Waamuzi 19

Maandiko

Mlawi mmoja anasafiri kutoka Bethlehemu kurudi kwake pamoja na suria wake aliyekuwa amerudi kwa baba yake. Baada ya karamu ndefu ya baba mkwe, anaondoka kwa kuchelewa, anakataa kulala Yebusi kwa kuwa si mji wa Kiisraeli, na anaingia Gibea, mji wa Benyamini. Huko, watu wa mji wanamdai mgeni ili kumnajisi; badala yake anatolewa suria, anabakwa usiku kucha hadi akafa, na mumewe anaukata mwili wake vipande kumi na viwili na kuvipeleka katika Israeli yote.

Kiini

Sura hii inaanza kwa kauli inayorudia rudia katika Waamuzi: "hakuna mfalme katika Israeli." Si tu tatizo la kisiasa. Ni utambuzi wa kitheolojia. Pale Mungu anapopuuzwa kama Mfalme wa kweli, hata watu wake wa agano wanaweza kufanya mambo ambayo Sodoma pekee ndiyo iliyofanya. Kiini cha sura hii ni giza la moyo wa mwanadamu unapoachwa peke yake. Hapa hakuna nabii, hakuna mwokozi, hakuna sauti ya Mungu, hakuna hata sala. Mungu yuko kimya kabisa katika sura nzima, na ukimya huo ndio unaotisha zaidi kuliko maneno yoyote. Andiko halihubiri; linatuonyesha tu jinamizi na kutuacha tukitetemeka.

Uzi wa Pamoja

Mwili uliokatwa vipande kumi na viwili unapelekwa kwa makabila kumi na mawili. Ni picha ya taifa lililokatika, agano lililoraruliwa. Israeli iliyoitwa kuwa mwanga wa mataifa sasa inaishi kama Sodoma; wito wake umegeuka kinyume chake. Lakini hapa ndipo uzi mrefu unapoanza kutuvuta mbele. Kilio cha "Tuambie nini cha kufanya!" mwishoni mwa sura ni kilio cha taifa lililopotea likihitaji mfalme. Kitabu kizima kinatuelekeza kwa Daudi, na hatimaye kwa Mwana wa Daudi. Kristo, tofauti na Mlawi huyu, hakumtoa mwili wa mwingine ili kujiokoa mwenyewe; alitoa mwili wake mwenyewe, ukavunjwa, "huu ni mwili wangu unaotolewa kwa ajili yenu." Mwili mmoja uliokatwa kwa hasira; mwili mwingine uliovunjwa kwa upendo.

Kioo

Sura hii inatuuliza swali gumu: nini kinatokea moyoni mwangu wakati hakuna mtu anayeangalia? Mlawi anaonekana kuwa mtu wa dini, mtumishi wa hekalu, lakini anapokabiliwa na hatari, anamsukuma mwanamke wake nje kuokoa ngozi yake mwenyewe. Wema wetu mara nyingi hudumu tu hadi gharama yake inapokuwa halisi. Fikiria mahali unapoishi maisha yako ya kila siku, kazini, ndani ya ndoa, kwenye mitandao ya kijamii. Ni wapi unamtoa mtu mwingine, sifa yake, amani yake, mwili wake, ili kujilinda mwenyewe? Andiko halikupi faraja hapa. Linakuweka mbele ya kioo na kukuuliza: kama Mungu si Mfalme wa moyo wako, ni nani kweli anayetawala pale?

Muktadha

Tuko mwisho kabisa wa kipindi cha Waamuzi, kabla ya Samweli na Sauli. Israeli ni shirikisho huru la makabila bila serikali kuu, na kila kabila linaishi kwa sheria yake. Gibea ni mji wa Benyamini, kabila la ndugu. Yebusi (Yerusalemu) ilikuwa bado mji wa kigeni, na Mlawi anaikataa kwa msingi wa utambulisho wa kidini, uamuzi wa kejeli, kwa sababu mji wa "ndugu" ndio unaomuangamiza. Ukarimu kwa msafiri ulikuwa sheria takatifu ya Mashariki ya Kati; kumkataa mgeni njiani ilikuwa aibu ya jamii nzima. Ni mzee mmoja tu, na yeye ni mgeni kutoka Efraimu, anayetimiza wajibu huo. Wenyeji, Wabenyamini, wamekuwa kama Wakanaani wa Sodoma. Msomaji wa kwanza angeona mara moja jinsi hadithi hii inavyoiga Mwanzo 19, ila sasa waovu ni watu wa Mungu wenyewe.

Mhusika Mkuu

Mlawi ni mtu wa kutatanisha. Anasafiri umbali mrefu "kumshawishi" suria wake arudi, jambo linaloonekana kama upendo, lakini hana neno moja la fadhili linalorekodiwa. Anakubali karamu baada ya karamu na baba mkwe, akichelewesha safari mpaka usiku unamkuta mahali pabaya. Anapogongwa mlango, anampeleka mwanamke wake nje "usiku mzima" bila kupigana, bila kupiga kelele, bila kulia. Asubuhi anafungua mlango, anamkuta amelala pale, na anasema tu maneno matano baridi kama jiwe: "Simama twende." Hakuna huzuni, hakuna toba. Kisha anamkatakata mwili wake kama mnyama wa dhabihu. Mlawi si shujaa aliyeanguka; ni mtu ambaye giza limemla polepole, bila hata yeye kutambua. Ndio anayotutisha zaidi: si dhambi ya ghafla, bali ukosefu wa hisia ulioota polepole.

Undani

Mstari wa 28 una maneno mawili yasiyoweza kusahaulika: "Simama twende." Lakini kabla ya hayo, kuna picha ambayo mchoraji yeyote angeishika: "amelala pale mlangoni, mikono yake ikiwa juu ya kizingiti." Mikono ile, iliyonyoshwa kuelekea mlango uliofungwa. Amejaribu kufika ndani. Amejaribu kufika kwa mumewe, kwa mzee, kwa mtu yeyote nyuma ya mlango uliofungwa. Alifika hadi kizingiti, na hakuna aliyefungua. Ndani ya nyumba, wanaume walikuwa wakilala. Kizingiti hicho ni shtaka zima la sura hii, la Israeli nzima wakati huo. Kuna watu wanaokufa mlangoni pa kanisa lako, mikono yao juu ya kizingiti, na tunalala. Sura hii haitatui shida hii; inatuweka tu mbele ya mlango ule na kutulazimisha kuangalia.

Tafakari

Ni "kizingiti" gani katika maisha yangu au katika kanisa langu ambapo mtu fulani ameweka mkono wake, na mimi bado sijafungua mlango?

*Mlawi alifuata sheria za utambulisho wa kidini (hakuenda Yebusi) lakini akashindwa katika upend