Mathayo 12

Maandiko

Ni Sabato, na njia inapita katikati ya mashamba ya nafaka. Wanafunzi wana njaa, wanavunja masuke kwa vidole, wanayasugua na kula wakitembea. Macho ya Mafarisayo yanaona, na mashtaka yanaanza: "wanafunzi wako wanavunja sheria." Kuanzia hapo sura nzima ni mvutano usiokoma. Yesu anajitetea kwa Daudi na kwa makuhani hekaluni, kisha anaingia sinagogini na kunyoosha mkono uliopooza mbele ya macho yaleyale yanayotafuta kosa. Njama za kumuua zinaanza. Anaondoka kimya kimya, akiponya umati bila kupiga kelele, kama yule Mtumishi aliyetabiriwa na Isaya ambaye "hatalivunja tete lililochubuliwa." Anashtakiwa kwa kutoa pepo kwa nguvu za Belzebuli, anaonya juu ya kufuru dhidi ya Roho, anakataa kutoa ishara zaidi ya ile ya Yona, na mwishowe, mama na ndugu zake wakiwa wamesimama nje, anainua mkono kuelekea wanafunzi na kutaja familia mpya.

Kiini

Katikati ya ugomvi wote kuna sentensi moja inayotikisa kila kitu: "aliye mkuu kuliko hekalu yuko hapa." Hekalu lilikuwa mahali pekee duniani ambapo Mungu aliahidi kukaa kati ya watu wake, kitovu cha dhabihu, msamaha na utakatifu. Yesu hasemi analirekebisha; anasema uwepo ule sasa unatembea kwa miguu katika mashamba ya ngano. Ndiyo maana swali la Sabato linabadilika kabisa. Sabato haikutolewa kama mtego wa kupima uaminifu, bali kama pumziko la Mungu linalotolewa kwa wenye uchovu, na Bwana wa pumziko hilo yuko pale akiwalisha wenye njaa na kunyoosha mkono uliokauka. Nukuu ya Hosea anayoitumia, "nataka rehema na siyo dhabihu," si kudharau ibada bali ni kipimo: dini inayoweza kumwona mtu aliyepooza na kuona nafasi ya mashtaka badala ya nafasi ya uponyaji, imekwishapotea njia. Ufalme umefika, na unatambulikana kwa rehema.

Uzi wa Pamoja

Yesu anajitetea kwa hadithi ya Daudi akila mikate ya wonyesho (1 Samweli 21), na uchaguzi huo si wa bahati mbaya: Daudi alikuwa mfalme aliyetiwa mafuta lakini bado hajatawazwa, akikimbia, akiwa na njaa, na sheria ikainama mbele yake kwa sababu ya alichokuwa. Yesu anajiweka pale pale, mfalme asiyetambuliwa akitembea na kundi lake lenye njaa. Kisha uzi unasonga mbele hadi Yona: siku tatu ndani ya tumbo la samaki, siku tatu "ndani ya moyo wa nchi." Hapa ndipo sura nzima inapoelekea. Ishara pekee atakayotoa kwa wale wanaodai uthibitisho ni kifo na ufufuo wake. Pumziko la kweli la Sabato halitapatikana kwa kubishana kuhusu masuke ya ngano, bali kwa yule atakayelala kaburini siku ya Sabato na kuamka siku ya kwanza.

Kioo

Sura hii inakamata kitu kibaya ndani yetu: uwezo wa kuwa sahihi kabisa na wakati huohuo kukosa kabisa. Mafarisayo hawakuwa wanafiki wavivu; walikuwa watu waliojua Maandiko kuliko wewe na mimi. Lakini walipomwona mtu mwenye mkono uliopooza, waliona kesi, si mtu. Jiulize kwa unyofu: katika kanisa lako, nyumbani kwako, kwenye kundi unaloliongoza, ni nani ambaye umeacha kumwona kama mtu na sasa unamwona kama tatizo la kutatua au kosa la kuthibitisha? Na Yesu anasukuma zaidi: "kinywa hunena kutoka katika akiba ya yaliyomo moyoni." Maneno yetu si matukio madogo; ni mapato ya ghala la ndani. Leo, chukua simu yako, mtafute mtu mmoja uliyemzungumzia vibaya nyuma yake wiki hii, na umwandikie sentensi moja ya kweli ya kumtia moyo.

Mhusika Mkuu

Yesu katika sura hii ni mchanganyiko unaotutatanisha. Ni mpole kiasi cha kutovunja tete lililochubuliwa wala kuzima utambi unaofuka moshi, picha ya mshumaa unaotaka kuzimika ambao mkono wake unaulinda badala ya kuuzima. Lakini mdomo uleule unasema "nyinyi kizazi cha nyoka." Upole wake si udhaifu, na ukali wake si hasira isiyo na mwelekeo. Anaponya na kisha anaagiza kimya; anaondoka badala ya kugombana sokoni; hatafuti umaarufu wala mapambano ya hadhara. Lakini anapoona wanaita kazi ya Roho Mtakatifu kazi ya Shetani, haachi hilo lipite. Ndiyo mahali anapogusa kikomo: moyo ulioamua kuita nuru giza umejifungia nje ya msamaha, si kwa sababu neema ni ndogo, bali kwa sababu umekataa jina lake la kweli.

Wasikilizaji wa Kwanza

Mathayo aliandika kwa Wayahudi walioamini, watu ambao kumfuata Yesu kuliwagharimu nafasi yao sinagogini na mara nyingi nafasi yao mezani nyumbani. Walipofika mstari wa mwisho, ambapo mama na ndugu zake Yesu wamesimama nje na yeye anainua mkono kuelekea wanafunzi, hawakusoma hilo kama fundisho tu. Walisoma uzoefu wao wenyewe: baba aliyeacha kuongea nao, dada aliyewaita wasaliti. Yesu hakufuta familia; aliifungua. "Yeyote afanyae mapenzi ya Baba yangu aliye mbinguni" ndio kipimo kipya cha undugu. Kwa mtu aliyekuwa amepoteza kila kitu kwa ajili ya jina hilo, hiyo haikuwa nadharia bali ilikuwa paa juu ya kichwa chake.

Mazingira

Tunakuwa Galilaya, miaka ya mwanzo ya huduma, katika jamii ambapo heshima ya hadharani ilikuwa mtaji muhimu kuliko fedha. Sheria ya Musa iliruhusu mpita njia mwenye njaa kuvunja masuke shambani; mzozo haukuwa juu ya wizi bali juu ya kazi siku ya Sabato, na Mafarisayo walikuwa walinzi wanaoheshimiwa wa mipaka hiyo. Kumpinga mtu kama Yesu hadharani, kwenye sinagogi lililojaa watu, ilikuwa vita ya mamlaka: nani ana haki ya kufafanua maana ya kuwa mwaminifu kwa Mungu? Ndiyo maana baada ya mkono kunyooshwa, hawakushangilia; walitoka nje kupanga njama. Mtu aliyeponywa aliwagharimu, si kwa huruma, bali kwa sababu mamlaka yao yalikuwa yamevunjika mbele ya macho ya wote.

Tafakari

Ni wapi hivi karibuni umekuwa sahihi kimaandiko lakini umekosa rehema, na ulimwona nani kama kesi badala ya mtu?

Ukisikiliza maneno yako ya wiki iliyopita, ghala la moyo wako linaonyesha nini kuhusu kile kinachokaa ndani yako?