Yuda 1

Maandiko

Yuda anaandika kwa waamini akijitambulisha kama mtumwa wa Yesu Kristo na ndugu yake Yakobo. Anawaita wapendwao ndani ya Mungu Baba na waliotunzwa kwa ajili ya Yesu Kristo, akiwatakia rehema, amani na upendo vizidi kwao. Katika mistari michache ya ufunguzi, tayari amejenga msingi mzito wa kitheolojia: wito, upendo, ulinzi.

Kiini

Angalia jinsi Yuda anavyowaeleza wasomaji wake katika mstari wa kwanza: "wale ambao wameitwa, wapendwao katika Mungu Baba, na waliotunzwa kwa ajili ya Yesu Kristo." Vitenzi vitatu, na vyote viko katika hali ya kupokea. Hakuna hata kimoja kinachoelezea kile mwamini anachofanya. Wameitwa, si kwa sababu walitafuta; wanapendwa, si kwa sababu walistahili; wanatunzwa, si kwa nguvu yao wenyewe. Katika ulimwengu wa kidini ambapo utambulisho hujengwa juu ya utendaji, Yuda anaanza kwa kusema: utambulisho wako umejengwa juu ya matendo ya Mungu, si yako. Hii ndiyo neema kabla neema haijatajwa kwa jina.

Uzi wa Kawaida

Vitenzi hivi vitatu vinaunganisha hadithi nzima ya wokovu. "Kuitwa" ni lugha ya agano; ni jinsi Mungu alivyomwita Ibrahimu kutoka Uru, jinsi alivyowaita Israeli kutoka Misri, jinsi Yesu alivyowaita wanafunzi kwenye ziwa. "Wapendwao katika Mungu Baba" inarudisha akili kwa Kumbukumbu la Torati, ambapo Mungu anawaambia Israeli kwamba hakuwachagua kwa sababu walikuwa wengi au wenye nguvu, bali kwa sababu aliwapenda tu. Na "waliotunzwa kwa ajili ya Yesu Kristo": hapa upendo wa agano unapata lengo lake. Historia yote ya wokovu inasonga mbele kuelekea kwa Kristo, na waamini wanashikwa kwa nguvu ya Mungu hadi siku ile ambapo watakutana naye uso kwa uso. Yuda atafunga waraka wake kwa neno lile lile katika mstari wa 24: yeye "awezaye kuwalinda msijikwae."

Kioo

Kuna kitu chenye faraja ya kina hapa, hasa kwa mtu anayefahamu udhaifu wake mwenyewe. Yuda anaandika waraka ambao utahusu waalimu wa uongo, hukumu, moto wa milele, watu waliojiingiza kwa siri kanisani. Ni waraka mkali. Lakini kabla ya kusema chochote juu ya hatari, anasema: mnatunzwa. Fikiria hili unapoingia wiki mpya: mradi wako kazini unaonekana kuyumba, ndoa yako inahisi baridi, mtoto wako amechagua njia inayokuumiza, imani yako mwenyewe inahisi nyembamba. Katikati ya haya yote, Yuda haseleti kwamba unapaswa kujishikilia kwa nguvu zaidi. Anasema kwamba wewe unashikwa. Swali si kama utaishikilia imani; swali ni kama utaamini kwamba imani inakushikilia wewe kupitia Mungu ambaye aliwaita.

Swali

Lakini hapa ndipo mkwaruzo unapoingia. Kama waamini "wanatunzwa kwa ajili ya Yesu Kristo," kwa nini Yuda anahitaji kuandika waraka mzima akiwasihi "wasindanie kwa uaminifu imani"? Kama Mungu anatunza, kwa nini onyo? Yuda mwenyewe hataondoi mvutano huu. Anaweka pamoja, bila kutueleza jinsi ya kuvipatanisha, ulinzi wa Mungu na wajibu wa mwamini. Katika mstari wa 21 anasema, "jitunzeni katika upendo wa Mungu," ingawa katika mstari wa 1 tayari amesema tunatunzwa. Labda hii ndiyo hali halisi ya maisha ya kiroho: kutunzwa na Mungu haifanyi umakini wetu kuwa bure, bali ndiyo msingi wake. Hatuombi na kupambana ili kupata upendo, tunapigana kwa sababu tayari tunapendwa. Fumbo hili halihitaji kutatuliwa; linahitaji kuishiwa.

Muktadha

Yuda anaandika katika kipindi ambapo kanisa la kwanza lilikuwa likikua haraka, lakini pia lilikuwa likikutana na aina zote za walimu wanaosafiri wakidai mamlaka ya kiroho. Bila Agano Jipya lililokamilika, bila muundo wa kanisa uliokomaa, jamii ndogo za waamini zilikuwa hatarini. Watu "walijiingiza kwa siri," Yuda anasema katika mstari wa 4, wakigeuza neema ya Mungu kuwa kisingizio cha uasherati. Hii si mabishano ya kitaaluma; ni mapambano juu ya nafsi za watu. Yuda anajitambulisha kama "ndugu yake Yakobo," pengine akimaanisha kiongozi wa kanisa la Yerusalemu, na hivyo pia ndugu wa Bwana kimwili. Lakini hataji hilo. Anajitaja kwanza kama mtumwa, doulos, wa Yesu Kristo. Damu haimpi mamlaka; utumishi ndio unaompa.

Uso wa Wasomaji

Wale waliopokea waraka huu walikuwa waamini wa kawaida katika jumuiya ndogo, huenda za Kiyahudi na Kigeni pamoja, wakikutana majumbani, wakila pamoja katika "sherehe za upendo" ambazo Yuda atazitaja katika mstari wa 12. Walikuwa wakiishi katika ulimwengu ambapo miungu ilikuwa mingi, maadili ya kingono yalikuwa huru, na kudai kwamba Yesu ni "Bwana wetu pekee" kulikuwa na gharama halisi ya kijamii. Wakati waliposikia "mnatunzwa kwa ajili ya Yesu Kristo," hawakusikia lugha ya kitheolojia isiyo na uzito. Walisikia ahadi: mtaishikwa hadi mwisho, hata katika ulimwengu unaowashinikiza kutoka pande zote. Neno "kutunzwa" katika Kigiriki lina maana ya kulindwa kama hazina, kuwekwa kando kwa siku maalum. Walikuwa hazina ya Mungu, wakisubiri siku ya kufunuliwa.

Tafakari

Ni katika sehemu gani ya maisha yangu ninajaribu kujithibitishia mwenyewe kwamba nastahili upendo wa Mungu, badala ya kupumzika katika ukweli kwamba tayari nimeitwa, ninapendwa, na ninatunzwa?

*Yuda anaweka pamoja ulinzi wa Mungu na wito wa kupigania imani. Nin