Nuhu: Safina, Gharika na Agano la Mungu
Utangulizi
Fikiria sauti ya nyundo ikigonga mbao katika bonde lisilo na bahari. Miaka inapita. Majirani wanapita, wanacheka, wanaendelea na sherehe zao, harusi zao, biashara zao. Na yule mzee anaendelea kupiga nyundo, akijenga chombo kikubwa kupita kifua cha macho, kwa ajili ya mvua ambayo bado haijaanguka. Hakuna mtu anayemuunga mkono. Hakuna ushahidi mmoja unaoonekana. Kuna Neno moja tu alilolisikia kutoka kwa Mungu, na kwake Neno hilo lilikuwa kizito kuliko dhihaka ya kizazi kizima.
Wengi wetu tulifundishwa habari ya Nuhu tukiwa watoto: safina, wanyama wawili wawili, upinde wa mvua ukiwaka juu ya matope. Lakini chini ya picha hizo za kitoto kuna moja ya sura nzito na tamu zaidi katika Biblia yote: hukumu na rehema zikikutana, ulimwengu ukizama na kuzaliwa upya, na Mungu akijifunga mwenyewe kwa ahadi. Katika ukurasa huu tutapitia maisha ya Nuhu kwa mpangilio, tukiwa waaminifu kuhusu nguvu zake na pia kuhusu kushindwa kwake, na tutaona ni kwa jinsi gani mbao za safina zinaelekeza kwa Msalaba.
Mtazamo wa mwongozo huu
Habari ya Nuhu hueleweka vibaya inapoanzia kwa Nuhu. Kwa hiyo mwongozo huu unaanzia mahali Biblia yenyewe inapoanzia: kwa neema. Kabla Maandiko yatuambie kwamba Nuhu alikuwa mtu wa haki, yanatuambia kwamba alipata neema machoni pa Bwana. Tutafuata uzi huo mmoja kwenye kila hatua: neema iliyotangulia sifa yake, mlango wa safina uliofungwa na mkono wa Mungu na si wa Nuhu, na upinde uliotundikwa katika mawingu ukielekea juu kama kiapo cha Mungu juu ya nafsi yake mwenyewe. Nuhu si shujaa aliyejiokoa kwa utii. Nuhu ni mtu aliyeokolewa na kubebwa, na maisha yake yanatuonyesha jinsi wokovu unavyofanya kazi hata leo.
Biblia inasema nini kuhusu Nuhu na safina?
Jina la Nuhu linaonekana mara ya kwanza katika orodha ya vizazi vya Mwanzo 5, ambapo baba yake Lameki anamzaa na kumpa jina lenye maana ya faraja au raha, akitumaini kwamba mtoto huyu ataleta pumziko katika nchi iliyolaaniwa kwa ajili ya dhambi ya Adamu. Ni maelezo madogo, lakini yanaweka mwelekeo wa habari yote: mwanadamu anatamani mtu atakayeondoa uzito wa laana. Nuhu atakuwa kivuli cha tumaini hilo, si utimilifu wake.
Sura ya sita ya Mwanzo inatuonyesha ulimwengu uliooza kabisa. Mwanzo 6:5 inasema, "Bwana akaona ya kuwa ubaya wa mwanadamu umekuwa mwingi duniani, na kwamba kila kusudi analowaza moyoni mwake ni baya tu, wakati wote." Hii si tathmini ya mwanadamu kuhusu mwanadamu; ni uchunguzi wa Mungu mwenyewe akitazama moyo. Nchi ilijaa jeuri. Uumbaji uliokuwa mzuri sana ulikuwa umeharibika. Na kisha, katikati ya giza hilo, unakuja mstari unaobadilisha kila kitu: "Lakini Nuhu akapata neema machoni pa Bwana" (Mwanzo 6:8).
Angalia mpangilio. Neema kwanza. Ndipo, katika mstari unaofuata, tunasoma tathmini ya tabia yake: "Nuhu alikuwa mtu wa haki, mkamilifu katika vizazi vyake; Nuhu alikwenda pamoja na Mungu" (Mwanzo 6:9). Neno "mkamilifu" hapa halimaanishi kwamba Nuhu hakuwa na dhambi; sura ya tisa itatuonyesha wazi kwamba alikuwa na dhambi. Linamaanisha uadilifu wa maisha yaliyoelekezwa kwa Mungu, moyo usiogawanyika, mtu anayetembea kwa kufuata hatua za Mungu badala ya mwendo wa kizazi chake. Na uadilifu huo ni matunda ya neema, si sababu yake.
Neema ilitangulia haki, na sikuzote hufanya hivyo.
Kisha Mungu anampa Nuhu maagizo ya kina: safina ya mbao za mvinje, iliyotiwa lami ndani na nje, mikono mia tatu urefu, hamsini upana, thelathini kwenda juu, yenye ghorofa tatu, dirisha na mlango ubavuni. Vipimo hivyo vinatupa chombo cha karibu mita mia moja thelathini na tano kwa urefu, kikubwa kupita meli zote za mbao zilizojengwa kwa maelfu ya miaka baadaye. Halikuwa jambo la siku moja, na hakuna mahali karibu ambapo maji yalikuwa. Baada ya maagizo yote, tunapata mstari mfupi wenye uzito mkubwa: "Nuhu akafanya vivyo; sawasawa na yote aliyomwamuru Mungu, ndivyo alivyofanya" (Mwanzo 6:22). Hakuna mahojiano. Hakuna kujadiliana kama Musa alivyofanya, wala kupinga kama Yona. Utii wa Nuhu ni wa kimya, wa muda mrefu, wa jasho.
Gharika inakuja kama Mungu alivyosema. Chemchemi za vilindi vikuu zinabubujika, madirisha ya mbingu yanafunguliwa, mvua inanyesha siku arobaini usiku na mchana, maji yanashinda juu ya nchi kwa siku mia moja na hamsini. Kila kitu chenye pumzi kilichokuwa nchi kavu kinakufa. Lakini kabla ya mvua ya kwanza kuanguka, Mwanzo 7:16 inaeleza jambo dogo lenye faraja kubwa: "naye Bwana akamfungia ndani." Nuhu hakufunga mlango. Mungu alifunga. Salama ya Nuhu haikutegemea mkono wake ulioshika komeo, bali mkono wa Mungu uliolifunga kutoka nje.
Kwa mwaka mzima maji yanatawala. Ndani ya kile giza la mbao na harufu ya wanyama, familia ya watu wanane inasubiri. Hakuna sala ya Nuhu iliyoandikwa hapo. Hakuna neno lake. Kimya. Kisha kinakuja mstari unaofungua mlango wa tumaini: "Mungu akamkumbuka Nuhu, na kila kitu kilicho hai, na kila mnyama, waliokuwa pamoja naye katika safina; Mungu akavumisha upepo juu ya nchi, yale maji yakapungua" (Mwanzo 8:1). Katika Biblia, Mungu "kukumbuka" haimaanishi kwamba alikuwa amesahau. Ni lugha ya agano: Mungu anaanza kutenda kwa ajili ya ahadi yake. Upepo unavuma juu ya maji kama Roho alivumavyo juu ya maji katika Mwanzo 1. Uumbaji unaanza tena.
Uzi unaopita katika Biblia yote
Habari ya Nuhu haiishi katika Mwanzo. Inaenea katika Maandiko yote kama mto unaopita chini ya ardhi na kuchomoza sehemu mbalimbali.
Manabii wanaigusa. Isaya anatumia kiapo cha Nuhu kama kipimo cha uaminifu wa Mungu kwa watu waliovunjika: kama nilivyoahidi kwamba maji hayatafunika nchi tena, ndivyo rehema yangu haitakuondoka. Ezekieli anamtaja Nuhu pamoja na Danieli na Ayubu kama mfano wa mtu mwenye haki, lakini kwa hoja ya kushtua: hata wale watu watatu wangekuwa katika nchi hiyo, wangeokoa nafsi zao tu, si wengine. Kwa maneno mengine, haki ya Nuhu iliokoa nyumba yake kwa sababu Mungu alikusudia hivyo, si kwa sababu haki ya mwanadamu ina uwezo wa kubeba wengine. Kuna Mmoja pekee ambaye haki yake inaokoa wengine, na hilo ndilo tumaini la Injili.
Katika Agano Jipya, Nuhu anatajwa mara kadhaa na kila mara kwa uzito. Waebrania 11:7 inaandika, "Kwa imani Nuhu, alipoonywa na Mungu kwa habari ya mambo ambayo hayakuonekana bado, kwa jinsi ya utauwa aliunda safina, apate kuokoa nyumba yake; na kwa hiyo aliihukumu dunia, akawa mrithi wa haki ipatikanayo kwa imani." Mstari huu unatuambia mambo matatu kwa pamoja. Kwanza, imani ya Nuhu ilishughulika na mambo ambayo hayakuonekana bado; alijenga kwa ajili ya kile ambacho hakuwa amekiona kamwe. Pili, kujenga safina yenyewe kulikuwa hukumu juu ya dunia, kwa sababu utii wa mtu mmoja unafichua kutoamini kwa wengine. Tatu, na hapa ni kiini, Nuhu akawa "mrithi wa haki ipatikanayo kwa imani." Ndiyo ile haki ambayo Paulo anaieleza katika Warumi na Wagalatia. Nuhu na Ibrahimu na wewe mnaokolewa kwa njia ile moja.
Petro anaunganisha maji ya gharika na maji ya ubatizo. Katika 1 Petro 3 anaeleza kwamba watu wanane waliokolewa kwa njia ya maji, na kwamba mfano wa mambo hayo ni ubatizo, unaotuokoa kwa kufufuka kwake Yesu Kristo. Maji hayo yaliyoua ulimwengu wa kale yalikuwa yale yale yaliyoiinua safina. Hukumu iliyoshuka juu ya dhambi ikawa njia ya kupitia kwa waliokuwa ndani. Ndiyo ndiyo hasa iliyotokea kwenye Msalaba. Katika 2 Petro 2:5 Nuhu anaitwa "mhubiri wa haki", akitangaza kwa maneno na kwa mbao kile ambacho kizazi chake kilichagua kutosikia.
Na Yesu mwenyewe anamwita Nuhu kama shahidi wa siku za mwisho. Mathayo 24:37 inasema, "Kama vile ilivyokuwa siku za Nuhu, ndivyo kutakuwa kuja kwake Mwana wa Adamu." Anaendelea kueleza kwamba watu walikuwa wakila, wakinywa, wakioa, wakiozwa, hata siku ile Nuhu alipoingia katika safina, na hawakujua. Jambo la kushangaza hapa: Yesu hataji uovu wa kupindukia, bali kutojali kwa kawaida. Hatari kubwa haikuwa uasi wa wazi tu, ilikuwa maisha ya kawaida yaliyoendelea kama kwamba Mungu hanena. Bwana anajitangaza kama safina ya kweli; wale walio ndani yake wataokoka siku hukumu ya mwisho itakapopita.
Kiini cha maisha yake
Maisha ya Nuhu yanaweza kufupishwa katika matukio matatu makuu, na kila moja linaonyesha kitu kuhusu Mungu kabla ya kuonyesha kitu kuhusu Nuhu.
Tukio la kwanza ni miaka ya kujenga. Hii ni sehemu ambayo hakuna mtu anayeipenda kuisimulia, kwa sababu haina mwendo wa kusisimua. Mungu anazungumza mara moja, na kisha kwa muda mrefu Nuhu anafanya kazi. Alikuwa na wana watatu, Shemu, Hamu na Yafethi, na familia yake ikaingia katika mradi ambao ulionekana kuwa wa kichaa kwa kila jirani. Fikiria mzigo wa kisaikolojia: kila asubuhi kuamka na kuchagua kuamini Neno lisiloonekana kuliko dhihaka inayoonekana. Ndio maana Waebrania 11:7 inasema alifanya kazi "kwa jinsi ya utauwa", yaani kwa hofu ya kicho mbele za Mungu. Utii wake haukuwa ushujaa wa kihisia; ulikuwa uaminifu wa siku baada ya siku. Na Mwanzo 6:22 inatoa muhtasari wake kwa maneno saba yasiyo na mapambo: alifanya sawasawa na yote aliyoamriwa.
Tukio la pili ni mlango uliofungwa. Familia inaingia, wanyama wanaingia, na kisha Bwana anafunga mlango. Hii ni sehemu ya habari ambayo hutugusa zaidi tunapokuwa wakubwa. Kuna nyakati katika maisha ambapo hatuwezi kushikilia imani yetu kwa nguvu zetu; tumechoka sana, tumeumia sana, tuna maswali mengi sana. Mlango wa safina hautetereki kwa sababu hautegemei mikono ya waliokuwa ndani. Ni hukumu pia, kwa sababu mlango uliofungwa unamaanisha kuna watu walio nje. Hukumu ni ya kweli, na Biblia haiifiche. Lakini kwa waliokuwa ndani, mlango ule ulikuwa injili ya mbao: usalama uliohakikishwa na Mungu mwenyewe.
Mlango ambao Mungu hufunga, mwanadamu hawezi kuufungua.
Tukio la tatu ni kutoka na kuweka madhabahu. Maji yanapungua, safina inakaa juu ya milima ya Ararati, kunguru na hua wanatumwa, na hatimaye Nuhu na jamaa yake wanaingia katika ulimwengu ulioachwa mtupu. Jambo la kwanza analofanya Nuhu si kujenga nyumba, si kupanda shamba, bali kumjengea Bwana madhabahu na kutoa dhabihu. Anaanza upya kwa ibada. Na Mungu anajibu kwa maneno ambayo ni ya kushangaza sana: hataitaani ardhi tena kwa ajili ya mwanadamu, kwa maana mawazo ya moyo wa mwanadamu ni mabaya tangu ujana wake. Sababu ile ile iliyosababisha gharika inakuwa sababu ya rehema. Mungu anajua hali yetu ya kweli na anaamua kushughulika nayo kwa njia nyingine, njia ya agano, njia ambayo hatimaye itamgharimu Mwanawe.
Kisha unafuata upinde. Mwanzo 9:13 inasema, "Mimi nauweka upinde wangu katika wingu, uwe ishara ya agano kati yangu na nchi." Neno linalotumika kwa upinde ni neno la upinde wa vita. Mungu anachukua silaha yake ya vita na kuitundika katika mawingu, ikielekea juu, kwake mwenyewe. Agano hili si mkataba wa masharti mawili; ni kiapo cha upande mmoja. Mungu anasema mara kwa mara "nitakumbuka." Ishara haikuwekwa ili sisi tukumbuke wajibu wetu, bali ili tuone kwamba Mungu amejifunga.
Na hapa ndipo Biblia inatuonyesha uaminifu wake wa kushangaza: baada ya haya yote, Nuhu anapanda mizabibu, anakunywa divai, analewa, na anajilaza uchi katika hema yake. Mtu aliyeokoka gharika hakuokoka moyo wake mwenyewe. Sura ya tisa inaisha na fedheha ya familia na maneno mazito juu ya Kanaani. Ulimwengu mpya unaanza na mtu mmoja mwenye haki, na tena mtunza bustani anaanguka kwa tunda. Ujumbe uko wazi: safina haitoshi. Tunahitaji Mtu mwingine.
Tunachojifunza kutoka kwa Nuhu
Somo la kwanza ni kwamba imani mara nyingi inaonekana kama kazi ya kuchosha. Tumezoea kufikiri imani ni hisia kali au maono ya kushangaza. Kwa Nuhu, imani ilikuwa kupima mbao, kupaka lami, kuvumilia maneno ya watu, kuinuka asubuhi na kuendelea. Kama unamtumikia Mungu katika mahali ambapo hakuna anayeona matokeo, katika kuwalea watoto, katika kutunza mgonjwa, katika kufanya kazi kwa uadilifu ambapo wenzako wanaiba, unatembea njia ya Nuhu. Waebrania 11:7 inaita hayo imani, na Mungu haisahau.
Somo la pili ni kwamba wokovu ni kazi ya Mungu kutoka mwanzo hadi mwisho. Nuhu alipata neema kwanza. Mungu alipanga safina, akatoa vipimo, akawaleta wanyama, akafunga mlango, akakumbuka, akavumisha upepo, akaanzisha agano. Nuhu alichofanya ni kuitikia. Hii inatuponya na aina mbili za ugonjwa wa kiroho: kiburi cha wale wanaofikiri wanamiliki wokovu wao, na hofu ya wale wanaofikiri wokovu wao unaweza kupotea kila wakati wanapoteleza. Kama mlango wako umefungwa na Mungu, ni salama.
Somo la tatu ni gumu lakini la lazima: kuokolewa hakumaanishi kutokamilika mara moja. Nuhu, mtu wa haki, mkamilifu katika vizazi vyake, aliishia kulewa na kuleta aibu katika hema yake mwenyewe. Biblia haifiche jambo hilo, na hiyo ni rehema kwetu. Wanaharakati wa dini hutaka mashujaa wasio na dosari; Maandiko yanatupa watu wa kweli. Kama umeokoka kutoka gharika ya maisha yako, ndoa iliyokuwa ikizama, ulevi uliokuwa ukikuua, deni lililokuwa likikufinya, na kisha ukajikwaa tena, wewe si mgeni katika familia ya Mungu. Uanguko wa Nuhu unatuonyesha mahali pekee tumaini letu la mwisho linapokaa. Si katika mtu mwenye haki anayeishi kwa kuwa mwaminifu, bali katika Kristo, ambaye alishuka katika maji ya hukumu na kutoka akiwa mzima, na anatuvuta ndani yake.
Kuna somo la nyongeza katika ile madhabahu. Nuhu aliweza kuanza ulimwengu mpya kwa ibada kwa sababu alijua wokovu wake hakuwa umeujipatia. Mtu ambaye anajua alipewa kila kitu haanzi maisha kwa kujidai; huanza kwa kutoa shukrani. Hiyo ni ishara ya moyo uliogusa neema kweli.
Kioo
Simama kwa dakika mbele ya swali hili: unajenga nini sasa ambacho hakuna anayeona faida yake? Nuhu alifanya kazi kwa muda mrefu bila kupata pongezi hata moja, na huo ndio mtihani ambao wengi wetu tunashindwa. Tunataka utii unaoshangiliwa. Tunataka uaminifu unaotambulika ndani ya wiki mbili. Lakini Mungu mara nyingi anatuita katika kazi ndefu, ya kimya, isiyoonekana: kubaki katika ndoa inayohitaji kufa kwa nafsi kila siku, kulipa deni bila kuchukua njia ya mkato, kusamehe mtu ambaye hataomba msamaha, kuwaombea watoto ambao hawaonekani kubadilika.
Na kuna swali la pili, gumu kuliko la kwanza: mvua ilipoanza, ulikuwa umejenga wapi? Yesu alisema siku za Nuhu zilikuwa siku za watu waliokula, kunywa, kuoa na kuozwa. Hakuwa akishutumu chakula wala harusi. Alikuwa akishutumu maisha yaliyojaa mambo mazuri na yasiyo na nafasi kwa Mungu. Angalia kalenda yako ya juma lililopita. Angalia matumizi yako ya fedha. Angalia mahali ambapo mawazo yako yanakimbilia unapokuwa peke yako usiku. Nyingi ya vitu hivi si dhambi za wazi. Ni utulivu unaotusinzisha.
Lakini kama unasoma haya ukiwa umechoka, ukiwa unaogopa kwamba imani yako ni ndogo sana kukubeba, sikia hii: mlango wa safina ulifungwa kutoka nje. Nuhu hakuwa akiushikilia. Aliokolewa kwa sababu Mungu alishika. Kama upo ndani ya Kristo, usalama wako haujengwa juu ya nguvu ya mtego wako, bali juu ya mkono uliokushika. Upinde uko juu, ukielekea mbinguni, ukielekea kwake, si kwako.
Upinde umeelekezwa juu, si kwetu.
Uzito ambao unaubeba leo, tazama juu ukiuone.
Imeelezwa kwa watoto
Watoto hupenda habari ya Nuhu, na hilo ni jambo jema, lakini ni rahisi kuiacha ikiwa habari ya wanyama tu. Njia nzuri ya kuanza na mtoto mdogo ni kuuliza: umewahi kuogopa mvua kubwa? Kisha eleza kwamba zamani sana watu waliacha kumsikiliza Mungu na kuanza kutendeana ubaya sana, na hilo lilimhuzunisha Mungu moyoni. Mungu alichagua mtu mmoja aliyeitwa Nuhu, akamwambia ajenge chombo kikubwa cha mbao kwa sababu maji mengi yalikuja. Nuhu alimwamini Mungu na akafanya kama alivyoambiwa, hata watu walipomcheka. Wanyama waliingia, familia iliingia, na kisha Mungu mwenyewe alifunga mlango, kwa sababu Mungu ndiye anayewalinda watu wake.
Kwa watoto wakubwa unaweza kwenda mbele zaidi: eleza kwamba mvua ilikoma, Mungu akamkumbuka Nuhu, na akaweka upinde wa mvua mawinguni kama ahadi. Eleza pia kwamba Nuhu hakuwa mkamilifu, kwa sababu watoto wanahitaji kujua kwamba Mungu hutumia watu wa kweli, si mashujaa wa hadithi. Na hatimaye onyesha kwamba Yesu ni safina yetu; anayemwendea yeye ni salama.
Kwa kila kikundi cha umri kuna namna tofauti ya kusimulia. Tumeandaa maelezo mahususi kwa watoto wa miaka mitatu hadi sita, wanaohitaji picha na maneno mafupi; kwa wanafunzi wa miaka saba hadi kumi na miwili, wanaoanza kuuliza maswali ya ukweli na historia; na kwa vijana wa miaka kumi na miwili na kuendelea, wanaohitaji majibu ya kina kuhusu hukumu, haki ya Mungu na uhusiano wa gharika na Injili. Chagua kile kinachomfaa mtoto wako, na usiogope maswali yake magumu.
Maswali yanayoulizwa mara kwa mara
Nuhu alikuwa nani katika Biblia?
Nuhu alikuwa mtu wa kizazi cha kumi kutoka Adamu, mwana wa Lameki, na baba wa Shemu, Hamu na Yafethi. Mwanzo 6:9 inamweleza kama mtu wa haki, mkamilifu katika vizazi vyake, ambaye alikwenda pamoja na Mungu, wakati ulimwengu wote ulikuwa umejaa jeuri na uovu. Mungu alimchagua kuwa njia ya kuhifadhi uzao wa mwanadamu na wanyama kwa kujenga safina kabla ya gharika. Baada ya gharika, Mungu alifanya agano naye na kumpa ahadi kwamba hataangamiza nchi kwa maji tena, na Nuhu akawa mwanzo mpya wa jamaa yote ya wanadamu.
Safina ya Nuhu ilikuwa na ukubwa gani?
Mwanzo 6:15 inatoa vipimo kwa mikono: mia tatu urefu, hamsini upana na thelathini kwenda juu. Kama tunatumia kipimo cha kawaida cha mkono wa kale, hiyo ni takribani mita mia moja thelathini na tano kwa urefu, mita ishirini na mbili kwa upana na mita kumi na tatu kwenda juu, yenye ghorofa tatu ndani. Kilikuwa chombo kikubwa kupita meli zote za mbao zilizojengwa katika historia hadi karne ya kumi na tisa. Umbo lake hakikuwa la kupitisha safari za baharini kwa mwendo, bali la kuelea kwa uzito na utulivu kwa muda mrefu.
Gharika ilidumu kwa muda gani?
Mvua ilinyesha siku arobaini usiku na mchana, kisha maji yakashinda juu ya nchi kwa siku mia moja na hamsini. Baada ya hapo maji yalipungua taratibu, safina ikakaa juu ya milima ya Ararati, na Nuhu akatuma kunguru na hua kupima hali ya nchi. Kwa kufuata tarehe zilizoandikwa katika Mwanzo 7 na 8, Nuhu na familia yake walikaa ndani ya safina kwa muda wa mwaka mmoja na siku kadhaa. Ilikuwa hivyo si mvua ya ghafla iliyopita kwa haraka, bali mwaka mzima wa kusubiri katika kimya na imani.
Kwa nini Mungu alileta gharika duniani?
Mwanzo 6:5 inasema kwamba Bwana aliona kwamba ubaya wa mwanadamu ulikuwa mwingi duniani na kwamba kila kusudi alilowaza moyoni mwake lilikuwa baya tu, wakati wote. Nchi ilikuwa imejaa jeuri na uumbaji ulikuwa umeharibiwa. Gharika haikuwa hasira ya kipindi kifupi, ilikuwa hukumu ya haki ya Mungu juu ya uovu ambao ulikuwa umeteketeza jamii yote. Wakati huo huo, hukumu hiyo ilikuja pamoja na njia ya kuokoka, kwa sababu Mungu alitoa maagizo ya safina kabla mvua ya kwanza kunyesha. Hukumu na rehema zilikwenda pamoja.
Ni watu wangapi waliookolewa katika safina?
Waliokolewa walikuwa watu wanane: Nuhu, mkewe, wana wake watatu Shemu, Hamu na Yafethi, na wake wa wana hao. Petro anaugusa jambo hili katika 1 Petro 3, akisisitiza kwamba walikuwa wachache mno waliopita katika maji hayo. Idadi ndogo hii inatukumbusha kwamba njia ya wokovu haipimwi kwa wingi wa watu wanaoichagua. Wakati huo huo inatuonyesha rehema, kwa sababu Mungu hakuanza ulimwengu mpya kwa mtu mmoja tu, bali kwa familia, akiweka mfano wa jinsi neema huingia katika nyumba nzima.
Je, upinde wa mvua unamaanisha nini katika Biblia?
Mwanzo 9:13 inasema, "Mimi nauweka upinde wangu katika wingu, uwe ishara ya agano kati yangu na nchi." Neno linalotumiwa ni neno la upinde wa vita, na Mungu anaitundika silaha yake ikielekea juu, kwake mwenyewe. Ni ishara ya kiapo cha upande mmoja: Mungu anasema atakumbuka ahadi yake kila mara ishara hiyo itakapoonekana. Kwa hiyo upinde wa mvua si mapambo ya asili tu, ni tangazo la uaminifu wa Mungu kwa dunia yote, ishara inayoonekana ya kwamba rehema yake inashinda hasira yake.
Kwa nini Nuhu alilewa baada ya gharika?
Mwanzo 9 inaandika kwamba Nuhu alianza kuwa mkulima, akapanda mizabibu, akanywa divai, akalewa na kuwa uchi ndani ya hema yake, na hilo lilizaa fedheha na maneno mazito kuhusu wanawe. Biblia haitoi sababu za moyo wake, lakini haifiche pia anguko lake. Somo la wazi ni kwamba kuokolewa kutoka hukumu ya nje hakubadilishi moyo wa ndani kwa mara moja. Nuhu, kama Adamu kabla yake, alianguka katika bustani. Hii inatuelekeza kwa Kristo, aliye pekee mwenye haki isiyoshindwa na kushindwa kwa mwanadamu.
Nuhu aliishi miaka mingapi?
Mwanzo inasema Nuhu alikuwa na miaka mia sita gharika ilipokuja, na aliishi miaka mia tatu na hamsini baada ya gharika, kwa hiyo jumla ya miaka yake ilikuwa mia tisa na hamsini. Umri huo mrefu unafuata mtindo wa vizazi vya kwanza katika Mwanzo 5. Jambo la kutafakari ni kwamba sehemu kubwa ya maisha yake ilipita kabla ya kupewa mwito wa kujenga safina, na kisha aliishi karne tatu na nusu katika ulimwengu mpya, akiona wajukuu wake wanaeneza mataifa kama Mwanzo 10 inavyoeleza.
Safina ya Nuhu ipo wapi leo?
Mwanzo 8 inasema safina ilikaa juu ya milima ya Ararati, eneo la nyanda za juu lililoko katika Uturuki ya leo na maeneo jirani. Kwa karne nyingi watu wamefanya safari za utafiti kutafuta mabaki yake, na madai mengi yametolewa, lakini hakuna ushahidi wa kuaminika uliothibitishwa kwa wanaotafiti kwa uangalifu. Imani ya Kikristo haitegemei kupatikana kwa mbao za safina, bali kwa ushuhuda wa Maandiko na wa Bwana Yesu mwenyewe, ambaye alizungumza kuhusu siku za Nuhu kama historia halisi yenye ujumbe kwa vizazi vijavyo.
Yesu alisema nini kuhusu siku za Nuhu?
Mathayo 24:37 inasema, "Kama vile ilivyokuwa siku za Nuhu, ndivyo kutakuwa kuja kwake Mwana wa Adamu." Yesu anaendelea kueleza kwamba watu walikuwa wakila na kunywa, wakioa na kuozwa, hata siku ile Nuhu alipoingia katika safina, na gharika ikawachukua bila kutambua. Jambo analosisitiza si uovu wa kupindukia bali kutojali kwa kawaida, maisha yaliyoendelea kama kwamba Mungu hasemi kitu. Ni wito wa kukesha, kuishi kwa kuwa tayari, na kuwa ndani ya usalama ambao Kristo mwenyewe anatupa.
Kuna uhusiano gani kati ya safina na ubatizo?
Petro anaunganisha mambo hayo mawili katika 1 Petro 3, akisema kwamba watu wanane waliokolewa kwa njia ya maji, na kwamba mfano wa mambo hayo ni ubatizo, unaotuokoa kwa kufufuka kwake Yesu Kristo. Maji yale yale yaliyoangamiza ulimwengu wa kale yaliinua safina juu. Vivyo hivyo, katika Kristo hukumu ipitayo juu ya dhambi inakuwa njia yetu ya kupita kutoka mauti kwenda uzima. Ubatizo haufanyi kazi kama tambiko la kuosha mwili, bali kama ishara ya kuunganishwa na kifo na ufufuo wa Bwana.
Je, wanyama wote waliingia wawili wawili?
Mwanzo 6 inasema wanyama waliingia wawili wawili kwa kila namna, na Mwanzo 7 inaongeza kwamba wanyama safi waliingia saba saba, kwa sababu wangehitajika kwa dhabihu na kwa chakula baada ya gharika. Kwa hiyo maelezo mawili haya hayapingani; ya pili linatoa maelezo zaidi ya la kwanza. Jambo la kutambua ni kwamba Nuhu hakwenda kuwatafuta; Maandiko yanasema Mungu aliwaleta kwake. Hata utunzaji wa uumbaji ulikuwa kazi ya Mungu, na Nuhu alikuwa tu mtumishi aliyefungua mlango.
Kwa nini Mungu alisema hataangamiza nchi tena wakati mwanadamu bado ni mwenye dhambi?
Baada ya dhabihu ya Nuhu, Mungu anasema hataitaani ardhi tena kwa ajili ya mwanadamu, kwa maana mawazo ya moyo wa mwanadamu ni mabaya tangu ujana wake. Hoja hiyo inashangaza, kwa sababu inatumia sababu ya hukumu kama sababu ya rehema. Mungu anaonyesha kwamba tatizo la moyo hutatuliwa kwa njia ya agano, si kwa maji. Njia hiyo inaendelea hadi Kristo, ambaye alichukua hukumu badala yetu na kutupa moyo mpya kwa Roho Mtakatifu. Ahadi ya Mwanzo 9:13 ni hatua ya kwanza katika safari hiyo ndefu ya neema.
Kwa kuhitimisha
Habari ya Nuhu haianzi na mtu mwema anayemshawishi Mungu; inaanza na Mungu anayempa neema mtu katika kizazi kilichopotea, na neema hiyo inazaa haki, utii na uvumilivu wa miaka mingi. Mwanzo 6:9 inatuonyesha tabia yake, Mwanzo 6:22 inatuonyesha utii wake, Mwanzo 8:1 inatuonyesha uaminifu wa Mungu anayekumbuka, na Mwanzo 9:13 inatuonyesha kiapo cha Mungu kilichotundikwa mawinguni. Waebrania 11:7 inatuambia kwamba njia ya Nuhu ni njia yetu, haki ipatikanayo kwa imani. Na Mathayo 24:37 inatukumbusha kwamba habari hii bado ina sauti kwa leo.
Kama unataka kuendelea, soma Mwanzo sura ya sita hadi tisa kwa mkupuo mmoja, taratibu, ukiandika kila mahali ambapo Mungu ndiye anayefanya kitendo. Utaona jinsi orodha inavyokuwa ndefu. Kisha kaa na 1 Petro 3 na Waebrania 11, na uulize wapi mlango wako umefungwa na mkono wa Mungu. Nuhu alianguka baada ya kuokoka, na hilo linatuelekeza mbele, kwa Yeye aliyeingia katika maji ya hukumu kwa ajili yetu na kutoka akiwa mzima. Upinde uko juu. Mungu anakumbuka. Uko salama katika Kristo.