Yohana 3:18

Maandiko

Yesu anaweka mbele yetu mgawanyiko mmoja tu, si wa makabila wala wa madhehebu, bali wa kumwamini au kutomwamini: "Amwaminiye Yeye hatahukumiwa. Yeye asiyemwamini tayari ameshahukumiwa kwa sababu hajaliamini jina la Mwana pekee wa Mungu." Aliyeamini hasimami tena mbele ya mahakama akisubiri uamuzi; shauri lake limeisha. Aliyekataa hasubiri hukumu ya siku ijayo; hukumu tayari imeshamkalia, si kwa sababu Mungu amemkasirikia ghafla, bali kwa sababu ameshamgeuzia mgongo yule aliyetumwa kuokoa. Neno "tayari" ndilo linalouma. Halizungumzii mbingu za mbali, linazungumzia leo, jinsi tunavyoishi, tunavyochagua, tunavyoamua kabla hata jua halijazama.

Kiini

Kitenzi kilichotumika hapa, kekritai, kiko katika hali inayoonesha tendo lililotimia na matokeo yake yangali yanaendelea: ameshahukumiwa, na hukumu ile ingali juu yake. Hii inabadilisha kila kitu kuhusu jinsi tunavyofikiri juu ya hukumu ya Mungu. Hatuwazii tena Mungu mwenye hasira anayesubiri kwa fimbo mwisho wa dunia. Tunaona Mungu aliyefungua mlango, akatuma Mwanawe wa pekee, na sasa mtu anayesimama nje amejihukumu mwenyewe kwa kukataa kuingia. Fungu la 17 linakataza kabisa tafsiri ya kikatili: "Mungu hakumtuma mwanae duniani ili auhukumu ulimwengu." Nia ya Mungu ni wokovu. Lakini upendo unaotoa hauwezi kulazimisha kupokelewa, na hapo ndipo hatari ilipo. Imani, basi, si maoni ya kidini yaliyofichwa moyoni; ni kuegemea jina, yaani nafsi nzima, ya Mwana, na maisha yote yanabadilika kutokana na mahali tunapoegemea.

Uzi Unaopita Katikati

Fungu la 14 linatoa picha inayofungua mstari wetu: "Kama vile Musa alivyomwinua nyoka jangwani, vivyo hivyo Mwana wa Adamu lazima ainuliwe." Waisraeli walioumwa jangwani hawakupewa dawa wala upasuaji; walipewa kitu cha kuangalia. Aliyetazama aliponyoka, aliyekataa kutazama alikufa akiwa na tiba mbele ya macho yake. Hukumu haikuwa mpya; sumu ilikuwa tayari mwilini. Kilichokuwa kipya ni ule nguzo ulioinuliwa. Hivyo ndivyo Yohana anasimika Msalaba: Mungu hahitaji kuunda hukumu, dunia imejaa sumu tangu Edeni. Anainua Mwana. Na hapo uzi wa Agano la Kale unaishia: kila sadaka, kila nyoka wa shaba, kila mwana-kondoo wa Pasaka ulikuwa kidole kinachoelekeza kwenye kitu kimoja cha kuangalia na kuishi.

Kioo

Fungu hili linaugusa uchi wetu pale tunapopenda kujificha. Unasema unamwamini Yesu; lakini je, unamwegemea pale unapoamua kuhusu fedha? Mtu anayeamini jina la Mwana hawezi kuandika taarifa ya kodi kwa udanganyifu mdogo huku akijiambia "wote wanafanya hivyo," kwa sababu ameshaacha kutegemea kujipanga mwenyewe. Imani inaonekana kwa jinsi unavyomtendea mfanyakazi wa nyumbani, jinsi unavyozungumzia mwenzako asipokuwapo, jinsi unavyoshika kinyongo dhidi ya ndugu wa damu kwa miaka kumi. Fungu la 20 linasema wanaotenda mabaya huchukia nuru, "ili matendo yake yasije yakawekwa wazi." Kujificha ni ishara ya kutokuamini. Na sisi hujificha kwa ustaarabu: tunahamisha mazungumzo, tunabadili maneno, tunaachana na marafiki wanaotuuliza maswali ya kweli. Leo, kabla jua kuzama, chagua kitendo kimoja ulichofanya kwa siri na kinakuletea aibu, kisha kimtajie Mungu kwa maneno ya wazi, kwa sauti, bila kupunguza ukali wake: "Nilifanya hiki, nakiweka katika nuru." Dakika tano zinatosha.

Muktadha

Mazungumzo haya yanafanyika usiku, na Yohana huwa hatoi maelezo ya saa bure. Nikodemo ni Farisayo, mjumbe wa baraza la Wayahudi, mtu wa hadhi kubwa katika mfumo ambao ndio ulikuwa mamlaka ya kidini na kijamii ya Yerusalemu. Mtu wa cheo chake hawezi kuonekana mchana akiuliza maswali kwa mwalimu kutoka Galilaya. Anakuja gizani kwa sababu anayo mengi ya kupoteza: heshima, ushirika, nafasi yake katika kundi. Katika utamaduni wa aina hiyo, kukatwa na jamii yako ilikuwa sawa na kifo cha kijamii. Ndiyo maana maneno ya Yesu kuhusu nuru na giza yanamgusa Nikodemo binafsi. Imani, kama Yesu anaipambanua, si kuongeza jambo moja katika orodha ya dini iliyopo; ni kuzaliwa upya, kuanza tena, kuachilia hadhi uliyoijenga kwa maisha yote.

Mhusika Mkuu

Mhusika mkuu hapa ni Mungu, na tabia yake katika fungu hili inakataa kuwekwa katika masanduku yetu. Hapendi hukumu; fungu la 17 lasema wazi kuwa hakumtuma Mwana kuhukumu. Lakini hatumsihi mtu kwa kumlazimisha. Anatoa kile chenye thamani kuu, "mwanae wa pekee," na kisha anaacha mkono wake wazi. Huu ni upendo wenye hatari, kwa maana upendo unaotoa nafasi ya kukataliwa. Tunaona hisia zake katika maneno ya Yesu kwa Nikodemo: si dharau, bali mshangao wenye huzuni, "Wewe u mwalimu wa Israeli, hata hauyajui mambo haya?" Mungu anayeonekana hapa ni Baba anayemtaka mtu aingie, anayesimama mlangoni, lakini hatavunja mlango. Ukali wake si hasira kali; ni uzito wa upendo uliokataliwa.

Swali

Kwa nini Mungu asiwaokoe wote, ikiwa hataki kuhukumu? Kama nia yake ni wokovu, na uwezo wake hauna kikomo, jibu la kirahisi lingekuwa: atawaokoa wote. Yohana hatupatii jibu hilo. Anaacha kutoamini kuwa jambo halisi lenye matokeo halisi, na katika fungu la 36 anazidi kuwa mkali: "ghadhabu ya Mungu hushikamana juu yake." Nimekaa na watu waliokufa wakiwa wamekataa kabisa. Sijui jibu la mwisho la Mungu kwa ajili yao, na siwezi kujifanya najua. Kinachonisaidia ni hiki: maandiko hayasemi jambo lolote kuhusu vipimo vya hukumu, lakini yanasema sana kuhusu mlango uliofunguliwa. Siri hii hainidai jibu; inanidai nifanye kazi ya kuwaonesha wengine nuru wakati wangali wanaweza kuitazama.

Tafakari

Kuna jambo lipi maishani mwangu ninalolipendelea kubaki gizani, na ninalihifadhi kwa hoja gani?

Nikodemo alikuja usiku kwa sababu ya cheo chake; ni cheo, jina au uhusiano upi unanizuia mimi kuja waziwazi kwa Kristo?