Luka 1:78

Maandiko

Zekaria, ambaye alikuwa amenyamazishwa kwa miezi tisa, anafikia kilele cha wimbo wake. Amemtaja mwanawe kama mtangulizi atakayewafahamisha watu kwamba msamaha wa dhambi unakuja (mstari 77), na kisha anaeleza chanzo cha yote hayo: "Hili litatokea kwa sababu ya huruma ya Mungu wetu, sababu ambayo jua tokea juu litatujia." Hakuna maelezo mengine yanayotolewa. Hakuna sifa ya Israeli, hakuna bidii ya kuhani, hakuna toba iliyostahili. Kuna huruma tu, na kutoka katika huruma hiyo kunachomoza mwanga ambao unatujia sisi, si sisi tunaokwea kwenda kwake, ili "kuangaza kwao wakaao gizani na katika uvuli wa mauti."

Kiini

Kiini cha mstari huu ni neno dogo "kwa sababu." Zekaria anaunganisha wokovu na chanzo kimoja: matumbo ya rehema ya Mungu, hisia ya ndani kabisa, ile aina ya huruma inayoumiza tumboni unapomwona mtoto anayeteseka. Wokovu hauanzii katika mahitaji yetu; unaanzia katika tabia ya Mungu. Na mwelekeo wa kitenzi ni wa kushuka: "tokea juu litatujia." Hii inaendeleza kile Zekaria alisema mwanzoni, kwamba Bwana "amesaidia na alishughulikia wokovu kwa watu wake" (mstari 68). Mungu anayeshughulikia, anayekuja, anayetembelea. Wale wanaokaa gizani hawaambiwa waamke na kutafuta mwanga; wanaambiwa mwanga unawajia wakiwa wameketi pale walipo.

Uzi Unaopita Katikati

Wimbo huu ni kitambaa cha nyuzi za kale zilizosukwa pamoja. Kiapo kwa Abrahamu (mstari 73), pembe ya wokovu katika nyumba ya Daudi (mstari 69), kinywa cha manabii wa nyakati za kale (mstari 70), na kisha jua linalochomoza. Zekaria hasemi jambo jipya; anatangaza kwamba lile la zamani limefika. Manabii walilalamikia giza la uhamisho na kuahidi mwanga; Isaya aliona watu wanaokaa katika giza nene wakiangaziwa, na Malaki akatabiri jua la haki likichomoza na uponyaji katika mbawa zake. Zekaria anasema: jua hilo linakuja, na ni mtu. Baadaye Yesu mwenyewe atasema, "Mimi ni nuru ya ulimwengu," na maneno hayo yataonekana si madai ya ghafla bali hitimisho la uzi mrefu.

Kioo

Giza katika mstari huu si sitiari tupu; ni mahali ambapo watu wanakaa. Chumba cha hospitali saa nane za usiku. Ndoa iliyopoa taratibu hata mkaacha kuzungumza kwa ukweli. Mtoto aliyeacha imani na hasemi sababu. Kumbukumbu ya kifo inayorudi kila mwaka na kukuangusha. Zekaria hasemi kwamba giza litafutwa mara moja; anasema mwanga unawatembelea wale waliokwisha kuketi humo. Hilo linaumiza kiburi chetu, kwa sababu tunapenda kuwa chanzo cha mwanga wetu wenyewe, kujitatulia, kujipangia mikakati, kujifanya jua. Mstari huu unatuweka chini: sisi ni wanaoketi, Mungu ndiye anayechomoza. Leo, simama dirishani au nje, tazama mwanga, kisha sema kwa sauti: "jua tokea juu litatujia," na ukitaja kwa jina giza moja unalolibeba sasa.

Wasikilizaji wa Kwanza

Luka anaanza sura hii kwa kutukumbusha kwamba mambo haya yalitokea "katika siku za Herode, mfalme wa Yudea." Hiyo ni tarehe na pia hukumu. Watu wa Zekaria walikuwa chini ya mfalme aliyeuawa watoto wake, chini ya Roma iliyojisifia kuleta amani na mwanga kwa dunia. Maliki aliitwa mwokozi; amani ilikuwa bidhaa ya jeshi. Wasikilizaji wa kwanza wa Luka, pamoja na Theofilo, waliishi ndani ya lugha hiyo ya kisiasa. Kwa hiyo kauli ya kuhani mzee kutoka kijiji cha vilima vya Yudea ilikuwa ya kimapinduzi: mwanga hautoki Roma, hautoki kasri la Herode, unatoka juu. Na mwisho wa wimbo, "njia ya amani," ni pigo la upole kwa amani iliyotengenezwa kwa mikuki.

Mwingiliano wa Maandiko

Neno lililotafsiriwa "jua tokea juu" lilitumika katika Biblia ya Kiyunani kwa jina la kinabii "Chipukizi," yule mzao wa Daudi katika kitabu cha Zekaria nabii, ambaye alitakiwa kujenga hekalu la Bwana. Kwa hiyo Luka anagusa nyuzi mbili kwa wakati mmoja: jua la haki la Malaki na Chipukizi cha nyumba ya Daudi. Lakini kuna mkwaruzo pia. Kwa Malaki, siku ile ya jua la haki ni siku inayowaka kama tanuru kwa wenye kiburi. Na Yohana huyu mwenyewe, akiwa mtu mzima, atahubiri shoka lililowekwa kwenye mzizi wa mti. Mwanga unaokuja kwa huruma pia unafichua. Zaidi ya hayo, Yohana atamaliza gerezani akiuliza kama Yesu ndiye anayekuja. Jua lilichomoza, lakini si kwa namna aliyotarajia.

Undani

Neno la Kiyunani hapa ni anatolē, na lina nyuso mbili. Kwanza, ni kuchomoza kwa jua upeoni, mwanga unaoinuka polepole juu ya mlima. Pili, ni kuchipuka kwa mmea kutoka ardhini, chipukizi kinachosukuma udongo na kutokeza. Picha moja inaangalia juu, nyingine inaangalia chini. Na Zekaria anaongeza maneno yanayoshtua: chipukizi hiki chatoka "juu." Mzao wa Daudi, mzizi ulioonekana umekauka katika ukoo uliopoteza kiti cha enzi, hachipuki tu kutoka udongo wa historia ya Israeli; anashuka kutoka mbinguni. Katika neno moja, Luka anaweka pamoja mwanadamu halisi wa nyumba ya Daudi na yule anayetoka kwa Mungu. Tumbo la Mariamu na kiti cha enzi cha Aliye Juu Sana katika silabi tatu.

Tafakari

Ni giza lipi ambalo umeketi ndani yake kwa muda mrefu hata umeanza kuliita "hali yangu ya kawaida," na nini kitabadilika ikiwa mwanga unakujia wewe badala ya wewe kuutafuta?

Malaki alisema jua hilo huponya na pia huwaka; Yohana mwenyewe alihubiri shoka. Katika maisha yako, ni sehemu gani inayohitaji uponyaji, na ni sehemu gani inayohofia kuangaziwa?