Yohana 3:3

Maandiko

Nikodemo anakuja usiku na pongezi zilizopimwa kwa uangalifu: tunajua wewe ni mwalimu kutoka kwa Mungu. Yesu hajibu pongezi hiyo. Anakata kabisa: "Amini, amini, mtu hawezi kuingia katika ufalme wa Mungu asipozaliwa mara ya pili." Yaani, kile Nikodemo alichokusudia kuwa mwanzo wa mazungumzo ya kitaalamu kinakuwa mlango uliofungwa mbele ya uso wake, na Yesu ndiye anayeshikilia ufunguo.

Kiini

Neno la Kiyunani hapa, anōthen, lina maana mbili: "mara ya pili" na "kutoka juu." Yesu anacheza na maana zote mbili kwa makusudi. Kuzaliwa upya si kuboresha kile ulichokuwa; ni kupokea uhai unaotoka mahali pengine kabisa. Na hapa ndipo kiini kinapokuwa kigumu: hakuna mtu anayejizaa mwenyewe. Hukuchagua siku yako ya kuzaliwa, hukujiamulia wazazi wako, hukujiingiza tumboni. Kuzaliwa ni jambo linalokufanyika, si linalofanywa nawe. Kwa hiyo Yesu anasema kwamba kuingia katika ufalme wa Mungu kunakuwa vivyo hivyo: kazi ya Mungu juu yako, si mafanikio yako mbele ya Mungu. Dini yote inayotegemea juhudi inakwama hapa, ikiwa ni ya Nikodemo au yako.

Uzi Unaopita Katikati

Manabii walikuwa wameahidi jambo hili kwa lugha nyingine. Ezekieli alizungumza juu ya Mungu akinyunyiza maji safi, akiondoa moyo wa jiwe na kuweka moyo wa nyama, akitia Roho wake ndani ya watu wake. Nikodemo, mwalimu wa Israeli, alipaswa kutambua sauti hiyo, na ndiyo sababu Yesu anamwuliza baadaye kwa mshangao: "Wewe u mwalimu wa Israeli, hata hauyajui mambo haya?" Ahadi ya taifa lililofanywa upya sasa inasimama mbele yake kama mtu mmoja. Na katika mstari wa kumi na nne, Yesu anafunua bei ya kuzaliwa huku: "Kama vile Musa alivyomwinua nyoka jangwani, vivyo hivyo Mwana wa Adamu lazima ainuliwe." Uzazi mpya hautoki hewani. Unatoka msalabani.

Kioo

Wewe pia unakuja usiku, kwa namna yako. Unakuja na kile unachojua: miaka yako thelathini ya kuhudhuria ibada, kikundi unachoongoza, msomo wa asubuhi, sadaka unayotoa bila kukosa. Vitu hivi vyote ni vizuri, na hicho ndicho kinachovifanya kuwa hatari, kwa sababu vinaweza kuwa kitambulisho badala ya matunda. Nikodemo si mtu mbaya; ni mtu mzuri sana, na uzuri wake ndio ukuta wake. Yesu hamwambii "jitahidi zaidi." Anamwambia kwamba kila alichokusanya hakimwingizi mahali anapotaka kuingia.

Hii inaumiza mahali maalum: pale unapojisikia unadhibiti hali yako ya kiroho. Unapopima ukomavu wako kwa idadi ya sura ulizosoma wiki hii. Unapomtazama mwanachama wa kikundi chako anayekwama na kuhisi, kwa ndani kidogo, umbali fulani wa faraja. Na inaachilia mahali pale pale: kama uhai wako mpya ni kazi ya Mungu, basi siku yako mbaya haiuharibu. Mtoto mchanga hajipe uhai kwa kunywa maziwa; anakula kwa sababu anaishi.

Leo, kabla ya kulala, chukua karatasi na andika kwa mkono wako sentensi hii: "Sikujizaa mwenyewe." Kisha andika chini yake jambo moja moja unalojivunia kimya kimya mbele ya Mungu, na uisome yote kwa sauti mara moja. Hiyo tu.

Muktadha

Tunakuwa Yerusalemu, muda mfupi baada ya Yesu kutupa nje wafanyabiashara wa hekaluni. Mji umejaa mvutano. Nikodemo ni Farisayo na "mmoja wa wajumbe wa baraza la Wayahudi," yaani mshiriki wa Sanhedrini, chombo cha juu zaidi cha uongozi wa kidini na kisheria kilichoruhusiwa na Warumi. Yeye ni mtu wa hadhi kubwa, mwenye elimu, umri na heshima. Kuja kwake "usiku" kunaeleza mengi: walimu wa Kiyahudi walijadili Torati usiku, kweli, lakini Yohana anatumia neno hilo pia kwa maana ya giza. Mtu wa cheo hiki hawezi kuonekana hadharani akiuliza maswali kwa mhubiri kijana kutoka Galilaya asiye na mafunzo ya kirasmi. Anahatarisha jina lake, na anajua.

Wasikilizaji

Wasomaji wa kwanza wa Yohana walikuwa wengi wao Wayahudi waliomwamini Yesu na, kwa sababu hiyo, walitengwa na sinagogi. Walikuwa wamelipa gharama ya kile Nikodemo alichokuwa akiogopa. Kwao, mazungumzo haya yalikuwa kioo cha maisha yao wenyewe: walikumbuka usiku wao, mashaka yao, na jinsi walivyojaribu kufanya mambo kwa siri. Waliisikia sentensi hii kwa faraja ya pekee: nafasi yao katika ufalme haikutegemea kadi ya uanachama wa sinagogi walioipoteza, bali kuzaliwa kutoka juu ambako hakuna baraza linaloweza kuwanyang'anya. Wakati huo huo waliisikia kama changamoto kwa jamaa zao wenye mizizi mirefu ya kidini: ukoo wa Abrahamu, tohara, Torati; vyote hivyo si uzazi mpya.

Mhusika Mkuu

Angalia namna Yesu anavyoongea. Nikodemo anafungua kwa staha, "tunajua," na Yesu anajibu kwa "Amini, amini," kirai ambacho hakuna rabi mwingine alikitumia hivi, kwa sababu kinamaanisha: mamlaka iko ndani yangu, sio katika mnyororo wa walimu waliotangulia. Hii si ukatili; ni upendo unaokataa kudanganya. Yesu anaweza kumkubalia Nikodemo, kumshukuru kwa pongezi, kuanza mjadala mzuri wa kitheolojia usiku ule. Badala yake anamvunja, kwa sababu anamwona. Anajua kwamba mtu huyu hataki maelezo, anahitaji uhai. Katika sura hiyo hiyo tunasoma kwamba Mungu "akamtoa mwanae wa pekee," na hapa tunaona jinsi utoaji huo unavyoonekana kwa mtu mmoja gizani: ukweli usiobembeleza, uliosemwa kwa upendo, ukifungua mlango ambao Nikodemo hakuweza kuufungua kwa vyeo vyake vyote.

Tafakari

Ni kipande kipi cha maisha yako ya kiroho unachokishikilia kwa siri kama uthibitisho kwamba unafaa mbele ya Mungu?

Ikiwa uzazi wako mpya ni kazi ya Mungu na si yako, jambo lipi unalofanya kwa hofu leo lingebadilika na kufanywa kwa shukrani?