Si Joas ng Ofra: Ang Amang Tumanggi Ipagtanggol si Baal

Sino si Joas at kailan siya nabuhay

Si Joas (יוֹאָשׁ) ay isang lalaking nabuhay bago ang monarkiya ng Israel, sa panahong mga 1451 BC hanggang 1095 BC (panahong batay sa kronolohiya ni Ussher, 1650). Kilala siya bilang ang ama ni Gideon, at bilang ang may-ari ng lupain sa Ofra kung saan nagsimula ang kuwento ng pagkatawag ng kaniyang anak. Walong talata lamang sa isang aklat, ang Judges, ang naglalaman ng kaniyang pangalan. Sa mga iyon, iisang eksena lamang ang nagpapasalita sa kaniya. Ngunit sapat ang isang eksenang iyon para malaman natin kung saan siya tumayo nang dumating ang pagsubok.

Ang puno ng igos sa Ofra

Unang lumitaw ang pangalan niya nang hindi siya ang gumagawa ng anuman. "Ngayon ang anghel ni Yahweh ay dumating at umupo sa ilalim ng igos sa Ofra, na pag-aari ni Joas (ang Abiezrita), habang si Gideon, anak na lalaki ni Joas, ay hinihiwalay ang trigo sa pamamagitan ng paghampas nito sa sahig, sa pigaan ng ubas" (Judges 6:11). Ang lupa ay kaniya; ang puno ay nakatayo sa kaniyang pag-aari; ang anak ay nagtatrabaho doon nang patago mula sa mga Midianita. Dito pinangalanan si Joas bilang tagapag-ugnay ng tagpo: isang pamilya, isang lugar, isang panahon ng pananakot.

"Hayaan siyang ipagtanggol ang kaniyang sarili"

Ang tanging pagkakataong nagsalita si Joas ay nang ang bayan ay dumating sa kaniya na humahanap ng dugo. Nawasak ang altar ni Baal, at nabuwal ang Asera sa tabi nito. Naghanap ang mga tao ng may sala: "Sinabi ng kalalakihan ng lungsod sa isa't-isa, 'Sino ang gumawa nito?' Nang kinausap nila ang iba at naghanap ng kasagutan, sinabi nila, 'Si Gideon na anak ni Joas ang gumawa ng bagay na ito'" (Judges 6:29). Pagkatapos ay direktang hinarap nila ang ama: "Dalhin palabas ang iyong anak na lalaki para siya ay mailagay sa kamatayan, dahil winasak niya ang altar ni Baal, at binuwal niya ang Asera sa tabi nito" (Judges 6:30).

Hinihingi nila ang buhay ng kaniyang anak, at siya ang inaasahang mag-abot nito. Ang sagot niya ay hindi pakiusap kundi pagbaligtad ng usapin: "Pakikiusapan ba ninyo ang kaso para kay Baal? Kayo ba ang magliligtas sa kaniya? Sinuman ang magmaka-awa sa kaso para sa kaniya, hayaan siyang malagay sa kamatayan habang umaga pa. Kung si Baal ay isang diyos, hayaan siyang ipagtanggol ang kaniyang sarili kapag winasak ng sinuman ang kaniyang altar" (Judges 6:31). Ibinalik niya ang hatol ng kamatayan sa mga nagdadala nito, at inilagay ang buong usapin sa balikat ng diyos na sinasabi nilang kanila. Kung diyos nga siya, hindi niya kailangan ng mga tagapagtanggol.

Isang pangalan na nauulit kahit tahimik na siya

Pagkatapos ng eksenang iyon, hindi na kumikilos si Joas sa salaysay. Ang mga natitirang pagbanggit sa kaniya ay mga pagbanggit lamang ng pagkakakilanlan, kaugnay ng kaniyang anak. Sa pagsasalarawan ng panaginip, ganito ang sabi ng isang lalaki: "Walang iba ito kundi ang espada ni Gideon (anak na lalaki ni Joas), ang Israelita. Binigyan siya ng Diyos ng tagumpay laban sa Midian at sa lahat ng kanilang mga hukbo" (Judges 7:14). Pagkatapos ng labanan: "Bumalik mula sa labanan si Gideon, anak na lalaki ni Joas papunta sa pasong Heres" (Judges 8:13). Sa pag-uwi: "Si Jerub Baal, na anak na lalaki ni Joas ay umuwi at nanirahan sa kaniyang sariling bahay" (Judges 8:29). At sa huling talatang may kaniyang pangalan: "Si Gideon, na anak na lalaki ni Joas, ay namatay sa mabuting katandaan at inilibing sa Ofra sa kuweba ng ama ni Joas, ng angkan ni Abiezer" (Judges 8:32). Ang libingan ng ama ni Joas ang naging libingan ng kaniyang anak; ang Ofra ang naging simula at wakas.

Ang mga bagay na hindi sinasabi ng teksto

Dito kailangan ng katapatan. Hindi pinangalanan ang mga magulang ni Joas, at walang lipi o bayan na ibinibigay para sa kaniya, bukod sa pagtawag sa kaniya na "ang Abiezrita" sa Judges 6:11 at sa pagbanggit ng "angkan ni Abiezer" sa Judges 8:32. Hindi rin sinasabi ng mga talatang ito kung kanino ang altar ni Baal na winasak ni Gideon, kaya hindi natin maaangkin na alam natin. Walang itinatala ang mga talatang ito tungkol sa kaniyang kamatayan, sa iba pang anak niya, o sa kaniyang paniniwala bago ang gabing iyon sa Ofra. Wala ring naitalang kasalanan o pagkabigo ni Joas sa mga talatang ito; hindi sinasabi ng katahimikang iyon na wala siyang kasalanan, kundi na walang sinasabi ang teksto tungkol dito.

Walang nakalistang reperensiya mula sa bagong tipan para sa kaniya, kaya walang linyang maiguguhit dito patungo sa ipinangakong tagapagligtas. Ang naiwan sa atin ay isang lalaki sa Ofra na, nang hingin ng kaniyang bayan ang buhay ng kaniyang anak para sa isang altar, ay tumangging ipagtanggol ang diyos na hindi makapagtanggol sa sarili.