Si Saul, Hari ng Israel: Mula Palabunutan Hanggang Gilboa
Sino si Saul at kailan siya nabuhay
Si Saul (שָׁאוּל) ay hari ng Israel sa panahon ng nagkakaisang kaharian, mula sa lipi ni Benjamin, anak ni Kish. Ayon sa Ussher, Annals of the World (1650), naghari siya mula 1095 BC hanggang 1055 BC. Unang binabanggit siya sa 1 Samuel 9:2, at ang huling aklat na bumabanggit sa kanya ay ang Acts. Malawak ang bakas niya: 327 talata sa 50 sipi, na nahahati sa 1 Samuel (241), 2 Samuel (57), 1 Chronicles (22), Psalms (5), Isaiah (1) at Acts (1). Walang ibang hari sa mga aklat na ito na may ganitong haba ng salaysay na nagtatapos sa isang trahedya.
Sa kanyang sambahayan ay itinatala sina Ahinoam (1 Samuel 14:50) at Rizpah (2 Samuel 3:7), at ang mga anak na sina Jonatan (1 Samuel 13:2), Abinadab at Melquisua (1 Samuel 14:49), Merab at Mical (1 Samuel 14:49), Ish-bosheth (2 Samuel 2:8), at sina Armoni at Mephibosheth (2 Samuel 21:8).
Ang palabunutan at ang panata
Isa sa mga tanawing buo ang tala ay ang pagsisiyasat ni Saul sa hukbo. "Dapat kayong tumayo sa isang panig, at ako at si Jonatan na aking anak ay sa kabila," ang sabi niya sa buong Israel, at sumagot ang bayan, "Gawin mo kung ano ang mukhang mabuti para sa iyo" (1 Samuel 14:40-41). Nakuha sina Jonatan at Saul sa palabunutan, at nang muling magpalabunutan, si Jonatan ang nakuha (1 Samuel 14:42). Inamin ng anak: "Tumikim ako ng kaunting pulot gamit ang dulo ng bara na nasa aking kamay. Narito ako; mamamatay ako." At ito ang tugon ng ama: "Gawin ng Diyos at higit din sa akin, kung hindi ka mamatay, Jonatan" (1 Samuel 14:43-44). Isang hari na handang ipapatay ang sariling anak alang-alang sa isang panatang kanya lamang.
Ang awit ng kababaihan
Matagumpay si David saan man siya isugo ni Saul, at itinalaga siya ng hari bilang pinuno sa kalalakihang mandirigma, na nakalulugod sa paningin ng lahat ng tao at ng mga lingkod ng hari (1 Samuel 18:5). Ngunit sa pag-uwi mula sa pagtalo sa mga Filisteo ay inawit ng kababaihan: "Pinatay ni Saul ang kanyang libu-libo, at si David ang kanyang sampung libo" (1 Samuel 18:7). "Galit na galit si Saul at hindi nakalugod sa kanya ang awiting ito" (1 Samuel 18:8). Hubad na hubad ang kanyang tanong: "Ano pa ang kanyang makukuha kundi ang kaharian?" Mula sa araw na iyon ay minasdan niya si David nang may paghihinala (1 Samuel 18:9).
Ang mga anak na babae bilang bitag
Inalok ni Saul si Merab kay David: "Magpakatapang ka lamang para sa akin at lumaban sa labanan ni Yahweh" (1 Samuel 18:17). Marangal ang mga salita, ngunit iba ang nasa isip: "Huwag hayaang pagbuhatan ko siya ng kamay, ngunit hayaang pagbuhatan siya ng kamay ng mga taga-Filisteo." Ibinigay si Merab bilang asawa kay Adreil na taga-Meholat, at nang malaman ni Saul na minamahal ni Mical si David, ito ang naisip niya: "Ibibigay ko siya sa kanya, upang siya'y maging bitag sa kanya, at upang ang kamay ng mga taga-Filisteo ay maging laban sa kanya" (1 Samuel 18:19-21). Ginamit ng ama ang sariling mga anak na babae bilang sandata.
Ang pagtugis sa Keila
Nang mabalitaan niyang nasa Keila si David, sinabi niya, "Ibinigay siya ng Diyos sa aking kamay. Dahil nakulong siya sapagkat pumasok siya sa isang lungsod na may mga tarangkahan at mga rehas" (1 Samuel 23:7), at ipinatawag ang lahat ng kanyang hukbo. Nalaman ni David ang masamang balak, at sa tulong ng epod na dinala ni Abiatar na pari ay itinanong niya kung hinangad ni Saul na pumunta sa Keila upang wasakin ang lungsod alang-alang sa kanya (1 Samuel 23:9-11). Tumugon si Yahweh: "Bababa siya" (1 Samuel 23:11). Ang tinig na sasagot pa sa hinahabol ay iba na ang naging tugon sa hari.
Ang katahimikan bago ang Gilboa
Namatay si Samuel; pinagluksa siya ng buong Israel at inilibing sa Rama (1 Samuel 28:3). Nagkampo ang mga Filisteo sa Shunem, at si Saul at ang buong Israel sa Gilboa. "Nang makita ni Saul ang mga hukbo ng mga Filisteo, natakot siya, at labis na lumakas ang tibok ng kanyang puso." Nanalangin siya kay Yahweh para tulungan siya, "ngunit hindi sumagot sa kanya si Yahweh, maging sa panaginip, ni sa pamamagitan ng Urim, ni sa pamamagitan ng mga propeta" (1 Samuel 28:5-6). Ang haring nagbawal sa lupain sa sinumang nakikipag-usap sa mga patay (1 Samuel 28:3) ang siya ring nag-utos: "Hanapan ninyo ako ng babaeng umaangking nakikipag-usap sa mga patay" (1 Samuel 28:7). Itinuro sa kanya ng mga lingkod ang isang babae sa Endor (1 Samuel 28:7).
Ang wakas
Nagpatuloy ang mga Filisteo sa pagtugis sa kanya at sa kanyang mga anak na lalaki. Pinatay nila sina Jonatan, Abinadab at Melquisua, at lubha siyang nasugatan dahil sa mga mamamana (1 Chronicles 10:2-3). Sinabi niya sa tagadala ng kanyang mga baluti: "Hugutin mo ang iyong tabak at isaksak mo ito sa akin. Kung hindi, darating ang mga hindi tuli at aabusuhin ako" (1 Chronicles 10:4). Sa takot ay tumanggi ito, "kaya hinugot ni Saul ang sariling tabak at sinaksak ang kaniyang sarili." Sumunod ang tagadala ng baluti. "Kaya namatay si Saul at ang kaniyang tatlong anak na lalaki, kaya ang lahat ng kaniyang sambahayan ay magkakasamang namatay" (1 Chronicles 10:4-6).
Ang hindi natin alam
Walang pangalan ng ina na nakatala; si Kish lamang ang binanggit na magulang. Hindi rin sinasabi ng mga siniping talata kung paano niya narating ang trono, ni kung ano ang laman ng kanyang puso sa mga huling sandali maliban sa takot na naitala sa 1 Samuel 28:5. Ang hindi sinasabi ng teksto ay hindi natin dapat punan.
Ang banggit sa Acts
Isang beses lamang lumitaw ang pangalan niya sa listahan mula sa aklat ng Acts: sa Acts 13:21. Hindi nakasipi rito ang teksto ng talatang iyon, kaya ituturo lamang natin ito: ang kuwento ng haring ito ay may lugar pa rin sa pangangaral na naitala sa aklat na iyon. Ang hari na nabigo ay hindi nabura sa salaysay ng Diyos.
