Isaya 61:1

Maandiko

Mtu asiyetajwa jina anasimama na kutangaza kwamba Roho ya Bwana Yahwe iko juu yake, na kwamba amepakwa mafuta, yaani ametengwa rasmi kwa kazi maalum. Kazi yenyewe imeorodheshwa kwa vitenzi vinne vizito: kuhubiri habari njema kwa wenye taabu, kuponya waliopondeka mioyo, kutangaza uhuru kwa wafungwa, na kufungua gereza ili wafungwa watoke. Si maono ya mbinguni wala mafundisho ya hekima; ni tangazo la ukombozi kwa watu waliovunjika, waliofungwa, waliokosa sauti. Na kila kitenzi kinaelekeza nje, kwa mtu mwingine, si kwa mzungumzaji mwenyewe.

Kiini

Neno "amenipaka mafuta" ndilo linalobeba uzito wote hapa. Katika Israeli, mafuta yalimiminwa juu ya wafalme, makuhani na wakati mwingine manabii; kupakwa mafuta kulimaanisha kuwa maisha yako si yako tena, umepewa kazi kwa niaba ya Mungu. Neno la Kiebrania hapa ni mashach, ambalo ndilo mzizi wa neno "Masihi", yaani "aliyepakwa mafuta". Lakini angalia jambo la kushangaza: aliyepakwa mafuta hapa hafanyi kazi ya kutawala wala kutoa dhabihu, bali ya kuwaendea walioanguka chini kabisa. Mungu anayejitokeza katika mstari huu hana shughuli na wenye nguvu; anatuma mjumbe wake kwenda gerezani. Na "kufungua gereza" kunarudisha kumbukumbu ya sheria ya Mwaka wa Yubile katika Mambo ya Walawi 25, ambapo kila baada ya miaka hamsini madeni yalifutwa na watumwa waliachiliwa. Isaya anachukua sheria hiyo, ambayo Israeli mara chache sana iliitekeleza, na kuifanya kuwa ahadi ya nyakati zijazo: Mungu mwenyewe atatangaza Yubile isiyoisha.

Uzi Unaounganisha

Kuna tukio moja katika Injili linalofanya mstari huu usimame katikati ya Biblia nzima. Yesu anaingia sinagogi la Nazareti, anafunua gombo la Isaya, anasoma maneno haya haya, kisha anakaa chini na kusema kwamba andiko hilo limetimia masikioni mwao (Luka 4). Hakuna mahali pengine ambapo Yesu anachukua maandiko ya Agano la Kale na kuyavaa kama nguo yake mwenyewe kwa uwazi hivi. Lakini jambo la kushtua ni kile alichoacha: anasimamisha usomaji katikati ya sentensi. Anasoma juu ya "mwaka wa Yahwe uliokubalika" na kunyamaza kabla ya "siku ya kisasi cha Mungu wetu". Isaya aliunganisha vitu viwili; Yesu anavitenganisha kwa muda. Yubile imeanza sasa; hukumu imeahirishwa. Hapo ndipo tunapoishi, katikati ya sentensi ambayo Kristo hakuimaliza siku ile.

Kioo

Vitenzi vinne vya mstari huu vinatafuta watu maalum: wenye taabu, waliopondeka mioyo, wafungwa. Swali ni kama unajihesabu miongoni mwao. Wengi wetu tumejifunza kuonekana sawa. Unaenda kazini, unalipa madeni, unaongoza kikundi cha Biblia, na ndani yako kuna kitu kilichopondeka miaka mitatu iliyopita ambacho hujawahi kumwambia mtu. Habari njema hapa haiendi kwa wenye nguvu wanaojitosheleza; inaenda kwa waliovunjika. Na kuna gereza la aina nyingine pia: deni unalolibeba kwa siri, ndoa iliyokwama, chuki unayoihifadhi kwa mtu fulani kwa sababu inakupa hisia ya haki. Yubile ilikuwa juu ya kufuta madeni, si kuyahesabu upya. Leo, chukua dakika tano, andika kwenye karatasi jina la mtu unayemdai kitu, kisha sema kwa sauti mbele ya Mungu: "Namwachilia huyu."

Swali

Kama Yesu alisema andiko hili limetimia, kwa nini magereza bado yamejaa? Mtu aliyepondeka moyo baada ya kifo cha mtoto wake hajaponywa. Wanaoteswa kwa ajili ya imani hawajafunguliwa. Ni rahisi kukwepa kwa kusema kwamba Isaya alimaanisha uhuru wa kiroho tu, lakini maandiko haya yanatumia lugha ya kimwili kabisa: gereza, minyororo, majivu, magofu ya miji yanayojengwa upya. Kuroho tu ni kuidhoofisha ahadi. Jibu la kweli ni gumu zaidi: Yesu alisimamisha usomaji katikati. Ufalme umeanza kweli, unaonekana katika kila mfungwa anayeachiliwa na kila moyo unaoponywa, lakini haujakamilika. Tunaishi katika nafasi hiyo isiyostarehesha. Isaya haitupi hiyo nafasi; anatuahidi tu kwamba sentensi itamalizika.

Wasikilizaji wa Kwanza

Fikiria watu waliorudi kutoka uhamishoni Babeli. Walikuwa wameota ndoto ya kurudi kwa miaka sabini, na waliporudi wakakuta Yerusalemu ni magofu, hekalu ni msingi tu, majirani wenye uadui, na umaskini. Ahadi kubwa za Isaya zilionekana kama mzaha wa uchungu. Kwao, maneno "wataijenga tena mahali pa kale palipohaibiwa" hayakuwa mafumbo ya kiroho; yalikuwa juu ya kuta halisi na nyumba halisi. Na "kutangaza uhuru kwa wafungwa" liliwakumbusha kwamba wao wenyewe walikuwa wafungwa kwa kizazi kizima. Walichokisikia sisi tunakikosa: si ujumbe wa faraja binafsi, bali tangazo la kisiasa kwamba taifa lililoaibishwa litarudishwa hadhi yake. Mungu hakuwaacha kwenye majivu; alikuwa akija kuwavika kilemba.

Mazingira

Sura hii ni sehemu ya mwisho ya kitabu cha Isaya, ambapo sauti inabadilika kutoka onyo la hukumu kwenda faraja ya urejesho. Ni karne ya sita kabla ya Kristo, baada ya himaya ya Uajemi kuruhusu Wayahudi kurudi nyumbani. Uhuru wa kisiasa ulikuwepo kwa jina, lakini uchumi ulikuwa mbaya, na maandiko yanaonyesha jamii iliyogawanyika: matajiri wachache wakiwakopesha maskini kwa riba hadi wanauza watoto wao kuwa watumwa. Ndani ya mazingira hayo, Mungu anasema anachukia "wizi na vurugu zisizo za haki". Yubile haikuwa nadharia; ilikuwa shambulio moja kwa moja kwa mfumo uliowanyonya wanyonge. Aliyepakwa mafuta anatumwa siyo kwa ikulu bali kwa waliolala chini ya mzigo wa madeni ya majirani zao waumini wenzao.

Tafakari

Yesu aliacha kusoma kabla ya maneno "siku ya kisasi". Je, wewe unaishi kama mtu anayeamini kwamba sasa ni wakati wa neema, au bado unajihesabia siku ya hukumu kwa makosa uliyokwisha samehewa?

Kama Roho aliyekuwa juu ya aliyepakwa mafuta yuko juu ya kanisa lake, ni gereza gani halisi karibu nawe ambalo Mungu anaweza kuwa anakutuma kulifungua?