Mwanzo 32

Maandiko

Baada ya miaka ishirini chini ya Labani, Yakobo anarudi nyumbani, na njiani malaika wa Mungu wanakutana naye hivi kwamba anapaita mahali pale Mahanaimu. Anatuma wajumbe kwa Esau, ndugu yake aliyemwibia baraka, na habari inarudi kwamba Esau anakuja kumlaki na watu mia nne; hapo ndipo "Yakobo alipoogopa sana na kutaabika". Anajipanga kwa busara ya mtu aliyezoea kujiokoa mwenyewe: anagawanya watu wake katika kambi mbili, anaomba kwa Mungu wa Ibrahimu na Isaka, kisha anatuma mbele yake makundi ya mbuzi, kondoo, ngamia, ng'ombe na punda kama zawadi ya kumtuliza ndugu yake. Usiku anawavusha wake zake na wanawe kijito cha Yaboki, akabaki peke yake, na mtu asiyejulikana anashindana naye hadi alfajiri, anamtengua paja, anampa jina Israeli, na Yakobo anaondoka Penieli akichechemea.

Kiini

Sura hii inaonyesha kitu ambacho hatupendi kukisikia: Mungu hukutana nasi mahali tulipojipanga vizuri zaidi, na huvunja mpango wetu bila kuuondoa. Yakobo amefanya kila kitu ambacho mtu mwenye akili angefanya, mikakati miwili ya kambi, zawadi zilizopangwa kwa mawimbi ili kulainisha hasira ya Esau, na maneno ya unyenyekevu yaliyoandikwa kwa uangalifu. Hakuna kitu kibaya katika hayo. Lakini kabla hajakutana na Esau, lazima akutane na Mungu, na katika mkutano huo ushindi wake ni kulemazwa. Neno lake mwenyewe linaeleza yote: "Mimi sistahili matendo yako yote ya agano la uaminifu." Hapo ndipo neema inapoingia, si kama zawadi ya mtu aliyefanikiwa kujadiliana, bali kama baraka anayoipokea mtu asiyeweza tena kukimbia. Maisha ya kiadili yanaanzia hapo: si katika kuwa mwerevu wa kutosha, bali katika kuachwa bila mbinu mbele za Mungu, ukiwa umeshikilia tu.

Uzi Unaounganisha

Kuna mtindo unaopita katikati ya Biblia nzima: baraka haiji bila jeraha. Yakobo anapokea jina jipya, Israeli, si baada ya kushinda mashindano bali baada ya kuteguliwa nyonga; anaondoka akiwa amebarikiwa na akichechemea kwa wakati mmoja. Taifa lote litakalobeba jina lake litajifunza kuishi hivyo, likipokea ahadi kwa mikono mitupu. Na usiku ule wa Yaboki unarudi tena katika bustani ya Gethsemane, ambapo Mwana wa Mungu anaachwa peke yake usiku, anashindana katika sala hadi asubuhi, lakini tofauti ni hii: yeye haondoki akichechemea, anaondoka kuelekea msalabani ambako jeraha lote linakuwa lake. Yakobo alishikilia mpaka apate baraka; katika Kristo baraka inashikilia sisi. Ndiyo maana hatuhitaji tena kununua kibali cha Mungu kwa makundi ya mbuzi na ngamia.

Kioo

Angalia jinsi Yakobo anavyoshughulikia hofu yake, kwa sababu pengine ni jinsi yako pia. Anagawanya mali ili asipoteze yote. Anatuma zawadi mbele yake ili apunguze hasira kabla hajafika. Anajiita "mtumishi wako" mara kwa mara. Sisi tunafanya vivyo hivyo: tunatuma ujumbe wa kirafiki kwa bosi kabla ya mkutano mgumu, tunanunua zawadi kwa mtoto tuliyemkosea muda, tunatoa sadaka kubwa kanisani wiki ile tunayojua moyo wetu si safi. Hakuna ubaya katika busara. Ubaya upo tunapotumia busara ili tusiwahi kufika mahali pa kuwa peke yetu na Mungu, bila mkakati wowote. Yakobo alifika huko akiwa amelazimishwa na usiku.

Leo, kabla hujalala, kaa peke yako dakika kumi, sema kwa sauti jina la mtu unayeogopa kukutana naye, kisha nena maneno haya kwa sauti: "Mimi sistahili matendo yako yote ya agano la uaminifu." Usiongeze ombi lolote la ziada.

Undani

Msitari wa mwisho ni wa ajabu: wana wa Israeli hawali kano ya paja kwa sababu ya kile kilichompata baba yao usiku mmoja kando ya kijito. Fikiria hilo. Taifa zima linakumbuka jeraha la mtu mmoja kila linapokula nyama. Si sanamu, si nguzo, bali njia ya kula. Hii inatuambia kitu kuhusu jinsi imani inavyoshikwa: si kwa kumbukumbu za ushindi tu, bali kwa alama ya udhaifu iliyoingizwa katika maisha ya kila siku. Yakobo hakupata kikombe cha ushindi; alipata kilema. Na kizazi baada ya kizazi kikakataa kusahau. Pengine ndicho kipimo cha ukweli wa mkutano wako na Mungu: si kwamba unaweza kukisimulia, bali kwamba kimebadilisha jinsi unavyotembea.

Mhusika Mkuu

Yakobo ni mtu wa mikono. Tangu tumboni alishika kisigino, akanunua haki ya uzaliwa kwa supu, akaiba baraka kwa nguo za ndugu yake, akajipatia mifugo ya Labani kwa ujanja. Sasa, akiwa na miaka ishirini ya mafanikio nyuma yake, anasema jambo la kweli kabisa: "namwogopa." Hiyo ni sala ya kwanza ya kweli katika maisha yake, kwa sababu haina mbinu ndani yake. Anamkumbusha Mungu ahadi zake mwenyewe, si kwa kiburi bali kama mtu asiye na chochote kingine cha kushikilia. Na usiku ule anashindana kwa ukaidi ule ule wa kuzaliwa nao: "sitakuacha uende mpaka uwe umenibariki." Mungu haiondoi hulka yake; anaivunja na kuitakasa. Yakobo mnyakuzi anakuwa Israeli mshikiliaji.

Mazingira

Yakobo anasafiri kutoka Harani kuelekea kusini, na Yaboki ni kijito kinachoingia Yordani, mpaka wa nchi ya ahadi. Anarudi mahali ambapo alikimbia akiwa na fimbo tu. Esau anaishi Seiri, katika eneo la Edomu, kusini mwa Bahari ya Chumvi, na kuja kwake na watu mia nne si msafara wa karamu; hiyo ni idadi ya kikosi cha kivita katika ulimwengu wa wakati ule. Katika jamii ya heshima na aibu, baraka iliyoibiwa ilikuwa deni la damu, na ndugu mkubwa alikuwa na haki ya kulipiza. Zawadi za mifugo zilizotumwa kwa mawimbi zilikuwa lugha ya kidiplomasia inayoeleweka: mtoaji anajitangaza mdogo, mpokeaji anaitwa bwana. Yakobo anajua kanuni zote za mchezo huu. Ndiyo maana Mungu anamkuta pale ambapo kanuni hazisaidii tena, gizani, peke yake.

Tafakari

Ni mkakati gani katika maisha yako, wa kazi, wa pesa, au wa familia, unaotumia ili usiwahi kufika mahali pa kuwa mtupu mbele za Mungu?

Kama Mungu angekubariki kwa njia inayokuacha ukichechemea, ungeitambua kama baraka?