Malaki 1:5

Andiko

Baada ya Mungu kutangaza hukumu juu ya Edomu, wenye kujenga tena na tena palipobomolewa, anawageukia watu wake na kusema: mtaliona jambo hili kwa macho yenu wenyewe. Na mkiisha kuliona, kinywa chenu kitafunguka na kusema, "Bwana ni mkuu mbele ya mipaka ya Israel." Yaani: ukuu wake hauishii pale mpaka wa nchi yenu unapoishia.

Kiini

Kuna kitu cha ajabu katika mstari huu. Mungu hajajibu swali la watu, "Kwa jinsi gani ulitupenda?" kwa hoja ya mawazo. Amejibu kwa historia inayoonekana kwa macho. Imani ya Israeli si dhana; ni jambo linaloweza kutazamwa. Lakini zaidi ya hapo: kilele cha ahadi si "mtaona kwamba mnapendwa," bali "mtasema, Bwana ni mkuu." Upendo wa Mungu unapothibitika, matokeo yake si watu kujiona wa maana, bali Mungu kuonekana mkubwa. Hilo linakwenda kinyume na jinsi tunavyopenda kutumia neno "upendo wa Mungu" leo, kama dawa ya kujitibu kujithamini. Neno la Kiebrania hapa, yigdal, linamaanisha "na akuzwe, aonekane mkubwa." Ni sala na tangazo kwa wakati mmoja.

Uzi Mwekundu

Msemo "mbele ya mipaka ya Israel" ni mbegu inayochanua mistari sita baadaye: "Kutoka mawio ya jua mpaka machweo jina langu litakuwa kuu katikati ya mataifa." Mungu wa Israeli hakubanwa na ramani ya Israeli. Watu waliokuwa wamerudi kutoka uhamishoni, wakiwa kikundi kidogo kilichozungukwa na mataifa yenye nguvu, walihitaji kusikia hili: mipaka yenu ni midogo, ukuu wangu si mdogo. Hapa ndipo unapoona njia inayoelekea kwa Yesu, ambaye aliwaambia wanafunzi wake waende hadi miisho ya dunia. Kile Malaki alichokitangaza kama unabii, Kristo aliukamilisha kwa mwili wake: Mungu akiwa mkuu si tu ndani ya mipaka ya taifa moja, bali katikati ya mataifa yote yaliyokuwa nje ya ahadi.

Kioo

Sasa jiulize kwa unyoofu: mipaka yako ni ipi? Kuna mahali ambapo unaamini Mungu anatenda kazi, na kuna mahali ambapo umeshakata tamaa kimya kimya. Ndugu yako aliyeacha imani. Mahali pako pa kazi ambapo mafisadi wanafanikiwa na wewe unabaki nyuma. Ndoa ambayo umeshaacha kuiombea kwa moyo, ukiomba kwa maneno tu. Umechora ramani ya mahali Mungu anaweza kufika, na nje ya mstari huo umeandika: hapa hakuna matumaini.

Malaki anasema jambo linalouma: Mungu ni mkuu hata nje ya mipaka uliyomchorea. Na atalithibitisha hilo, si kwa mafundisho, bali kwa vitu utakavyoviona kwa macho yako. Kuna faraja hapa, lakini pia kuna karipio. Kwa sababu kama Mungu ni mkuu nje ya mipaka yangu, basi nafasi yangu katikati ya ramani si takatifu kama nilivyodhani. Watu wa Malaki walikuwa na tatizo hilo hasa: waliamini Mungu ni wao, wakamtolea wanyama vipofu, kwa sababu waliona hana pa kwenda pengine.

Leo, fanya hivi: chukua karatasi, andika jina la mtu mmoja au hali moja uliyoiweka nje ya mipaka ya matumaini yako, kisha useme kwa sauti, ukilitaja jina hilo: "Bwana ni mkuu hata hapa." Sema kwa sauti, si moyoni. Macho yako yatakuja kuona.

Mhusika Mkuu

Mungu katika mstari huu si mwenye kujitetea, ni mwenye subira ya kushangaza. Watu wamemuuliza swali la dharau, "Kwa jinsi gani ulitupenda?", na badala ya kuwakemea papo hapo, anawaelekeza kwenye kitu watakachokiona. Yeye ni Mungu anayeruhusu kuhojiwa, lakini hajibu kwa masharti yetu. Anajibu kwa kutaja historia, kwa kutaja Edomu, kwa kutaja jambo linalotokea nje ya mipaka. Ni Mungu ambaye heshima yake si tegemezi kwa uaminifu wa Israeli; anaweza kupata utukufu kupitia mataifa asiyoyajua. Hii ndiyo sababu anaweza kuwa mvumilivu: hana hofu ya kupoteza kitu. Na hiyo hiyo ndiyo inayofanya karipio lake liwe zito, kwa sababu halitoki kwa mtu aliyekwazika, bali kwa Mfalme mkuu.

Muktadha

Tuko takriban miaka mia moja baada ya kurudi kutoka Babeli. Hekalu limejengwa upya, lakini ni dogo, halifanani na lile la Sulemani. Hakuna mfalme wa Kiyahudi; kuna liwali anayewajibika kwa Uajemi. Mavuno ni haba, ushuru ni mzito, na ahadi kubwa za manabii wa uhamishoni zinaonekana kama zilipita bila kutimia. Katika hali hiyo, watu wanaanza kuhesabu. Wanahesabu kile walichotoa na kile walichopokea, na hesabu haitoki sawa. Ndipo swali linazaliwa: "Kwa jinsi gani ulitupenda?" Halikuwa swali la kifalsafa. Lilikuwa swali la mtu aliyechoka, aliyeangalia shamba lake na kuona kwamba kuwa mteule hakumfanyi kuwa tajiri.

Wasikilizaji wa Kwanza

Kwao, kutajwa kwa Edomu hakukuwa somo la historia. Edomu walikuwa ndugu waliowasaliti siku Yerusalemu ilipoanguka, waliosimama pembeni na kufurahia. Na sasa Edomu nao wameanguka, wakijaribu kujenga tena bila mafanikio. Waliposikia "kwa macho yenu mtaona hili," walielewa kitu ambacho sisi tunakikosa kwa urahisi: ushahidi wa upendo wa Mungu ulikuwa kwenye magofu ya jirani yao, si kwenye faraja ya mioyo yao. Ni jambo gumu, hata la kuudhi. Lakini kwao lilikuwa habari njema kwa sababu lilimaanisha kwamba Mungu bado alikuwa Mungu wa historia, si mungu wa mahekalu tu. Na kama alitenda huko nje, angeweza kutenda tena hapa ndani.

Tafakari

Ni wapi katika maisha yako umeshamchorea Mungu mipaka, ukiamini kimya kimya kwamba hapa hawezi kufika?

Ukiangalia miaka mitano iliyopita kwa macho yako, ni jambo gani unaloweza kulitaja kama ushahidi kwamba "Bwana ni mkuu," na kwa nini huwa hulitaji?