Mga Kawikaan 21

Ang Teksto

Isang hanay ng magkakasunod na kawikaan na paulit-ulit bumabalik sa iisang tanong: sino ba talaga ang may hawak ng buhay? Nagbubukas ito sa puso ng hari na parang kanal ng patubig sa kamay ng Diyos, dumadaan sa katarungan na mas mahalaga kaysa handog, sa masipag at sa tamad, sa dila at sa pagmamataas, sa iyak ng mahirap na binabalewala, at nagtatapos sa kabayong nakahanda sa digmaan samantalang kay Yahweh pala ang tagumpay. Ang buong kabanata ay nakaipit sa pagitan ng dalawang pahayag ng soberanya, at lahat ng nasa gitna ay nabubuhay sa loob ng pagkakahawak na iyon.

Ang Ubod

"Ang bawat pamamaraan ng tao ay maaaring tama sa kaniyang paningin, ngunit si Yahweh ang sumusukat ng mga puso." Ito ang ubod. Ang tao ay likas na mahusay magpaliwanag ng sarili; may dahilan tayo sa bawat pagkukulang, at karaniwang kapani-paniwala ang dahilan. Ang sinasabi ng kabanata ay may ibang timbangan na hindi natin hawak. At ang masakit na susunod na taludtod ay nagsasabi kung ano ang sinusukat: hindi ang dami ng alay kundi ang paggawa ng tama at makatarungan. Hindi binabalewala ng Diyos ang pagsamba; binabalewala niya ang pagsamba na ginagamit bilang panakip. Ang relihiyon na hindi dinidinig ang iyak ng mahirap ay nagiging "kasuklam-suklam," at mas malala pa kapag may masamang motibo.

Ang Sinulid na Nag-uugnay

Ang linyang "mas katanggap-tanggap kay Yahweh kaysa sa sakripisyo" ay hindi nag-iisa sa Kasulatan. Ganito rin ang sinabi ni Samuel kay Saul, at ganito ang sinipi ni Jesus nang punahin siya ng mga Pariseo sa pakikisalo niya sa mga makasalanan: habag ang ibig ng Diyos, hindi handog. Ang Mangangaral ng kabanatang ito at ang Guro ng Galilea ay iisa ang sinasabi. At may isa pang hibla: ang matalinong tao na sumalakay sa makapangyarihang lungsod at gumiba sa moog nito. Sa buong kuwento ng pagliligtas, hindi espada ang nagpabagsak ng mga moog kundi karunungan ng Diyos na dumarating sa anyong mahina, hanggang sa krus na mukhang talo pero siyang nagpabagsak ng pinakamatibay na kuta.

Ang Salamin

May taludtod dito na hindi ka titigilan kapag inisip mo nang mabuti: ang hindi dumidinig sa iyak ng mahirap, pagdating ng kaniyang sariling pag-iyak, ay hindi maririnig. Hindi ito banta ng kapalaran; paglalarawan ito kung paano gumagana ang mundong ginawa ng Diyos. Isipin mo ang mensaheng hindi mo sinagot dahil alam mong hihingi iyon ng tulong. Ang kapitbahay na iniiwasan mong makasalubong. Ang kamag-anak na ang tawag ay hinahayaan mong mag-ring. Sa ibang taludtod naman tayo nahuhuli: ang nagmamadali na napupunta sa kahirapan, ang nagmamahal sa aliw, ang dilang hindi binabantayan at nagdadala sa gulo. Ngayon mismo: isulat ang pangalan ng isang taong ang hiling ay hindi mo pinansin, at padalhan siya ng maikling mensahe bago matapos ang araw.

Ang Konteksto

Ilagay mo ang sarili mo sa isang bahay na gawa sa putik at bato sa burol ng Juda. Isang silid sa ibaba, kung saan natutulog ang pamilya at minsan pati ang hayop, at isang patag na bubong na naabot sa hagdan. Doon pinatutuyo ang igos, doon natutulog kapag mainit. Kaya ang "sulok ng bubungan" ay hindi talinghaga: literal na sulok sa ibabaw, walang pader, bukas sa hangin at hamog. At mas mabuti pa raw iyon kaysa sa isang silid na kasama ang palaaway. Sa labas, sa pintuan ng lungsod, nakaupo ang matatanda at doon hinahatol ang usapin; doon umiiral ang "lihim na regalo" na nagpapahupa ng galit, at doon natatakot ang huwad na saksi. Mundo ng karangalan at kahihiyan, kung saan ang reputasyon ay kabuhayan.

Ang Ugnayan ng mga Teksto

Dalawang tinig ang umaalingawngaw dito. Una, si Samuel kay Saul: mas mabuti ang pagsunod kaysa handog. Ipinapakita nito na hindi bagong ideya ni Solomon ang taludtod 3 kundi lumang paninindigan ng Israel laban sa relihiyong nabibili. Pangalawa, ang kuwento ni Jesus tungkol sa mayamang lalaki at kay Lazaro na nakahandusay sa kaniyang tarangkahan. Ang mayaman ay umiyak din sa huli, at hindi siya narinig. Parang ikinuwento ni Jesus ang taludtod 13 bilang talinghaga. Ang dalawang ugnayang ito ay nagsasabi sa atin na hindi hiwalay na payo ang kabanatang ito kundi bahagi ng isang matagal nang paninindigan ng Diyos.

Ang Larawan ng mga Tagapakinig

Ang unang nakarinig nito ay malamang mga kabataang lalaking sinasanay para sa paglilingkod sa palasyo: mga magiging eskriba, tagapamahala, tagapayo. Para sa kanila, ang taludtod 1 ay hindi abstraktong doktrina. Ang hari na ang puso ay sinasabing kanal ng tubig sa kamay ng Diyos ay ang mismong taong makapagpapataas o makapagpapatay sa kanila sa isang utos lamang. Narinig nila roon ang kaginhawahan at ang babala nang sabay: hindi siya ang huling salita, at kayo rin ay susukatin. At nang marinig nila ang huling taludtod, naisip nila ang mga kabayo at karwahe sa kuwadra ng hari, ang pinakamodernong sandata ng panahon. Handa ang lahat, sabi nila, pero hindi roon nakasalalay ang tagumpay.

Pagninilay

Anong paliwanag sa sarili mo ang pinakamadalas mong gamitin, at ano kaya ang makikita ng Diyos doon na hindi mo nakikita?

Saan ka naglagay ng "kabayo," isang paghahanda o seguridad na tahimik mong inaasahan nang higit kaysa sa Diyos?