Luka 4:8

Maandishi

Juu ya kilele cha mlima, baada ya kuonyeshwa falme zote za dunia pamoja na fahari zake, Yesu anasikia ofa: sujudu mara moja, na vyote vitakuwa vyako. Jibu lake si mjadala wala hoja ndefu, ni sentensi moja iliyochukuliwa kutoka Torati: "Imeandikwa, 'lazima umwabudu Bwana Mungu wako, na lazima umtumikie Yeye peke yake.'" Ibilisi aliuza njia ya mkato kuelekea utawala; Yesu alikataa kwa kutaja yule anayestahili kuabudiwa.

Kiini

Sikia kimya kile kifupi kabla ya Yesu kujibu. Mwili wake umechoka, siku arobaini bila chakula, na mbele yake kuna kila kitu ambacho baadaye atakipata kwa msalaba, sasa kinatolewa bure. Hiyo ndiyo nguvu ya jaribu hili: halidai Yesu aache lengo lake, linadai tu abadilishe njia. Na jibu lake linafichua kiini cha imani yote: ibada si hisia wala sherehe, ni suala la utii wa pekee. Neno la Kiyunani hapa, latreuseis, linamaanisha "kumtumikia" kama mtumishi anavyomtumikia bwana wake, si kumsifu tu kwa maneno. Mungu hakubali kushirikishwa. Ambapo kuna mabwana wawili, mmoja kwa kweli ni sanamu. Yesu anasimama kama mwanadamu wa kwanza katika historia anayeishi amri hiyo kwa ukamilifu.

Uzi Unaounganisha

Maneno haya hayakutungwa pale mlimani. Yanatoka Kumbukumbu la Torati, maagizo Musa aliyowapa Waisraeli walipokuwa wanakaribia kuingia nchi ya ahadi baada ya miaka arobaini jangwani. Waisraeli walijaribiwa jangwani miaka arobaini na wakaanguka: walilalamikia chakula, wakaabudu ndama wa dhahabu, wakamjaribu Bwana. Yesu yuko jangwani siku arobaini na anasimama pale ambapo taifa lilianguka. Hii si sadfa; Luka anatuonyesha Mwana ambaye anaishi upya hadithi ya Israeli na kuimaliza kwa uaminifu. Ndiyo maana anaanza huduma yake hapa. Kabla ya kuponya mtu mmoja au kuhubiri neno moja, Yesu ameshashinda swali la nani ni Bwana wa maisha yake. Kila kitu kinachofuata katika Luka 4, mamlaka juu ya mapepo, juu ya homa, juu ya magonjwa, kinatiririka kutoka kwenye ushindi wa mlimani.

Kioo

Ibilisi hakumwambia Yesu aache kuwa Masiya. Alimwambia tu: chukua njia rahisi. Na hapo ndipo ofa inapotugusa. Unataka kazi yako iwe na maana, ndoa yako iwe na amani, watoto wako wafanikiwe, jina lako liheshimike kanisani. Haya si maovu. Lakini kuna sauti inayonong'ona kwamba unaweza kuyapata kwa kuinama kidogo tu: uongo mdogo katika ripoti ya kazi, ukimya pale ambapo ukweli ungegharimu, ushirikiano na mtu mwenye nguvu unaojua ni mchafu. Kuinama hakuhitaji kukana Mungu kwa maneno. Kunahitaji tu kumweka wa pili kwa muda mfupi. Yesu hakubishana na Ibilisi kuhusu kama ofa ile ilikuwa halali; alitaja tu nani ni Bwana. Leo, andika kwenye karatasi kitu kimoja ambacho hivi sasa kinagombea nafasi ya kwanza moyoni mwako, kisha sema kwa sauti juu yake: "Bwana Mungu wangu, wewe peke yako."

Wasifu

Luka aliandika kwa watu walioishi chini ya Kaisari, ambaye picha yake ilikuwa kwenye kila sarafu na ambaye aliitwa mwana wa mungu katika maandishi rasmi. Kwa msomaji wa kwanza, maneno "falme zote za dunia pamoja na fahari zake" hayakuwa dhana, yalikuwa Rumi: majeshi, barabara, mahekalu, kodi. Na madai ya Ibilisi kwamba "vyote vimekabidhiwa kwangu nivitawale" yalisikika kama maelezo ya ulimwengu waliouona kwa macho. Wakristo wa mwanzo walitakiwa kufukiza uvumba mbele ya sanamu ya Kaisari, kitendo kidogo, cha kisiasa, kilichoonekana kisicho na madhara. Wengi walikufa kwa kukataa. Kwao, jibu la Yesu halikuwa somo la maadili; lilikuwa neno la kuwaweka imara siku ambayo askari angesimama mlangoni. Mtumikie yeye peke yake, hata kama gharama ni maisha.

Maandiko Mtambuka

Baadaye katika sura hii hii, Yesu anasimama Nazareti na kusoma maneno ya Isaya, kisha anasema, "Leo andiko hili limetimizwa masikioni mwenu." Yule aliyekataa mamlaka ya njia ya mkato sasa anatangaza mamlaka aliyopewa na Roho: uhuru kwa wafungwa, kuona kwa vipofu. Ufalme aliokataa kuupokea mikononi mwa Ibilisi anauleta kwa njia ya Mungu. Na tazama jinsi jangwa linavyokutana na sinagogi: pepo anapiga kelele, "Ninajua wewe ni nani! Wewe ni mtakatifu wa Mungu!" Majeshi ya giza yanamtambua kwa sababu tayari yalishampima na kushindwa. Ushindi wa mlimani unazaa matunda katika kila chumba anachoingia.

Mhusika Mkuu

Yesu anayesimama pale ni mwenye njaa, mchovu, peke yake. Luka anasisitiza kwamba alikuwa "amejaa Roho Mtakatifu," lakini ujazo huo haukumwondolea uchovu wala maumivu ya tumbo tupu. Hii ni picha ya ushindi wa Mungu ambao hauonekani wa kuvutia: mtu mmoja dhaifu akitaja Maandiko jangwani, hakuna shahidi, hakuna makofi. Hasira haipo katika jibu lake, wala mjadala. Anajua yeye ni nani, na hilo linamwezesha kusimama bila kujitetea. Hapa tunaona utu wa kweli, si ule unaojijengea mamlaka bali ule unaoishi katika utegemezi kamili kwa Baba. Na tunaona Mungu wetu: hakutumia mwanya wa nguvu za haraka kutuokoa, alichagua njia ndefu, ya gharama, iliyopitia jangwa hadi Golgota, kwa sababu upendo hauokoi kwa njia ya mkato.

Tafakari

Ni ofa gani ya "njia ya mkato" inayokujia sasa, ambayo haikuombi umkane Mungu bali tu umweke wa pili kwa muda mfupi?

Yesu alijibu kwa Neno alilokuwa amelihifadhi moyoni. Ni andiko gani unalolijua vizuri vya kutosha kulisema saa ya jaribu, bila kufungua kitabu?