Waraka wa Yakobo 3

Maandiko

Yakobo anaanza kwa onyo la kushtusha: msiwe wengi walimu, kwa kuwa mwalimu anapokea hukumu kubwa zaidi. Kutoka hapo anashuka kwenye kiungo kidogo kinachoongoza kila kitu, ulimi: lijamu katika kinywa cha farasi, usukani mdogo wa meli kubwa, cheche inayoteketeza msitu. Kinywa kimoja kinabariki na kulaani, na hilo, anasema, hairuhusiwi kimaumbile: kisima kimoja hakitoi maji matamu na machungu. Anahitimisha kwa kuweka aina mbili za hekima uso kwa uso, ile ya kidunia inayozaa vurugu, na ile ishukayo kutoka juu inayozaa amani.

Kiini

Yakobo hazungumzii adabu ya maneno. Anazungumzia utimilifu wa moyo. "Kwa kuwa wote tunakosea katika njia nyingi" ni kauli inayovunja kila kiburi cha kiroho kabla mazoezi yaanze. Halafu anasema kitu ambacho hakina njia ya kutoka: "hakuna mwanadamu hata mmoja ambaye anaweza kudhibiti ulimi." Sisi tunadhibiti wanyama wa polini, ndege, viumbe vya baharini, lakini hatuwezi kudhibiti sentensi tunayotamka wakati tumechoka. Hii ni theolojia ya kutokujiweza. Ulimi si tatizo la nidhamu bali dirisha linaloonyesha kile kilicho ndani, na kile kilicho ndani hakiwezi kubadilishwa na jitihada zetu. Ndiyo sababu sura hii haiishii kwa mbinu tano za kuzuia kinywa, bali kwa hekima ishukayo kutoka juu. Kinachotakiwa ni kupewa, si kufundishwa.

Uzi Unaopita Katikati

Yakobo anatumia lugha ya chemchemi na miti, na hapo tunasikia mwangwi wa manabii na wa Yesu mwenyewe: mti unajulikana kwa matunda yake. Neno la Bwana katika Injili, kwamba kinywa kinanena yale yaliyojaa moyoni, ni chanzo cha hoja hii yote. Lakini kuna zaidi. Hekima "ishukayo kutoka juu" inashuka, kama Mwana alishuka. Yakobo hataji jina la Yesu katika sura hii, na hilo ni la kushangaza, lakini maelezo yake ya hekima, safi, kupenda amani, upole, yenye kujaa rehema, bila kupendelea watu fulani, ni picha ya Kristo iliyochorwa kwa maneno ya sifa badala ya jina. Yeye ni yule mmoja ambaye maneno yake hayakuwahi kuwasha msitu kwa uovu. Katika njia ya wokovu, tunapokea kwake kile ambacho tumeshindwa kuzalisha.

Kioo

Fikiria wiki iliyopita. Ujumbe uliotuma kwa hasira saa nne usiku na kuufuta asubuhi, lakini uliufuta baada ya kuonwa. Namna unavyomzungumzia mwenzako wa kazi kwa mkeo, kwa maneno ambayo hungeyasema mbele yake. Sala ya jumapili ikifuatiwa na kejeli ya jioni kuhusu ndugu wa kanisa lako. Yakobo anaita hivi hairuhusiwi: "Katika kinywa hichohicho husema maneno ya baraka na laana. Ndugu zangu mambo haya hayapaswi kuwa." Na hoja yake ni kali kuliko unavyoona: unamlaani mtu aliyeumbwa kwa mfano wa Mungu. Hivyo laana yako inagusa Mungu mwenyewe. Kama unaongoza kikundi cha Biblia, unafundisha, unahubiri, tambua kwamba mwaliko wa kufundisha ni pia mwaliko wa kuhukumiwa kwa uzito zaidi. Hilo halipaswi kukunyamazisha, lakini linapaswa kukupunguza kasi.

Undani Mmoja

"Ni uovu usiotulia." Kiswahili kimeteka kitu ambacho ni rahisi kupita. Ulimi haujatulia. Hauna mahali pa kupumzika. Yakobo hachagui neno la vurugu tu bali la kutokupata utulivu, kama mnyama aliyefungwa akizunguka zizi lake usiku kucha. Hii inaeleza kwa nini vita vya maneno havimaliziki: baada ya kila jibu la mwisho unatunga jibu jingine la mwisho ndani ya kichwa chako. Na tazama kinyume chake katika mstari wa mwisho: "tunda la haki hupandwa katika amani kwa wale ambao wanatenda mambo ya amani." Ulimi usiotulia unapingwa na moyo unaotulia. Amani hapa si hisia bali ni udongo, mahali ambapo kitu kinaweza kupandwa na kukua polepole. Ni swali la kutafakari kwa muda mrefu: nini kinapandwa katika mazungumzo yangu, na katika udongo gani?

Muktadha

Yakobo anaandika kwa makutaniko ya Wayahudi waliomwamini Yesu, watu waliotawanyika, wengi wao maskini, wakiishi katika utamaduni ambao heshima na aibu vilipimwa hadharani kwa maneno. Katika jamii ya Mediterania ya karne ya kwanza, mabishano ya wazi yalikuwa njia ya kupanda ngazi ya heshima. Nafasi ya mwalimu, rabi, ilikuwa nafasi ya ushawishi na hadhi katika sinagogi, na sasa katika kanisa. Ndiyo maana onyo la mstari wa kwanza ni la kijamii, si la kinadharia: watu walikuwa wanapigania nafasi ya kufundisha kwa sababu iliwapa cheo. Kikundi kidogo kilichokutana nyumbani, mtu mmoja anayebishana kwa ukali, na jumuiya inayovunjika. Ndani ya nyumba ndogo za mawe, moto huo mdogo uliteketeza msitu haraka.

Mhusika Mkuu

Yakobo hasimami mbali. "Wote tunakosea," anasema, na "sisi" inamjumuisha yeye mwenyewe, mwalimu wa kanisa la Yerusalemu. Ndiye kiongozi anayejua uzito wa kile anachokishika. Kuna kitu cha kichungaji na cha uchungu katika sauti yake: anasema "ndugu zangu" mara nne katika sura hii, hata anaposema maneno mazito zaidi kuhusu moto wa kuzimu. Hakemei kutoka nje ya jumuiya; anaumia kutoka ndani. Na anaishia bila kutoa mbinu, bila kutoa hatua tatu za kudhibiti ulimi. Anataja tabia za hekima na anaacha ukimya. Hilo ni la maana. Yakobo anaacha wazi jinsi hekima hii inavyokuja, isipokuwa kwamba inashuka. Anatuacha mahali ambapo maombi tu yanawezekana, na hilo yawezekana lilikuwa nia yake.

Tafakari

Katika mazungumzo yangu ya wiki hii, ni maji matamu au machungu yaliyotoka kisimani, na je, ninaogopa kuangalia kwa makini?

Hekima inashuka kutoka juu. Ni nini ndani yangu kinakataa kuomba kitu ambacho siwezi kujizalishia mwenyewe?