Filemoni 1

Andiko

Paulo, akiwa gerezani, anamwandikia Filemoni, rafiki na mtenda kazi mwenzake, barua fupi kuhusu mtumwa mmoja aliyeitwa Onesmo. Onesmo alikuwa amemtoroka Filemoni, lakini akakutana na Paulo katika kifungo, akamwamini Kristo. Sasa Paulo anamrudisha kwa bwana wake, si kama mtumwa tena, bali kama ndugu mpendwa, akimsihi Filemoni ampokee kama ambavyo angemipokea Paulo mwenyewe.

Kiini

Kuna jambo la kushangaza hapa: Paulo hasemi "nakuamuru." Anasema, "kwa sababu ya upendo, badala yake nakusihi." Mtume mwenye mamlaka yote anachagua kuiweka mamlaka yake pembeni. Kwa nini? Kwa sababu injili haizai utii wa kulazimishwa; inazaa utii unaotoka moyoni. "Nilifanya hivi ili kwamba jambo lolote zuri lisifanyike kwa sababu nilikulazimisha, bali kwa sababu ulipenda mwenyewe kulitenda." Hii ni theolojia iliyofichwa katika ombi la kirafiki: neema ya Mungu haisukumi mlango; inagonga. Na Paulo, akijua hivyo, hafanyi kwa Filemoni kile ambacho Mungu hafanyi kwake.

Uzi wa Pamoja

Onesmo, jina lake linamaanisha "mwenye faida," lakini Paulo anacheza na jina hilo: "mwanzoni hakukufaa, lakini sasa anakufaa." Hii ni hadithi ya wokovu iliyofupishwa katika mtu mmoja. Aliyekuwa mbali sasa yu karibu. Aliyekuwa mtumwa sasa ni ndugu. Na Paulo anajitolea kubeba deni lake: "kama amekukosea jambo lolote, au unamdai kitu chochote, kidai hicho kutoka kwangu." Je, unaisikia sauti nyingine ikinong'ona hapa? Yule aliyebeba deni la wengine, akaandika kwa mkono wake mwenyewe, "nitakulipa." Paulo hajilinganishi na Kristo, lakini anaishi tu kile ambacho Kristo alikwisha kumfanyia yeye.

Kioo

Kuna maswali barua hii inaacha yakining'inia mbele yetu. Je, mimi ninatumia mamlaka yangu kama Paulo, au ninalazimisha? Katika ndoa, katika malezi, kazini, kanisani, ninatafuta utii wa kweli au kufuata sheria tu? Na kwa upande wa Filemoni: yuko mtu gani katika maisha yangu ambaye "mwanzoni hakunifaa"? Nani ambaye ningependa kubaki na kumbukumbu ya zamani zake, badala ya kumpokea kama ndugu mpya? Injili ni ngumu hapa. Inaomba upokezi ambao unagharimu heshima yetu, mahesabu yetu, haki yetu ya kulalamika. Filemoni alikuwa na haki kisheria kumuadhibu Onesmo. Paulo anamwomba aweke haki hiyo chini kwa ajili ya upendo.

Wasomaji wa Kwanza

Kwa Filemoni na kanisa lililokusanyika nyumbani mwake, barua hii ilikuwa mtihani wa hadharani. Paulo hakumwandikia Filemoni faraghani; aliitaja Afia, Arkipas, na kanisa lote. Uamuzi wa Filemoni ungeonekana. Katika ulimwengu wa Kirumi, mtumwa aliyetoroka aliweza kuadhibiwa vikali, hata kuuawa. Kumpokea kama "ndugu mpendwa" kulikuwa kuvunja kanuni za jamii. Wasomaji wa kwanza walisikia jambo tulilokosa: injili inaingia katika mifumo ya kijamii na kuivuruga kimya kimya. Paulo hataki mapinduzi ya kisiasa; anataka kitu chenye nguvu zaidi, moyo uliobadilishwa unaobadilisha mahusiano yote unayoyagusa.

Ulinganifu wa Maandiko

Katika Wafilipi 2, Paulo anaandika kwamba Kristo, "ingawa alikuwa na hali ya Mungu, hakuhesabu kuwa sawa na Mungu ni kitu cha kushikamana nacho," bali akajishusha. Hicho ndicho tunachokiona hapa katika ndogo: Paulo, mtume, anajishusha kutoka kwenye mamlaka hadi kwenye ombi. Na kuna mwangwi mwingine pia: mfano wa mwana mpotevu katika Luka 15. Onesmo ni mwana mpotevu aliyerudi, na Paulo ni yule ndugu mkubwa aliye tofauti, anayefurahi kurejea kwake na kumtetea mbele ya baba. Filemoni sasa anaitwa kuwa baba anayekimbia kumkumbatia.

Undani

Angalia mstari wa 19: "Mimi Paulo, ninaandika kwa mkono wangu mwenyewe: mimi nitakulipa." Paulo kwa kawaida aliandika kwa mwandishi wake; hapa anachukua kalamu mwenyewe. Ni kama sahihi juu ya hati ya deni. Lakini kisha anaongeza jambo la ajabu: "Sisemi kwako kwamba nakudai maisha yako hasa." Ghafla mizani inageuka. Paulo alikuwa amemhubiria Filemoni injili; Filemoni anadaiwa na Paulo nafsi yake mwenyewe. Hii si vitisho, ni ukumbusho wa upole. Kila mmoja wetu anadaiwa na mtu, mtu ambaye kupitia yeye tuliipokea neema. Na deni hilo halilipwi kwa fedha, bali kwa kupitisha neema hiyo kwa mwingine. Filemoni analipa deni lake kwa Paulo kwa kumpokea Onesmo.

Tafakari

Yuko nani katika maisha yangu ambaye ninamtazama bado kwa jicho la "mwanzoni hakukufaa," na injili inaniita nimpokee vipi upya leo?

Ninapokuwa na mamlaka, ninafuata mfano wa Paulo wa kusihi kwa upendo, au ninatumia mamlaka kama njia ya mkato kupata kile ninachotaka?