio juu." Hakuna amri hapa, hakuna ahadi bado; ni utambulisho mtupu. Kabla ya kusikia kile Mungu atakachokifanya kwa Mtumishi wake katika mstari wa sita, tunaambiwa kwa kirefu ni nani anayeongea: Muumbaji wa mbingu, wa nchi, na wa pumzi iliyo ndani ya kifua chako sasa hivi unaposoma.

Kiini

Kwa nini Isaya anasimamisha mtiririko wake ili kuorodhesha kazi za uumbaji? Kwa sababu wokovu na uumbaji, katika fikra ya Isaya, ni kazi moja ya mkono mmoja. Yule anayetuma Mtumishi kuleta haki kwa mataifa si mungu wa kabila moja anayejaribu kupanua eneo lake; ni yule aliyetandaza mbingu kama hema na anayekopesha pumzi kwa kila mwenye uhai, Wayahudi na Wayunani sawasawa. Hii inabadilisha kila kitu kuhusu madai yake. Mungu hadai mataifa kwa sababu ameshinda vita, bali kwa sababu yeye ndiye aliyeyaumba. Neema haianzii pale dhambi ilipoanzia; inaanzia pale uhai ulipoanzia. Na kwa hiyo mwanzi ulioangamizwa hauvunjwi: mkono unaoushika ni mkono ule ule uliouumba, na Muumbaji hasahau alichokitengeneza.

Uzi wa Pamoja

Isaya hatumii uumbaji kama mapambo ya kishairi. Anautumia kama msingi wa jambo jipya analoliahidi: "sasa ninakaribia kutangaza mambo mapya" (mstari wa 9). Yule aliyeanzisha uhai ndiye pekee awezaye kuuanzisha upya, na hapo ndipo uzi unaonyoosha hadi kwa Yesu. Mathayo anaunukuu wimbo huu wa Mtumishi moja kwa moja na kuuweka juu ya Yesu anayewaponya wagonjwa bila kupiga kelele mitaani; yeye ni Mtumishi anayeshikwa kwa mkono na Muumbaji. Na si bahati mbaya kwamba katika Mwanzo 2:7 Mungu anampulizia mtu pumzi, na baadaye Yesu mfufuka anawapulizia wanafunzi wake Roho. Pumzi ya kwanza ilifanya mwanadamu, pumzi ya pili inafanya mwanadamu mpya. Muumbaji na Mwokozi ni jina moja: Yahwe.

Kioo

Kuna kitu kinachoumiza katika mstari huu, na si dhahiri mara moja. Ukisema Mungu "aliwapa punzi watu," unasema pumzi yako si mali yako. Umeikopeshwa. Hiyo inagusa mahali tunapoficha hofu zetu kwa uangalifu mkubwa: matokeo ya vipimo vya hospitali, mkataba wa kazi unaomalizika mwezi ujao, akaunti ya benki inayotetemeka, mtoto anayechelewa kurudi nyumbani usiku. Tunajaribu kudhibiti uhai ambao hata pumzi yake hatuishiki. Na wakati huo huo mstari huu unaondoa msingi wa kiburi chetu, kwa sababu kila mtu unayemhesabu kuwa duni kwako anapumua pumzi iliyotoka mkononi mwa Mungu yule yule. Leo, fanya hivi: simama mahali pa utulivu, vuta pumzi ndefu moja, na useme kwa sauti, "Pumzi hii ni yako, Bwana, na mimi pia." Kisha taja kwa jina kitu kimoja ulichokishika kwa nguvu sana, na kiache mikononi mwake.

Wasikilizaji

Watu wa kwanza waliosikia maneno haya walikuwa watumwa wa mataifa, wana wa Yuda walioishi Babeli au walio karibu kupelekwa huko. Waliona kwa macho yao maandamano ya sanamu za Marduki zikipitishwa mitaani kwa dhahabu na ngoma, na walisikia hadithi za Babeli zinazosema mungu wao ndiye aliyetengeneza mbingu na nchi. Katikati ya fahari hiyo, hekalu la Yahwe lilikuwa magofu. Swali lao halikuwa la kitheolojia bali la uchungu: Mungu wetu alishindwa? Kwao, mstari huu ulikuwa dai la kithubutu, karibu la kitovu cha ugomvi. Hapana, anasema Isaya, mbingu ulizoziona huko hazitandazwi na Marduki; zinanyooshwa na Yahwe. Ndiyo maana mstari wa 8 unafuata haraka: utukufu wake hatashirikiana nao na sanamu ya kuchonga.

Undani

Neno "punzi," yaani pumzi, linastahili kusimama nalo. Neno la Kiebrania hapa, neshamah, ni lile lile linalotumika katika Mwanzo mtu anapofanywa mwenye uhai. Halimaanishi hewa tu; linamaanisha uhai unaotoka nje ya nafsi yako kabisa. Ni kitu kinachotolewa, sio kinachozalishwa. Na ona nani anayepewa: "watu na wale waishio juu," bila mpaka wa taifa, bila orodha ya waaminifu. Mataifa ambayo Mtumishi ataletea haki si wageni wanaovamia himaya ya Mungu; ni viumbe wanaoishi kwa pumzi yake tangu asubuhi ya kwanza. Hii ndiyo sababu utume kwa Wayunani katika mstari wa 6 hauonekani kama mabadiliko ya mpango. Ni Mungu akirudia kudai kile kilichokuwa chake kuanzia mwanzo.

Mazingira

Tuko katika sehemu ya Isaya inayohutubia karne ya sita kabla ya Kristo: Yerusalemu imeanguka, hekalu limebomolewa, na taifa limetawanywa. Sura hizi zimejaa mandhari ya mahakama, Mungu akiwaita mataifa na miungu yao washtakiwe na kutoa ushahidi. Katika mazingira hayo, mamlaka ni kila kitu. Yeyote aliye na jeshi kubwa na mungu mkubwa anaonekana kuwa kweli. Israeli wamepoteza vyote viwili, na mstari wa 22 unawaeleza bila kuchekesha: "wafungwa wote wamewekwa gerezani." Ndani ya kuvunjika huko, wimbo wa Mtumishi unaingizwa. Na kabla Mungu kumwahidi Mtumishi mkono wake, anajitambulisha kwa kile kisichoharibiwa na himaya yoyote: yeye aliumba mbingu, nchi, na pumzi yako. Hiyo ni hoja ya agano, hukumu na neema kwa pumzi moja.

Kutafakari

Ikiwa pumzi yako imekopeshwa na si mali yako, nini kinabadilika katika jinsi unavyoshika kazi yako, afya yako na mipango yako ya mwaka ujao?

Mungu anadai mataifa kwa sababu aliyaumba, sio kwa sababu aliyashinda. Je, hilo linabadilishaje jinsi unavyomtazama mtu ambaye unamhesabu kuwa mbali kabisa na Mungu?