Mathayo 25

Maandiko

Yesu anasimama kwenye mlima wa Mizeituni, siku chache kabla ya msalaba, na anatoa mifano mitatu inayogusa jambo moja: jinsi tunavyotumia muda wa kusubiri. Wanawali kumi wanatoka kumpokea bwana harusi; watano wamejiandaa kwa mafuta ya akiba, watano hawakujiandaa, na wanakuta mlango umefungwa pamoja na maneno magumu, "Mimi siwajui." Kisha watumwa watatu wanapewa talanta tano, mbili na moja; wawili wanazifanyia kazi, mmoja anachimba shimo na kuificha kwa hofu, na anaitwa "mtumwa mwovu na mzembe." Mwishowe Mwana wa Adamu anakaa juu ya kiti cha utukufu na kutenganisha mataifa kama mchungaji atenganishaye kondoo na mbuzi, na kipimo si ujuzi wa dini bali chakula kilichotolewa, mgeni aliyekaribishwa, mgonjwa aliyetunzwa, mfungwa aliyetembelewa. Hukumu inakuja, na inakuja kwa mambo madogo madogo yaliyofanywa au kuachwa.

Kiini

Sura hii inakataa kutenganisha imani na maisha ya kila siku. Ufalme wa mbinguni hauhukumiwi kwa hisia zetu za kiroho wala kwa usahihi wa mafundisho yetu peke yake, bali kwa kile tulichofanya na kile tulichokabidhiwa: muda, mali, uwezo, na watu waliopo karibu nasi. Na hapa kuna kitu cha kushtua. Mfalme anasema, "mlichotenda hapa kwa mmoja wa ndugu zangu wadogo, mlinitendea mimi." Mungu amejifunga mwenyewe kwa watu wanaoonekana kuwa hawana thamani, kiasi kwamba kuwapuuza ni kumpuuza yeye. Hii si mafundisho ya kujipatia wokovu kwa matendo mema; ni mafundisho kwamba neema iliyopokelewa kweli huacha alama inayoonekana. Mtumwa wa talanta moja hakuiba; aliihifadhi tu. Na hapo ndipo hatari iko: dhambi inayohukumiwa zaidi katika sura hii si uovu wa dhahiri, bali kutokufanya lolote kwa sababu ya hofu, uvivu, na kujiandaa kwa nusu.

Uzi Unaopita

Mifano hii mitatu inasimama mahali fulani katika hadithi kubwa ya Mungu: katika nafasi kati ya kupaa na kurudi kwa Kristo, mahali tulipo sasa. Agano la Kale limejaa taswira hii. Mungu ni mchungaji anayetenganisha, ni Bwana arusi anayekuja kwa watu wake, ni mwenye shamba anayerudi kuhesabu matunda. Yesu anachukua taswira hizi zote na kuziweka chini ya kichwa kimoja: yeye mwenyewe. Mchungaji anayetenganisha kondoo na mbuzi ni yeye; Bwana arusi anayechelewa ni yeye; bwana anayekabidhi utajiri wake na kusafiri ni yeye. Na kuna mshono wa kushangaza hapa: kabla ya kuwa Mfalme aliye juu ya kiti cha utukufu, kwanza anakuwa mmoja wa "ndugu zangu wadogo." Sura inayofuata inamleta kama mfungwa aliye na kiu msalabani. Yule anayehukumu dunia ni yule aliyekuwa mgeni asiyekaribishwa.

Kioo

Ni rahisi kukubali mafundisho haya kwa jumla na kuyakosa kabisa katika uhalisi. Kwa sababu maisha yetu yamejengwa kwa namna ya kutuepusha na watu wa mstari wa 35 na 36. Tunachagua njia ya kwenda kazini inayoepuka maeneo magumu. Tunaahidi kumtembelea shangazi aliyelala hospitalini kwa miezi mitatu mfululizo. Jirani aliyefungwa gerezani tunamzungumza kwa huruma lakini hatuandiki barua. Na tunajihesabia haki kwa kigezo cha mtumwa wa talanta moja: sikuharibu kitu, sikumkosea mtu, nilijihifadhi salama. Lakini hukumu katika sura hii haiangukii waliofanya ubaya; inaangukia waliokaa tu. Angalia pia bei ya mafuta: hofu yetu kwamba tukitoa hatutakuwa na kitu, kwamba muda wetu, pesa yetu na nguvu yetu ni kidogo sana kiasi kwamba hatuwezi kumwaga kwa mtu mwingine. Leo, kabla ya kulala, chagua jina moja: mgonjwa, mfungwa, mpweke, au mgeni unayemjua. Mtumie ujumbe mmoja ukimwambia siku na saa kamili utakapomtembelea wiki hii.

Undani

Kitu cha kushangaza zaidi katika hukumu hii ni kwamba makundi yote mawili yanauliza swali lilelile: "Bwana, lini tulikuona?" Wenye haki hawana orodha. Hawakumbuki. Hawakuwa wanahesabu matendo yao mema wakitarajia zawadi; walimpa mtu chakula kwa sababu alikuwa na njaa, na hapo ndipo iliishia. Upendo uliokuwa tabia, sio mradi. Na wale wa mkono wa kushoto pia hawakumbuki, kwa sababu hawakumwona. Mtu mwenye njaa alikuwa sehemu ya mandhari, kama mti au nguzo ya barabara. Hili linatufundisha kwamba wokovu hauonekani kwa kumbukumbu zetu za matendo mema, bali kwa macho yetu yaliyozoea kuona. Hatari si kukataa kumsaidia Kristo; hatari ni kupita mbele yake kila siku bila kumtambua, kwa sababu alionekana wa kawaida sana.

Maandiko Yanayoitana

Yakobo anasema jambo lilelile kwa maneno mengine: imani isiyo na matendo imekufa, na anatoa mfano wa mtu anayemwambia mwenzake aende kwa amani wakati hana nguo wala chakula. Hilo si mafundisho mapya ya Yakobo; ni mwangwi wa Mathayo 25. Lakini sauti ya kwanza ni ya Isaya 58, ambapo Mungu anakataa kufunga kwa watu wake na kuwaeleza kufunga anakotaka: kugawa chakula kwa mwenye njaa, kumkaribisha mkimbizi nyumbani, kumvika aliye uchi. Orodha ni ileile, karne saba kabla. Hii inaonyesha kwamba Yesu si mwanzilishi wa wazo geni; anafunua kile Mungu alisema tangu mwanzo kuwa ni ibada ya kweli, na anaongeza kitu ambacho Isaya hakuweza kusema: kwamba Mungu mwenyewe amesimama katikati ya wenye njaa hao.

Mhusika Mkuu

Mfalme wa sura hii ni mchanganyiko unaoshtua. Anakaa juu ya kiti cha utukufu na malaika wote wamemzunguka, lakini anajitambulisha kwa njaa, kiu, uchi, ugonjwa na kifungo. Yeye ni Bwana arusi anayekuja usiku wa manane, na pia yule aliyefungiwa nje. Anaitwa mkali, "Unachuma mahali ambapo hukupanda," lakini maneno yake kwa watumwa waaminifu ni ya ukarimu usio na kipimo: "Ingia katika furaha ya bwana wako." Hajipima kwa talanta zilizoongezeka; anapima uaminifu, na kwa mtumwa wa talanta mbili anasema maneno yaleyale aliyomwambia wa talanta tano. Hii ni muhimu: hakuna mtu anayehukumiwa kwa kuwa na kidogo. Anahukumiwa kwa kukaa na kidogo chake kwa hofu. Na hofu, katika sura hii, ni tabia ya mtu asiyemjua bwana wake.

Tafakari

Ni jina la mtu gani ambaye kwa miezi iliyopita umekuwa ukiahidi kumtembelea au kumsaidia, na nini kimekuwa kikikuzuia hasa?

Ukiangalia mwaka wako jana, ni wapi ulichimba shimo na kuficha kile Mungu alikukabidhi, ukijiita mwangalifu badala ya mwenye hofu?