Mwanzo 1:28

Maandishi

Siku ya sita inakaribia jioni. Ardhi tayari inanuka kwa harufu ya mimea mibichi, bahari imejaa viumbe, na sasa wanasimama pale wawili, mwanaume na mwanamke, wakiwa wameumbwa "kwa mfano wake." Jambo la kwanza wanalolisikia si agizo bali baraka: "Mungu akawabariki." Ndipo maneno yanafuata, matano kwa mfululizo, kama mtu anayekabidhi funguo za nyumba yake: zaeni, ongezekeni, jazeni nchi, itawaleni, na kuweni na mamlaka juu ya samaki wa baharini, ndege wa angani, na kila kiumbe hai kiendacho juu ya nchi. Hiki si kifungu cha maelezo kuhusu binadamu; ni hotuba inayoelekezwa kwao moja kwa moja. Mara ya kwanza katika sura nzima, Mungu hasemi kuhusu kiumbe chake, anasema naye. Viumbe vya majini vilibarikiwa pia katika mstari wa 22, lakini havikuambiwa. Hawa wanaambiwa.

Kiini

Zingatia mpangilio, kwa sababu ndio kila kitu. Baraka inatangulia kazi. Kabla hawajalima shamba, kabla hawajazaa mtoto, kabla hawajathibitisha chochote, wanabarikiwa. Hii inapindua jinsi tunavyoishi: sisi hufanya kazi ili tustahili kukubaliwa; hapa kukubaliwa ndiko kunazaa kazi. Kisha Mungu anawakabidhi jambo linaloshtua: mamlaka. Neno la Kiebrania hapa, radah, ni neno la kifalme, la mfalme anayetawala nchi yake. Lakini ni ufalme ulioazimwa. Wanatawala kwa sababu wameumbwa "kwa mfano wake," yaani kama sanamu zinazosimama mahali pa Mfalme wa kweli, zikionyesha tabia yake. Mtawala anayesahau ni nani aliyempa kiti huanza kunyonya badala ya kutunza. Kwa hiyo mamlaka haya si leseni ya kupora dunia; ni wito wa kuitunza kwa namna ile ile ambayo Mungu mwenyewe alivyoiona na kusema: ni vyema sana.

Uzi Unaoendelea

Mamlaka yaliyotolewa hapa hayakudumu. Sura mbili baadaye yule aliyeitwa kutawala anasikiliza sauti ya kiumbe na ardhi inageuka kuwa adui yake, ikitoa miiba badala ya matunda. Tangu hapo Biblia nzima ni hadithi ya mfalme aliyepoteza kiti chake. Ndiyo maana inaguswa sana unaposoma kwamba Yesu, baada ya kufufuka, anasimama mlimani na kusema amepewa mamlaka yote mbinguni na duniani, kisha mara moja anawatuma wanafunzi kwenda kwa mataifa yote. Ni mwangwi wa Mwanzo 1:28 uliorudishwa: baraka, kisha wito wa kuzaa na kuenea duniani kote. Tofauti ni kwamba sasa mamlaka yanashikiliwa na Mmoja ambaye hakuyapora. Alitawala kwa kuoshea miguu na kufa. Ule ufalme ulioazimwa unarudishwa mikononi mwetu, lakini sasa tumeonyeshwa unavyoonekana.

Kioo

Swali si kama unatawala; unatawala. Una mamlaka juu ya ratiba ya mtu fulani, juu ya hisia za mtoto mezani, juu ya mshahara wa mfanyakazi, juu ya mwili wako unaouzidishia kazi au unaoupuuza. Kila mmoja wetu anashikilia funguo za ufalme mdogo. Na hapa ndipo mstari huu unapouma: utawala wa Mungu katika sura hii unafanyika kwa kutazama na kusema "ni vyema." Wetu mara nyingi unafanyika kwa kutotazama kabisa. Tunapuuza, tunachelewesha, tunaacha kitu kiharibike kwa sababu hatujali vya kutosha kukikagua. Uzembe ni njia ya kimya ya kutawala vibaya. Na upande wa pili, wengine wanashikilia kila kitu kwa ngumi kwa sababu wanaogopa, wakisahau kwamba baraka ilitangulia kazi na si matokeo yake.

Chagua kitu kimoja kilicho chini ya uangalizi wako ambacho umekiachia kwa muda, chumba, mmea, ujumbe ambao haujajibu, na kikamilishe sasa kabla hujafanya kitu kingine.

Undani

Neno "muitawale" linagonga sikio kwa ukali, na linapaswa. Kiebrania hutumia kabash, neno linalotumika kwa kuteka nchi, kukanyaga, kutiisha kwa nguvu. Si neno jepesi la kutunza bustani. Kwa nini Mungu anatumia lugha ya ushindi juu ya ulimwengu ambao ametoka tu kuuita mwema? Kwa sababu ardhi, hata ikiwa njema, si tulivu. Inahitaji kulimwa, kupangwa, kutolewa kutoka katika ule "umbo" lililokosekana la mstari wa pili. Kazi ya binadamu ni kuendeleza kile Mungu alichoanza: kugawanya, kupanga, kujaza. Lakini angalia pia hatari. Neno hili limetumiwa vibaya kwa karne nyingi kuhalalisha uporaji wa misitu na watu. Dawa yake iko katika mstari uleule: unatiisha ukiwa mfano wa nani?

Mazingira

Hii ni siku ya sita, jioni inakaribia, na kila kitu kinachohitajika kwa uhai kimeshawekwa tayari: nuru, anga, nchi kavu, mbegu, mianga ya kupanga majira, samaki na ndege na wanyama. Binadamu anaingia mwisho, si kama mwenye kipaumbele cha kwanza bali kama mgeni anayekaribishwa kwenye nyumba iliyokamilika. Chakula kimewekwa mezani kabla hajafika, kama tunavyosoma mstari unaofuata. Katika dunia ya wakati huo, mfalme pekee ndiye aliyeitwa sanamu ya mungu wake, na sanamu zake zilisimamishwa kwenye mipaka ya himaya kuonyesha ni nani anayetawala pale. Hapa cheo hicho kinatolewa kwa wawili wasio na jina, wasio na jeshi, wasio na hekalu, mwanaume na mwanamke pamoja.

Sifa za Wasikilizaji

Wale waliosikia maneno haya kwa mara ya kwanza walikuwa watu waliozoea kuambiwa na mataifa makubwa kwamba binadamu aliumbwa ili kuwatumikia miungu, kufanya kazi nzito ambayo miungu ilichoka kuifanya. Watumwa wa mbinguni. Kisha wanasikia: mnabarikiwa, mnatawala, mnakabidhiwa. Kwa watu waliowahi kuwa watumwa Misri, au waliokuwa wakiishi uhamishoni chini ya himaya nyingine, hii ilikuwa karibu ni uasi. Mfalme wa Babeli si mfano wa Mungu kuliko mkulima wa Yuda. Mwanamke si zana ya kuzalisha warithi; anabarikiwa na kuagizwa pamoja na mwanaume, kwa maneno yaleyale. Hawakusikia fundisho la kimazingira. Walisikia heshima waliyonyang'anywa ikirudishwa.

Tafakari

Ni ufalme gani mdogo niliokabidhiwa, na ukiangaliwa kwa macho ya Mungu wa Mwanzo 1, ungeweza kusemwa juu yake "ni vyema"?

Ninafanya kazi ili nibarikiwe, au kwa sababu tayari nimebarikiwa? Tofauti hiyo inaonekanaje katika wiki yangu ijayo?