Filemoni 1:4

Maandiko

Mstari mmoja mfupi, karibu usiotambulika kati ya salamu na maombi: "Wakati wote namshukuru Mungu. Ninakutaja katika maombi yangu." Paulo, akiwa amefungwa minyororo, anamwambia Filemoni kwamba jina lake linatajwa mbele za Mungu mara kwa mara, na kwamba kutajwa huko kunaambatana na shukrani, si malalamiko. Kabla hajaomba chochote, kabla hajagusa suala gumu la Onesmo mtumwa aliyekimbia, Paulo anaanza hapa: kwa shukrani na kwa jina.

Kiini

Kuna kitu cha kitheolojia kizito kimefichwa katika sentensi hii nyepesi. Paulo hamshukuru Filemoni; anamshukuru Mungu kwa ajili ya Filemoni. Wema aliouona ndani ya rafiki yake haumhesabii Filemoni kama sifa binafsi, bali anaurudisha kwa chanzo chake. Hii ndiyo namna neema inavyofanya kazi: kila jambo jema tunaloliona ndani ya mtu mwingine ni deni la Mungu, si mafanikio ya mtu. Na neno la Kiyunani analotumia Paulo, mneia, "kutaja" au "kumbukumbu," halimaanishi kumfikiria mtu tu bali kumbeba mbele za Mungu. Kumtaja mtu katika maombi si kumkumbuka kwa hisia; ni kumweka mikononi mwa Mungu, jina na yote. Mungu wa Paulo ni Mungu anayesikiliza majina, si dhana.

Uzi Unaounganisha

Kwamba Mungu anajua majina ni uzi unaopita Biblia nzima. Aliwaita Ibrahimu na Sara kwa majina mapya, aliwahesabu wana wa Israeli kwa majina, na Yesu aliwaita wanafunzi wake mmoja mmoja. Habari njema haiji kwa umati usiojulikana; inakuja kwa mtu mwenye jina. Paulo, akiwa gerezani kwa ajili ya Kristo, anaishi hivyo. Yeye mwenyewe amekuwa mtu aliyetajwa: Kristo alimwita kwa jina lake barabarani kwenda Dameski. Sasa anaendeleza tabia hiyo kwa Filemoni na, baadaye katika waraka huu, kwa Onesmo, mtumwa asiye na thamani machoni pa jamii lakini anayeitwa "mwanangu" na "wa moyo wangu hasa." Injili inarudisha majina kwa watu ambao ulimwengu umewapa namba tu.

Kioo

Kuna swali gumu hapa. Ni majina mangapi unayoyataja mbele za Mungu kwa shukrani, na si kwa hofu au malalamiko? Tunajua kuomba wakati mtu ni tatizo: mwenzako kazini anayekuudhi, mtoto anayekwenda kombo, mzazi anayezeeka. Hilo si baya. Lakini angalia jinsi maombi yetu yalivyojaa watu wanaotusumbua na jinsi yalivyo maskini kwa watu wanaotubariki. Yule mtu ambaye kila mara amekuwa imara kwako, unamtaja lini? Au unamchukulia kama fanicha ya maisha yako, kitu kilichopo tu?

Kuna kioo cha pili, chenye ncha kali zaidi. Paulo anaandika kutoka gerezani. Mtu aliyefungwa ana kila sababu ya kuwa mtu wa kujifikiria mwenyewe; mateso hufanya moyo kuwa mdogo. Lakini shukrani yake haikufungwa pamoja naye. Sisi, tukiwa na msongo kidogo tu, kazi nyingi, pesa chache, mwili unaouma, tunaacha kuwaombea wengine na kuanza kuomba tu kuhusu hali zetu. Paulo anatuonyesha kwamba nafsi iliyobanwa bado inaweza kuwa pana kwa wengine.

Na jambo la mwisho: shukrani ya Paulo inatangulia ombi lake. Anajua atamwomba Filemoni jambo gumu sana, la gharama. Lakini hachezei; shukrani yake ni ya kweli, si mkakati. Sisi mara nyingi tunapenda watu tunapowahitaji. Uhusiano unaojengwa juu ya matumizi si uhusiano.

Leo, kabla ya kulala: andika jina la mtu mmoja ambaye amekutendea wema na hujawahi kumshukuru Mungu kwa ajili yake, kisha useme jina hilo kwa sauti mbele za Mungu na useme, "Nakushukuru kwa ajili yake." Jina moja, sauti moja, dakika mbili.

Maandiko Mengine Yanavyoitikia

Paulo anafanya jambo hilihili katika Wafilipi: nao ni waraka ulioandikwa akiwa kifungoni, na huko pia shukrani inatangulia kila kitu. Hii inatuonyesha kwamba huu si utangulizi wa kimila bali ni tabia ya moyo ulioumbwa upya. Tofauti kubwa inaonekana tukilinganisha na 1 Wakorintho, ambako Paulo bado anashukuru mwanzoni, ingawa kanisa lile lilikuwa limejaa migawanyiko na dhambi. Hata pale, anaanza na neema ya Mungu iliyoonekana kwao. Kwa Paulo, shukrani si tuzo kwa watu wema; ni njia ya kuona kazi ya Mungu hata mahali penye vurugu. Kwa Filemoni hasa, mstari wa 7 unafunua kile anachomshukuru Mungu kwa ajili yake: "mioyo ya waumini imekuwa ikitulizwa nawe."

Mazingira

Filemoni ni tajiri wa Kolosai; kanisa linakutana nyumbani kwake, jambo linaloonyesha nyumba kubwa na hadhi ya kijamii. Anamiliki watumwa, jambo la kawaida kabisa katika ulimwengu wa Kirumi, ambapo mtumwa aliyekimbia angeweza kuadhibiwa vikali au hata kuuawa bila mtu kuuliza. Paulo yuko kifungoni, pengine Roma, mzee na dhaifu, tegemezi kwa wengine. Kwa hesabu za dunia, Filemoni ana mamlaka na Paulo hana. Lakini Paulo anaandika kama baba wa kiroho, na atakuja kumkumbusha kwamba anamdai maisha yake hasa. Mstari wa nne, ukiwa mwanzo wa mazungumzo haya, unaweka msingi: kabla ya mamlaka, kabla ya shinikizo, kuna shukrani na maombi.

Mhusika Mkuu

Paulo hapa si mwanateolojia mkali wala mtume anayeamuru. Ni mzee aliyefungwa, anayekumbuka majina. Anachagua kuanza mahali ambapo mtu mwenye uchungu asingeanza: kwa Mungu, na kwa shukrani. Hii inasema jambo juu ya hali yake ya kiroho. Hakuruhusu minyororo kumfanya kuwa kitovu cha ulimwengu wake. Anaishi akijua kwamba upendo na imani ya Filemoni si mafanikio ya Filemoni bali kazi ya Mungu, na hivyo hakuna sababu ya kumwonea wivu wala kumsifia kupita kiasi. Katika mtu huyu tunaona sura ya Kristo aliyefungwa, aliyewaombea wale waliomzunguka hata katika taabu yake. Shukrani ya Paulo si mtazamo mzuri wa maisha; ni imani inayoshikilia kwamba Mungu bado anafanya kazi, hata gerezani.

Maswali ya Kutafakari

Nikiangalia maombi yangu ya wiki iliyopita kwa ukweli, ni majina gani yanayotokea, na kwa nini yale mengine hayatokei?

Ni jambo gani gumu ninalotaka kumwomba mtu fulani, na je, nimewahi kumshukuru Mungu kwa ajili yake bila kutarajia chochote?