Mathayo 6

Maandiko

Sura hii inashika mkono wa msomaji na kumpeleka kwenye chumba cha ndani. Yesu anachukua matendo matatu ambayo kila Myahudi mcha Mungu aliyafanya, yaani kutoa sadaka, kuomba, na kufunga, na kwa kila moja anarudia mtindo uleule: wanafiki hufanya ili waonekane, "wamekwisha kupokea thawabu yao," lakini wewe fanya kwa siri, "Ndipo Baba yako aonaye sirini atakupatia thawabu yako." Katikati ya haya anaweka sala fupi inayoanza "Baba yetu uliye mbinguni" na kuishia na ombi la kuepushwa na yule mwovu. Kisha mazungumzo yanahamia mahali ambapo moyo unaishi: hazina duniani au mbinguni, jicho zima au bovu, Mungu au mali, wasiwasi wa chakula na mavazi, hadi kwenye amri ya mwisho, "tafuteni kwanza ufalme wake na haki yake."

Kiini

Kila kitu katika sura hii kinategemea swali moja: unaonwa na nani? Yesu hakatazi kutoa, kuomba, wala kufunga; anakataa hadhira. Wanafiki hawakosei kwa kuwa hawatendi mema, bali kwa kuwa wamechagua jukwaa dogo na wamelipwa kikamilifu pale pale. Neno la Kigiriki analotumia, apechousin, ni neno la biashara: risiti imeandikwa, deni limefungwa, hakuna kingine kinachosubiriwa. Nyuma ya onyo hili kuna ufunuo tamu: Mungu ni Baba anayeona sirini, si mkaguzi anayehesabu maonyesho. Na kwa kuwa "Baba yako anatambua mahitaji yako hata kabla hujaomba kwake," maombi si kumshawishi mtu asiyejali, ni kukaa mbele ya yule ajuaye. Hapo ndipo hazina na moyo vinapokutana: unachokitegemea kwa siri ndicho unachokiabudu kweli, na ndicho kinachokutawala.

Uzi Mkuu

Sala hii fupi ina harufu ya jangwa ndani yake. "Utupatiye leo mkate wetu wa kila siku" ni sauti ya Israeli chini ya mana: chakula cha siku moja, kisichohifadhika, kinachomlazimu mtu kumtegemea Mungu asubuhi inayofuata. Yesu haondoi msingi wa Agano la Kale; anaupeleka mbali zaidi. Ombi "Ufalme wako uje, mapenzi yako yafanyike" ndilo ombi ambalo yeye mwenyewe atalirudia usiku ule bustanini, akitoka jasho, na atakapolisema kwa niaba yetu litamgharimu maisha. Msamaha wa "deni zetu" unaguswa na sheria ya mwaka wa yubile, ambapo madeni yalifutwa kwa amri ya Mungu; sasa yubile inakuwa desturi ya kila siku ya wana wa ufalme. Kwa hiyo sura hii si orodha ya maadili bali maisha ya Kristo mwenyewe yakiandikwa kama sala tunayoweza kuiomba.

Kioo

Kuna aina ya utakatifu unaotafuta shahidi. Unatoa sadaka na kutaka mtu mmoja tu ajue; unaomba kwa sauti nzuri zaidi kundi likiwepo kuliko unapokuwa peke yako; unachoka kwa ajili ya kanisa na kwa siri unangoja mtu aseme, "Bila wewe tungefanyaje?" Yesu hasemi hilo ni kosa dogo. Anasema tayari umelipwa, na risiti hiyo ndogo ndiyo yote utakayopata. Halafu anagusa mfuko: wasiwasi wa mwisho wa mwezi, bima, elimu ya watoto, uzee. Hasemi upange vibaya; anasema usimtumikie mali kama bwana. Kufungua akaunti si dhambi; kuweka moyo wako pale ndiko kunakogeuza jicho kuwa bovu. Leo, ingia chumbani, funga mlango kwa kweli, na useme sala ya "Baba yetu" polepole mara moja, ukisimama kwenye ombi la msamaha ili kutaja kwa sauti jina la mtu unayemdai kitu.

Wasifu wa Wasikilizaji

Waliomsikiliza Yesu mlimani walikuwa wakulima na wavuvi wa Galilaya, watu waliojua vizuri maana ya mkate wa siku moja kwa sababu mara nyingi hawakuwa na wa kesho. Kwao, sinagogi na kona za mitaa zilikuwa mahali pa hadhi; mtu aliyeonekana akiomba au akitoa alipata heshima ya jamii, na heshima ilikuwa mtaji halisi. Kusema "wamekwisha kupokea thawabu yao" kulikuwa kuvunja mfumo mzima wa hadhi. Vilevile, kuwaita Mungu "Baba yetu" bila cheo kirefu cha heshima kulisikika kwa ukaribu wa ajabu, karibu wa kutisha. Na kuhusu ndege na maua: hawa hawakuwa mashairi tu, walikuwa jirani zao wa kila siku, ndege wasio na ghala katika nchi ambayo njaa ilikuwa mgeni wa kawaida.

Maandiko Yanayoongea

Isaya 58 ndio mandhari inayosikika nyuma ya mafundisho ya kufunga: Mungu anakataa saumu ya kujionyesha na kudai saumu inayofungua minyororo ya dhuluma. Yesu anaenda mbali zaidi, akiamuru mtu apake mafuta na kunawa uso, yaani aonekane kama siku ya furaha. Kutajwa kwa Sulemani kunatuvuta hadi 1 Wafalme, ambapo mfalme aliomba hekima na kupewa utukufu pia; sasa Yesu anasema hata mavazi yake yalikuwa duni kuliko ua la shambani, na kwamba tukitafuta kwanza ufalme, mengine "yatakabidhiwa." Lakini kuna mvutano usiofichika: Yakobo anasema imani bila matendo yanayoonekana imekufa, na Yesu mwenyewe alisema taa haiwekwi chini ya kikapu. Tofauti si kati ya kuonekana na kutoonekana, bali kati ya kutafuta sifa na kumtukuza Baba.

Mhusika Mkuu

Mhusika mkuu si mwombaji bali Baba. Anatajwa mara kumi katika sura hii, na kila mara akiwa na sifa moja ile ile: anaona, anajua, anatoa. Anaona sirini, si kama jasusi anayefuatilia makosa, bali kama mzazi anayetambua kile ambacho hakuna mtu mwingine anakiona. Anajua mahitaji kabla hujafungua kinywa, na hivyo maombi yanabadilika kutoka kazi ya kumshawishi hadi pumziko la kukaa naye. Anavalisha majani yanayoteketea kesho, na hoja ni ndogo lakini kali: kama anafanya hivyo kwa nyasi, wewe ni nani kwake? Hata hivyo Baba huyu si laini kupita kiasi. Mistari 14 na 15 inakwaruza: msamaha wake unashikamana na wetu. Si kwamba tunaununua, bali kwamba mkono uliokunjwa hauwezi kupokea.

Tafakari

Ni tendo gani jema unalofanya sasa ambalo, kama hakuna mtu angelijua kabisa, ungeliacha ndani ya mwezi mmoja?

Ukiangalia pesa zako, kalenda yako na wasiwasi wako wa usiku, hazina yako iko wapi kweli, na moyo wako unathibitisha nini?