Warumi 11

Maandiko Yenyewe

Paulo anaanza kwa swali linalochoma: je, Mungu aliwakataa watu wake? Jibu lake ni "Hata kidogo," na uthibitisho wa kwanza ni yeye mwenyewe, Myahudi wa kabila la Benyamini anayemwamini Kristo. Kama ilivyokuwa siku za Eliya, wapo elfu saba waliobaki, na leo pia wapo waliosalia "kwa sababu ya uchaguzi wa neema." Wengine walitiwa uzito, lakini kujikwaa kwao hakukuwa kuanguka kusiko na kurudi; badala yake wokovu ulipita kwenda kwa Mataifa. Kisha anachora mzeituni: matawi ya asili yalikatwa, tawi pori likapandikizwa, na onyo linakuja mara moja, "usijisifu juu ya matawi." Anafunua siri: ugumu wa Israeli ni wa muda, hadi utimilifu wa Mataifa uje, na hatimaye "Israeli wote wataokoka." Sura inaishia si kwa hoja bali kwa kupiga magoti: hukumu zake hazichunguziki.

Kiini cha Ujumbe

Hoja nzima inasimama juu ya sentensi moja: "zawadi na wito wa Mungu haubadiliki." Hapa ndipo agano linapopimwa. Kama Mungu anaweza kuahidi kwa Abrahamu na kisha kubadili nia yake wakati wazao wanapokataa, basi ahadi zake kwako pia ni za masharti yasiyojulikana, na injili nzima inatetemeka. Paulo anakataa njia hiyo. Mungu ni mwaminifu si kwa sababu Israeli alikuwa mwaminifu, bali kwa sababu ya tabia yake mwenyewe. Ndiyo maana anasisitiza kuwa neema na matendo haviwezi kuchanganywa: "ikiwa ni kwa neema, si tena kwa matendo. Vinginevyo neema haitakuwa tena neema." Na kilele kinashangaza: "Mungu amewafunga watu wote katika uasi, ili aweze kuwahurumia wote." Hata uasi wenyewe umezungukwa na kusudi la rehema. Hii si mafundisho baridi kuhusu uchaguzi; ni msingi wa uhakika wako unaposhindwa kujiamini.

Uzi Unaopita Katika Maandiko Yote

Mzeituni si mfano wa bahati nasibu. Ni picha ya agano lililoanza kwa Abrahamu: mzizi mmoja, taifa moja, ahadi moja iliyokusudiwa kubariki mataifa yote. Paulo anasema tawi pori lilipandikizwa "kinyume cha asili," yaani wewe uliyetoka Mataifa hukuingia kwa haki yako bali kwa kupasuliwa nafasi na neema. Na hapa ndipo Kristo anaposimama katikati. Yeye ndiye Myahudi mmoja aliyebaki mwaminifu pale ambapo taifa lilishindwa, na kupitia yeye ahadi kwa mababu haikufa. Nukuu ya Paulo, "Kutoka Sayuni atakuja Mkombozi. Atauondoa uovu kutoka kwa Yakobo," inaonyesha kwamba wokovu wa Mataifa si mkondo mpya uliotenganishwa na wa kale; ni matunda ya mzizi uleule. Historia ya ukombozi si mistari miwili inayokimbia sambamba, bali mti mmoja unaokatwa na kupandikizwa mikononi mwa Mungu mmoja.

Kioo

Kuna kiburi cha aina fulani ambacho hakisemwi kwa sauti. Unaposikia habari za rafiki aliyeacha imani, au ndugu aliyeoa nje ya kanisa, kunatokea hisia ndogo ya kuridhika: angalau mimi nimesimama. Paulo anajua hisia hiyo na anaipiga bila huruma: "Usijifikirie mwenyewe kwa hali ya juu sana, bali ogopa." Neno lake si "jivune kwa unyenyekevu"; ni "ogopa." Kwa sababu tawi lililopandikizwa halina mzizi wake mwenyewe; linaishi kwa maji yasiyo yake. Vivyo hivyo kazi yako, ndoa yako, afya yako, hata imani yako yenyewe, vyote ni chakula kutoka kwenye mzizi usiokuwa wako. Leo, taja jina la mtu mmoja unayemhukumu kimyakimya kuwa ameanguka mbali na Mungu, liandike kwenye karatasi, na uombe kwa maneno haya tu: "Mungu, wewe unao uwezo wa kumpandikiza tena."

Maandiko Yanayosemezana

Ahadi ya Mwanzo 12, kwamba katika Abrahamu jamaa zote za dunia zitabarikiwa, ndiyo mzizi ambao Paulo anauelezea hapa; bila hiyo, mzeituni wake hauna maana. Mungu hakuwahi kuwachagua Wayahudi ili kuwatenga Mataifa, bali ili kuwafikia. Upande wa pili, maono ya Ezekieli kuhusu mifupa mikavu inayopewa uhai yanasikika katika swali la Paulo, "kupokelewa kwao kutakuwaje ila uhai toka kwa wafu?" Israeli aliyekufa kiroho si kesi iliyofungwa mbele ya Mungu anayefufua. Maandiko haya mawili yanashikilia pande mbili za jambo lile lile: uchaguzi ambao daima ulikuwa na lengo la ulimwengu, na Mungu ambaye kifo hakimzuii kutimiza neno lake. Ndiyo maana Paulo anaweza kusema kushindwa kwao ni "utajiri wa ulimwengu" bila kufurahia anguko lao.

Swali Gumu

"Israeli wote wataokoka" ni maneno yanayokataa kutulia. Je, Paulo anamaanisha kila Myahudi aliyewahi kuishi? Taifa kwa ujumla mwishoni mwa historia? Au jumla ya waliochaguliwa, Wayahudi na Mataifa pamoja? Wasomaji waaminifu wamegawanyika kwa karne nyingi, na maandiko yenyewe hayatoi ufafanuzi tunaoutamani. Kinachotisha zaidi ni sentensi ya mstari wa 32: Mungu amewafunga wote katika uasi ili awahurumie wote. Je, "wote" wa pili ni mpana kama "wote" wa kwanza? Paulo hajibu. Badala yake anaingia kwenye sifa: "Hazichunguziki hukumu zake, na njia zake hazigunduliki!" Hiyo si njia ya kukwepa swali; ni kukiri kwamba mwanadamu anayejaribu kuchora ramani kamili ya rehema ya Mungu anajaribu kumshauri asiyehitaji mshauri. Tunaachwa na tumaini kubwa na ujuzi mdogo, na hiyo ni salama zaidi kuliko kinyume chake.

Wasikilizaji wa Kwanza

Kanisa la Roma lilikuwa limebadilika sura. Kaisari Klaudio alikuwa amewafukuza Wayahudi mjini, na waumini wa Mataifa walibaki wakiliendesha kanisa peke yao kwa miaka kadhaa. Waliporudi Wayahudi, walikuta nyumba yao ya kiroho ikiongozwa na watu wasioheshimu Sabato wala sheria za vyakula. Mvutano ulikuwa halisi: nani mgeni, nani mwenyeji? Kwa masikio hayo, "usijisifu juu ya matawi" haikuwa nadharia bali kemeo la moja kwa moja kwa Warumi walioanza kudhani kwamba Mungu amewatupa Wayahudi na kuwachukua wao badala yake. Na kwa Wayahudi waliovunjika moyo, kusikia kwamba wito wa Mungu haubadiliki kulikuwa kama pumzi. Paulo anaandika si kutatua fumbo la kitheolojia bali kuponya kanisa lililokuwa likipasuka kwa kiburi cha kikabila.

Tafakari

Ni wapi maishani mwako unaishi kama tawi lenye mzizi wake, ukisahau kwamba unashiriki "utajiri wa mzeituni" usiokuwa wako?

Ikiwa "zawadi na wito wa Mungu haubadiliki," hilo linabadilisha nini katika jinsi unavyomwombea mtu uliyekwisha mkata tamaa?