Mathayo 3:1

Maandiko

Siku zile, bila tangazo la mfalme wala ruhusa ya kuhani, mtu mmoja anatokea jangwani. "Katika siku zile Yohana Mbatizaji alikuja akihubiri katika nyika ya Yuda akisema." Mstari huu mmoja una mambo matatu tu: wakati usiobainishwa ("siku zile"), mtu mwenye jina na kazi (Yohana, yule abatizaye), na mahali ambapo hakuna mtu anayetarajia habari njema kutoka humo, nyika ya Yuda. Hakuna maelezo ya jinsi alivyokulia, hakuna utangulizi wa taratibu. Mathayo anatoka moja kwa moja kutoka kwa mtoto aliyekimbizwa Misri na kurudishwa Nazareti, hadi kwa sauti inayopaza kelele kwenye mchanga. Kati ya sura ya pili na ya tatu kuna ukimya wa takriban miaka thelathini, na Mathayo hauujazi. Anasema tu: alikuja, akahubiri.

Kiini

Neno "alikuja" hapa si la kawaida. Yohana hakuitwa na baraza, hakurithi cheo; alitumwa. Na mahali alipotumwa ni muhimu kuliko inavyoonekana: nyika ni pale Israeli ilipozaliwa kama taifa, pale Mungu alipoongea na watu wasio na kitu mikononi mwao. Kurudi jangwani ni kukiri kwamba hekalu, mji na ukoo havikuwa vinatosha tena. Hapa ndipo kiini cha Injili kinapoanza kuonekana: wokovu hauanzii kwenye kituo cha nguvu bali nje yake, mahali ambapo mwanadamu hana cha kujitetea. Mungu anaanza upya pale alipoanzia mara ya kwanza. Na anaanza kwa sauti, si kwa jeshi. Kabla ya Kristo kuonekana, kunakuja neno linalotuvua mavazi yetu ya kidini na kutuacha wazi mbele za Mungu, tayari kupokea neema ambayo hatukuistahili wala kuiandaa.

Uzi Mkuu

Mathayo hajamtaja Yesu bado katika sura hii, lakini kila kitu kuhusu Yohana kinaelekeza mbele. Yohana ni mtangulizi, na kazi ya mtangulizi ni kutoweka. Mstari wa tatu unaifafanua sura yake kwa maneno ya Isaya: "sauti ya mtu aitaye kutoka jangwani." Si mtu mwenye jina kubwa, bali sauti; chombo kinachotumika kisha kinanyamaza. Hii ndiyo kanuni ya mpango wa wokovu tangu mwanzo: manabii, wafalme, makuhani, wote wanabeba kivuli cha yule ajaye bila kuwa yeye mwenyewe. Agano la Kale lilijaa sauti zilizoahidi; sasa sauti ya mwisho inapaza kelele kwamba Neno lenyewe linakaribia. Yohana anasimama kwenye mpaka kati ya ahadi na utimilifu, mguu mmoja jangwani pamoja na Musa na Eliya, mguu mwingine kwenye ufalme unaokuja. Na anajua nafasi yake: "sistahili hata kubeba viatu vyake."

Kioo

Tunapenda kuanza mambo ya Mungu kutoka mahali penye heshima: kanisa lenye jina, familia yenye historia ya imani, kazi inayoonekana ya huduma. Yohana anatokea jangwani, na watu wanamwendea huko. Hii inatuuliza swali gumu: je, tumejenga maisha yetu ya kiroho juu ya mahali tulipo badala ya juu ya yule anayekuja? Kwa yule anayefundisha Jumapili, kwa mzee wa kanisa, kwa mzazi anayeongoza ibada ya familia, jaribu ni lile lile walilokuwa nalo Mafarisayo: "Tunaye Ibrahimu kama baba yetu." Cheo kinaweza kuwa mahali pa kujificha. Na jangwa, yaani kipindi kile cha ukiwa kazini, kwenye ndoa, kwenye afya inayodhoofika, mara nyingi ndipo Mungu anapoanzia upya kwa sababu hapo hatuna cha kujitetea. Leo, andika kwenye karatasi jambo moja unalolitumia kujihakikishia mbele za Mungu, kisha liseme kwa sauti: "Hili halinihesabii haki," na ulirarue karatasi.

Maandiko Yanayoshabihiana

Isaya, ambaye Mathayo anamnukuu mara moja tu hapa, aliandika maneno yale kwa watu waliokuwa uhamishoni Babeli: njia ilikuwa inaandaliwa kwa ajili ya Mungu kuwarudisha nyumbani. Mathayo anayachukua maneno hayo na kuyaweka kwenye mchanga wa Yuda, akisema kwamba uhamisho halisi haukuwa wa kijiografia bali wa moyo, na kurudi nyumbani kunaanza kwa toba. Kisha kuna Malaki, nabii wa mwisho wa Agano la Kale, aliyeahidi mjumbe atakayeitangulia siku ya Bwana. Baada ya ahadi ile, ukimya wa karne nne. Sasa sauti inarudi, ikiwa imevaa "manyoya ya ngamia na mkanda wa ngozi," mavazi yanayomkumbusha kila Myahudi juu ya Eliya. Mungu hakuwa amesahau; alikuwa akisubiri wakati wake.

Muktadha

Nyika ya Yuda ni eneo kame linaloshuka kutoka milima ya Yerusalemu hadi Bahari ya Chumvi, mahali pa majabali, joto na wanyama. Si mbali na mji, lakini ni dunia nyingine kabisa. Katika siku zile Yuda ilitawaliwa na Warumi kupitia watawala wa kienyeji, na Yerusalemu ilikuwa na hekalu lenye utukufu uliojengwa na Herode, likiwa na makuhani, dhabihu na mifumo yote ya kidini iliyokamilika. Kuhubiri jangwani, badala ya kwenye ua wa hekalu, ilikuwa ni kauli ya kinabii isiyohitaji maelezo: kituo rasmi hakikuwa tena mahali pa kukutana na Mungu. Na watu waliitikia; mstari wa tano unasema Yerusalemu nzima na Yuda yote wakaenda kwake. Walitoka ndani kwenda nje, kinyume cha mwelekeo wa kawaida wa hija.

Undani

"Katika siku zile." Ni maneno matatu ambayo kwa haraka tunayaruka. Katika Agano la Kale, fungu hili mara nyingi linatambulisha wakati wa Mungu kutenda, siku ambazo manabii waliziahidi bila kuzipa tarehe. Mathayo hasemi "mwaka wa kumi na tano wa Kaisari" kama Luka afanyavyo; anasema kitu kisichopimika kwa kalenda ya Rumi. Siku zile ni siku za Mungu, zinazoanza pale anapoamua, si pale tunapoandaa. Kwa msomaji anayejua manabii, maneno haya ni kengele: kipindi kipya kimefunguka. Na kinafunguka bila tangazo rasmi, kwa sauti moja jangwani. Ndivyo Mungu alivyokuja Misri, Babeli na Bethlehemu: bila kutupa taarifa ya mapema, lakini daima kwa wakati sahihi.

Tafakari

Ni nini kinachochukua nafasi ya "Tunaye Ibrahimu kama baba yetu" katika moyo wako, yaani ni urithi gani wa kidini unaoutegemea badala ya Kristo mwenyewe?

Yohana aliridhika kuwa sauti tu inayomtangaza mwingine. Ni wapi katika huduma au familia yako unapotaka kuonekana zaidi ya kumwonyesha yeye?