Hesabu 35

Maandiko

Bwana anazungumza na Musa katika nyanda za Moabu, ukingoni wa Nchi ya Ahadi. Walawi, wasio na sehemu yao ya urithi, watapewa miji arobaini na nane pamoja na maeneo ya malisho, na kati ya miji hiyo, sita zitakuwa "miji ya ukimbizi." Kisha inafuata sheria ndefu, ya makini kwa kushangaza: tofauti kati ya yule aliyeua kwa chuki na yule aliyeua bila kukusudia, haki ya "mlipa kisasi cha damu," mipaka ya mji wa ukimbizi, na sababu ya haya yote, kwamba damu iliyomwagika inanajisi nchi ambayo Mungu mwenyewe anaikalia.

Kiini

Mtu mmoja anakimbia. Shoka lilimtoka mkononi, mwenzake amekufa, na ndugu wa marehemu wanamfuata. Yeye si muuaji, lakini damu iko mikononi mwake. Sura hii inasema jambo mbili kwa wakati mmoja: uhai wa mtu ni mtakatifu kiasi kwamba hakuna fidia inayoweza kuulipa, na wakati huohuo Mungu anajenga miji sita ili yule aliyekosea bila kukusudia asiangamizwe. Haki na rehema hazipingani hapa; zinakaa mji mmoja. Na sababu ya msingi haitajwa mwishoni kama nyongeza, bali kama kilele: "msiinajisi nchi mnayoishi kwa sababu Mimi ninaishi ndani yake." Maadili ya Israeli hayajengwi juu ya utaratibu wa jamii, bali juu ya ukaribu wa Mungu.

Uzi Unaopita

Angalia namna mkimbizi anapata uhuru. Sio kwa kulipa, kwa maana "msipokee fidia ya mtu aliyekimbilia kwenye miji ya ukimbizi." Sio kwa muda kupita. Uhuru wake unakuja siku kuhani mkuu anakufa. Kifo cha mtu mmoja, aliyepakwa mafuta matakatifu, kinafungua malango kwa wote waliokuwa wamefungwa katika miji hiyo sita. Hapa hakuna mfano wa kulazimisha; ni mfumo wa Mungu mwenyewe: hatia inayoshikilia mtu inaachiliwa kwa kifo cha kuhani. Agano Jipya kinaposema Yesu ni kuhani wetu mkuu ambaye pia ni sadaka, kinaingia kwenye njia iliyokwisha kuchongwa katika Hesabu 35. Mji wa ukimbizi ulikuwa hifadhi yenye mipaka; Kristo ni hifadhi isiyo na kuta.

Kioo

Wewe na mimi hatujaua mtu kwa chuma wala kwa jiwe. Lakini kuna damu tuliyomwaga bila kukusudia: uamuzi ule kazini uliomfanya mtu apoteze ajira, maneno yale uliyoyasema kwa mtoto wako miaka kumi iliyopita na bado yanamlia masikioni, ile gari, ile pesa, ile siri uliyoiacha itoke. Sura hii haisemi "ulikuwa hukukusudia, hivyo hakuna kitu." Inasema: hukukusudia, na bado unahitaji hifadhi. Na inasema jambo la pili linalouma zaidi. Wengi wetu tunapenda kuwa mlipa kisasi cha damu. Tunashikilia haki ya kumfuata mtu, tunahesabu makosa yake, tunatumia neno la shahidi mmoja tu, ndipo tunahukumu. Mstari wa thelathini unaharibu mchezo huo: "ushahidi wa mtu mmoja unaweza usitoshe kusababisha mtu kuuawa." Habari uliyoisikia mara moja tu, kutoka mdomo mmoja, na tayari umeamua kuhusu mtu.

Leo, kabla ya jioni: chukua kalamu, andika jina la mtu mmoja uliyemwumiza bila kukusudia, na mtumie ujumbe mfupi wenye maneno haya matatu: "Nilikuumiza. Sikukusudia. Nisamehe."

Undani Mmoja

Neno "fidia." Katika ulimwengu wa kale, karibu kila kitu kilikuwa na bei. Ng'ombe, jicho, heshima, hata uhai. Ukimwua mtu wa familia yenye nguvu ndogo, ulipa fedha na jambo lilikwisha. Israeli inakatazwa kufanya hivi: "msipokee fidia kwa ajili ya uhai wa mwuaji." Hii ni kauli ya kupinga uchumi wote wa haki wa mataifa yaliyoizunguka. Maana yake ni kwamba tajiri hawezi kununua kutoka kwenye hatia yake, na maskini hawezi kupoteza haki yake kwa kukosa mali. Sheria hii inalinda hasa yule ambaye hakuna anayemsemea. Kabla ya kuiona kama ukatili, uione kama ukuta unaomzunguka mtu asiye na sauti.

Swali

Kwa nini yule aliyeua bila kukusudia anafungwa kabisa? Alikuwa hana chuki, hakumvizia, jiwe lilimtoka mkononi. Na bado anapoteza shamba lake, nyumba yake, miaka mingi ya maisha yake, mpaka kuhani mkuu afe, na hakuna anayejua ni lini. Ni kama Mungu anasema: kutokukusudia hakuondoi uzito wa damu. Mstari wa thelathini na tatu unakwenda mbali zaidi na haujaribu kutufariji: "Hakuna sadaka ya upatanisho inayoweza kufanywa kwa nchi pale damu inapomwagika juu yake, isipokuwa kwa damu ya mtu aliyeimwaga." Sisi tunaotaka nia iamue kila kitu tunashtuka hapa. Naiacha ikiwa mzigo mzito: uhai wa mtu una uzito ambao maelezo yetu, ya kweli kama yalivyo, hayauinui.

Wasomaji wa Kwanza

Waliokuwa wanasikiliza hawakuwa na polisi, mahakama ya wilaya, wala jela. Kulikuwa na ukoo, na heshima ya ukoo, na jukumu takatifu la ndugu wa karibu kudai damu. Mfumo huo ulikuwa mzuri kwa kulinda, na wa kutisha kwa kuzidi mpaka; mauaji moja yaliweza kuzalisha vita ya vizazi. Kwa masikio yao, "mtuhumiwa asije akauawa bila kwanza kusikilizwa na jamii" ilikuwa mapinduzi: ghadhabu ya familia inapaswa kusimama mbele ya mkutano wa watu. Na kilichowashtua zaidi: hifadhi hii ni ya "watu wa Israeli, wageni, kwa yeyote anayeishi kati yenu." Mgeni asiye na ukoo wa kumtetea anapata mji ule ule. Hapo ndipo neema ya Mungu ilipoonekana kwao, sio katika mahubiri, bali katika ramani ya nchi.

Maswali ya Kutafakari

Ni jina lipi bado unalifuata kama mlipa kisasi cha damu, ukihesabu makosa ya mtu na kusubiri siku ya kumkuta?

Kuna hatia inayokushikilia ambayo umekuwa ukijaribu kuilipa kwa fidia yako mwenyewe, badala ya kukimbilia mji ambao Mungu ameweka?