Luka 5

Maandiko

Yesu anafundisha kutoka kwenye mashua ya Simoni kando ya ziwa, kisha anamwagiza avue tena mchana kweupe, baada ya usiku mzima wa kazi bila mafanikio; nyavu zinajaa hadi kukatika, na wavuvi wanaacha kila kitu na kumfuata. Kisha anamgusa mtu aliyejaa ukoma, anamsamehe dhambi mtu aliyepooza aliyeteremshwa kupitia paa, anamwita Lawi mtoza ushuru na kula karamu nyumbani kwake pamoja na watu wenye dhambi. Wanapohoji kwa nini wanafunzi wake hawafungi, anajibu kwa mifano miwili: kipande kipya hakiwekwi kwenye vazi la zamani, na divai mpya haiwekwi kwenye viriba vikuukuu. Sura yote inaenda kwa kasi moja: Yesu anaingia mahali ambapo wataalamu wa dini wangesema hapaingiliki.

Kiini

Kuna neno moja linalorudiwa mara mbili katika sura hii: "waliacha kila kitu" (mstari 11) na "akiacha kila kitu nyuma" (mstari 28). Hii si lugha ya kuchagua kanisa unalopenda; ni lugha ya kubadilisha anwani ya maisha. Yesu hafanyi Simoni kuwa mvuvi bora, hamsaidii Lawi kuwa mtoza ushuru mwaminifu zaidi. Anawaondoa kutoka mahali walipojiwekea usalama na kuwapa kazi mpya kabisa. Na jambo la kushangaza: mwito huu unakuja kabla ya kutubu kwao. Petro anasema "mimi ni mtu mwenye dhambi Bwana," na Yesu hakatai wala hakubali; anasema "Usiogope." Neema hapa haiketi baada ya mabadiliko, inaanzisha mabadiliko. Hicho ni kiini cha Ufalme: Mungu anaanza na wewe kama ulivyo, kisha hakuachi ulivyo.

Uzi Unaopita Katikati

Mtu wa ukoma anaambiwa akajionyeshe kwa makuhani na kutoa sadaka "sawasawa na kile Musa alichokiamuru." Yesu hafuti Torati; anaikamilisha kwa njia ambayo Torati yenyewe haikuwa na uwezo wa kufanya. Sheria ya Musa ilikuwa na utaratibu wa kuthibitisha kwamba mtu amepona, lakini haikuwa na uwezo wa kumponya. Katika Torati, kugusa mkoma kulimfanya mtu najisi; hapa kugusa kwa Yesu kunamfanya mkoma safi. Mwelekeo unabadilika. Ndiyo maana mifano ya divai na viriba inafuata: kile ambacho Yesu analeta si marekebisho ya mfumo wa zamani, ni maisha mapya yanayohitaji chombo kipya. Kutoka Musa hadi Kristo hakuna mkato, kuna kukamilika, na kukamilika huko kunavunja mifumo tuliyoizoea.

Kioo

Angalia mstari 39: "hakuna mtu baada ya kunywa divai ya zamani, hutataka mpya, kwa sababu husema, 'Ya zamani ni bora.'" Hii ni sentensi inayonigusa mimi na wewe zaidi kuliko tunavyopenda kukiri. Tunapenda ile ya zamani. Ratiba yetu ya zamani ya matumizi ya pesa, ambayo inatoa sadaka bila kuumia. Mahusiano ya kifamilia yaliyokwama katika mizaha mikali ambayo tumeiita "tabia yetu." Njia ya zamani ya kumtazama jirani wa kabila lingine. Msamaha ambao tumeuahirisha kwa miaka mitatu kwa sababu kuubeba kinyongo kumezoeleka. Petro na Lawi waliacha kila kitu; sisi tunaomba Mungu abariki kila kitu tulichoshikilia. Swali si "Naamini nini?" bali "Ni kitu gani cha zamani ninachokitetea kwa sababu ni tamu tu?"

Undani Mmoja

Karamu ya Lawi ni kitendo cha kimaadili kilichofichwa kwa urahisi. Lawi hafanyi ibada ya kuomba; anaandaa "karamu kubwa" na anawaita marafiki wake wote wenye sifa mbaya. Alichokifanya ni kutumia nyumba yake na chakula chake kuwaleta watu ambao hakuna mtu mwingine aliyewataka mezani. Katika ulimwengu wa karne ya kwanza, kula pamoja kulikuwa tamko la umoja, si mkutano wa kirafiki tu. Ndiyo maana Mafarisayo walinung'unika. Na hapa ndipo maadili ya Kikristo yanapata mikono na miguu: dini yetu inapimwa kwa orodha ya wanaokaa mezani kwetu. Nani anakula chakula cha jioni nyumbani kwako? Watu wanaoimarisha hadhi yako, au wale ambao wapo kwenye ukingo wa jamii, wanaogusa aibu yako?

Swali

Kama Yesu hakuja kuwaita "watu wenye haki haki," je kufunga na nidhamu ya kiroho havina maana? Aliuliza: "Inawezekana mtu yeyote akawafanya waliohudhuria harusi ya Bwana Arusi kufunga wakati Bwana Arusi bado yu pamoja nao?" Halafu anaongeza: "Lakini siku zitakuja wakati Bwana Arusi atakapoondolewa kwao, ndipo katika siku hizo watafunga." Hivyo Yesu haondoi kufunga; anaipanga kwa wakati. Tatizo la Mafarisayo hakuwa nidhamu yao, ilikuwa kwamba nidhamu yao ikawa kipimo cha kuwahukumu wengine. Hilo hatuwezi kulifuta kwa urahisi. Nidhamu bila furaha inakuwa jeuri; furaha bila nidhamu inakuwa uvivu. Maandiko hayatupatii fomula ya kupima uwiano huo. Yanatuachia jukumu la kuisoma nyakati zetu kwa uaminifu.

Mhusika Mkuu

Yesu katika sura hii anaonekana kama mtu anayeingia bila kuomba ruhusa: anaingia mashua ya mtu mwingine, anaingia nyumba ya mtoza ushuru, ananyoosha mkono kuingia katika mwili ambao sheria ilisema haugusiki. Lakini kati ya haya yote kuna mstari 16: "mara kwa mara alijitenga faraghani na kuomba." Nguvu yake ya kuwa karibu na watu wanaovunjika inatoka kwenye upweke wake na Baba. Huyu si mtu anayekimbizwa na mahitaji ya watu; anachagua kila hatua. Anamgusa mkoma kwa sababu anataka, na anasema hivyo wazi: "Nataka." Katika Yesu tunaona Mungu ambaye hafanyi wema kwa kulazimishwa, bali kwa hiari safi, na anayetuita kufanya vivyo hivyo: kwa hiari, kwa nia, kwa mikono iliyonyoosha.

Tafakari

Ni "divai ya zamani" ipi ambayo mimi ninaitetea kwa sababu ni tamu, ingawa najua Yesu ananiita kwenye kitu kipya?

Kama nikiandaa karamu kama ya Lawi wiki hii, nani hasa ningemwita, na nani asiye orodhani kwangu na kwa nini?