Obadia 1

Makazi Juu ya Mwamba

Fikiria mji uliojengwa ndani ya miamba mekundu, njia nyembamba pekee inayoongoza juu, kuta za mawe zinazoanguka kwa kina cha mamia ya mita pande zote. Hivi ndivyo Petra ilivyokuwa, mji mkuu wa Edomu. Kutoka huko juu, ukiangalia chini, ulihisi kama tai anayeangalia bonde. Hakuna jeshi lingeweza kufika. Hakuna adui angeweza kupanda bila kuchinjwa njiani. Ndugu wa Yakobo, wazao wa Esau, walikuwa wamejenga ngome isiyoshindwa. Na kutoka ndani ya mfumo huo wa kiburi cha mawe, walipopokea habari kwamba Yerusalemu inaanguka, walicheka. Waliangalia chini na kufurahi. Obadia, mtu ambaye hatujui chochote kingine kuhusu yeye, anasimama mbele ya mji huo na kutamka maneno mafupi zaidi katika Agano la Kale, lakini yenye moto uwakao.

Maandiko

Obadia anaona maono kuhusu Edomu. Bwana atawashusha chini kutoka kwenye makazi yao ya juu miambani kwa sababu walifurahia anguko la ndugu yao Yuda, walisimama pembeni siku ya msiba wa Yerusalemu, na hata walikamata wakimbizi. Hukumu yao ni kwamba kile walichofanya kitarudi juu ya vichwa vyao wenyewe, lakini juu ya Mlima Sayuni kutakuwa na waokoaji, na ufalme utakuwa wa Bwana.

Kiini

Kitabu hiki ni kuhusu kiburi kinachojenga makazi yake mahali ambapo Mungu peke yake anastahili kukaa: juu, salama, asiyeguswa. "Ni nani atakayenishusha mimi chini?" Hilo si swali la kijiografia bali la kitheolojia. Ni tamko la mtu, au taifa, linalojiona limejitosheleza. Edomu haikuwaabudu tu miungu mingine; iliabudu usalama wake yenyewe, mawe yake, hekima yake. Mungu wa Obadia hakubali makazi hayo. Anasema, "ingawa kiota chako huwekwa kati ya nyota, nitakushusha chini." Hii sio hasira ya kipumbavu. Hii ni Mungu anayerudisha uhalisia mahali ambapo binadamu amejenga udanganyifu wa kudumu. Kiini si adhabu, ni ukweli.

Uzi wa Pamoja

Historia ya Esau na Yakobo ilianza tumboni mwa Rebeka, watoto wawili wakigombana. Ugomvi huo haukuisha wakati mmoja aliuza haki yake ya uzaliwa kwa dengu. Uliendelea kwa karne nyingi, hadi siku ambayo majeshi ya Babeli yalipovunja kuta za Yerusalemu mwaka 587 KK, na Edomu, badala ya kumsaidia ndugu, alisimama kando na kupiga kura pamoja na maadui. Uzi wa pamoja hapa ni huu: Mungu anaona jinsi tunavyotendeana katika siku ya udhaifu. Yesu atasema baadaye kwamba kile tulichomfanyia aliye mdogo katika ndugu zake, tumemfanyia yeye mwenyewe. Obadia anaeleza sheria hiyo hiyo kwa lugha ya taifa. Na anaishia na ahadi: "ufalme utakuwa wa Bwana," maneno yanayotangulia Ufunuo kwa karne nyingi.

Kioo

Kiburi cha Edomu hakikuwa cha wazi. Hawakuwa wakijitangaza. Walikuwa tu na uhakika, aina ile ya utulivu unaokuja pale unapokuwa umefanikiwa vya kutosha, umejenga uzio wa juu vya kutosha, umejumuisha akiba ya kutosha. Ni ile hisia unayohisi baada ya miaka kumi ya kazi thabiti: hakuna kinachoweza kunidondosha. Bima yangu iko sawa, watoto wangu wako shule nzuri, jina langu linaheshimika. Kiota kati ya nyota. Na kisha unaposikia habari kwamba jirani yako amepoteza kazi, au ndoa ya rafiki inavunjika, kuna ile hisia ndogo, isiyokubalika, ya faraja kwamba wewe uko salama. Hiyo ndiyo Edomu. Sio unyanyasaji mkubwa, ni furaha ndogo juu ya msiba wa mwingine. Obadia anasema Mungu anaona hivyo.

Swali

Kwa nini Mungu anaishughulikia Edomu kwa ukali huu wakati taifa la Babeli, ambalo lilifanya uharibifu halisi, linaonekana kupita bila kutajwa hapa? Jibu rahisi la kusema ni kwamba Babeli ina vitabu vyake vingine vya unabii. Lakini kuna kitu kinachonyoosha zaidi: dhambi ya ndugu inauma zaidi kuliko dhambi ya adui. Edomu alijua nani Yakobo alikuwa. Walishiriki nasaba, lugha, ardhi. Kusaliti mtu unayemjua ni tofauti na kupigana na mgeni. Labda hii ndiyo sababu Mungu anatilia mkazo ukatili wa Edomu, sio kwa sababu ni mbaya zaidi kwa kipimo, bali kwa sababu ni ya karibu zaidi. Na hiyo inatushtua: mahusiano ya karibu yanabeba uzito wa kimaadili mzito zaidi mbele za Mungu.

Muktadha

Yerusalemu ilianguka mwaka 587 KK. Wababeli waliteketeza hekalu, wakachukua wafalme, wakasambaratisha idadi kubwa ya watu. Wale walioweza kukimbia walijaribu kutoroka kupitia mabonde ya kusini, njia ambazo zilipita katika eneo la Edomu. Na huko, kwenye njia panda hizo, Waedomu walisimama, si kama wanaosaidia, bali kama wanaokamata. Waliwakabidhi wakimbizi kwa Wababeli, au waliwaua wenyewe, au walichukua mali zao. Kwa Waisraeli waliopona, hii ilikuwa uchungu wa aina ya pekee. Mizaburi 137 inasema, "Ee Bwana, uwakumbukie wana wa Edomu siku ile ya Yerusalemu." Obadia anaandika kwa jamii hii iliyovunjika, akithibitisha kwamba Mungu naye alikumbuka. Petra, iliyoonekana isiyoshindwa, ingekuwa magofu. Historia ilitimiza unabii huu; kufikia karne za baadaye, Edomu haipo tena kama taifa.

Andiko Sambamba

Katika Amosi 1:11, Mungu anasema Edomu "alimfuatia ndugu yake kwa upanga akakataa huruma yake yote." Hilo linaunganisha moja kwa moja na mashtaka ya Obadia. Lakini andiko lingine linalofungua kila kitu ni Waebrania 12:16, ambapo Esau