Zaburi 1:3

Maandiko

Mstari huu unatoa picha moja tu, lakini picha iliyochorwa kwa uangalifu: mtu anayefurahia sheria ya Yahwe anafananishwa na mti ambao haukuota wenyewe, bali "uliopandwa karibu na mkondo wa maji." Mti huo huzaa matunda "kwa majira yake," majani yake hayanyauki, na kila afanyalo linafanikiwa. Ni taswira ya uhai unaodumu kwa sababu chemchemi yake haipo ndani ya mti, bali kando yake.

Kiini

Neno muhimu hapa ni "uliopandwa." Kwa Kiebrania ni shathul, mti uliohamishwa na kupandwa kwa mkono wa mtu mwingine, mahali palipochaguliwa. Mti huu haujitafutia maji; ulipandwa pale maji yalipo. Hii inabadilisha maana yote ya mstari: baraka aliyoahidiwa mwenye haki si zawadi anayojipatia kwa juhudi yake ya kutafakari sheria, bali ni matokeo ya kupandwa na Mungu kando ya chemchemi. Furaha katika sheria (mstari 2) si bei ya baraka; ni ishara kwamba mizizi imeshafika majini. Na matunda huja "kwa majira yake," si kila siku, si mara moja. Hata mti ulioneemeshwa hupitia majira ya kusubiri.

Uzi Unaopita

Mti kando ya maji unaturudisha mwanzo kabisa: bustani yenye mto unaogawanyika, na miti ambayo Mungu mwenyewe aliipanda. Zaburi 1 imewekwa mlangoni pa kitabu chote cha Zaburi kama mwaliko wa kurudi kule tulikotoka. Na uzi huo unafika mwisho wa Biblia, katika Ufunuo, ambapo mti wa uzima unasimama kando ya mto, ukizaa matunda kila mwezi na majani yake ni ya kuwaponya mataifa. Kati ya bustani hizi mbili anasimama Yesu, anayejifananisha na mzabibu na kutuita matawi yake, akisema wazi kwamba pasipo yeye hatuwezi kuzaa kitu. Hivyo picha ya Zaburi 1 haibaki kuwa mfano wa maadili; inakuwa maelezo ya maisha yaliyoshikamana na Kristo.

Kioo

Ni rahisi kuupenda mstari huu mpaka msimu ambapo matunda hayaonekani. Umefanya kazi kwa uaminifu miaka kumi, na mtu mwingine amepandishwa cheo. Umewalea watoto katika njia ya Bwana, na mmoja hataki kusikia habari za Mungu. Umeomba kwa ajili ya mwili wako, na majibu hayajaja. Ndipo maneno "lolote afanyalo litafanikiwa" yanaanza kugusa jeraha, na tunaanza kujenga theologia ya haraka: labda mizizi yangu haitoshi, labda nimekosa mahali. Lakini mstari haukusema mti utazaa kila majira; ulisema utazaa kwa majira yake. Wito wake si kupima matunda, bali kuhakikisha mizizi inaelekea majini. Leo, chukua dakika kumi, fungua Zaburi 1 na uisome kwa sauti mara tatu bila kuifafanua, kama mtu anayekaribisha mizizi yake karibu na mkondo.

Wasifu wa Wasikilizaji

Waliosikia hii mwanzoni walikuwa watu wa nchi kavu. Waliishi mahali ambapo mvua ilikuwa ya majira, na msimu wa kiangazi uliweza kuchoma kila kitu kijani. Mti kando ya mkondo wa maji hakuwa mfano wa kishairi kwao; ulikuwa jambo walioliona kwa macho, safu ya kijani inayofuata bonde la mto katikati ya jangwa la kahawia. Kwao "majani yake hayakauki" lilikuwa kauli ya kushangaza, karibu ya kimiujiza. Na "makapi yapeperushwayo na upepo" (mstari 4) walilijua vilevile: uwanja wa kupura nafaka, mkulima anayerusha mavuno hewani, na upepo wa jioni unaochukua yasiyo na uzito. Zaburi hii ilijengwa kwa vitu walivyoshika mikononi.

Muktadha

Zaburi 1 haina jina la mtunzi na haina hadithi yake, na hiyo ni kwa makusudi. Imewekwa kama ukumbi wa kuingilia katika kitabu chote cha Zaburi, ambacho kinajaa vilio, hasira, mashaka na maswali magumu. Kabla ya kusikia mtu akilia "kwa nini umeniacha," unaambiwa kwanza: kuna njia mbili, na moja inaelekea kwenye uzima. Kuna dalili kwamba iliundwa au kupangwa hapa katika kipindi cha baada ya uhamisho, wakati Israeli haikuwa na mfalme wake mwenyewe na ilibaki na kitu kimoja: Torati. Katika ulimwengu ambapo mamlaka ya kisiasa ilikuwa mikononi ya wageni, kutafakari sheria ya Yahwe mchana na usiku kulikuwa ni aina ya uaminifu wa kimya, na wakati mwingine wa hatari.

Mwingiliano wa Maandiko

Nabii Yeremia anachukua picha hii karibu neno kwa neno, lakini anaiweka katika mgongano: anayemtegemea mwanadamu ni kama kichaka katika jangwa la chumvi, na anayemtumaini Bwana ni kama mti kando ya maji ambao hata mwaka wa ukame hauhofii. Yeremia anaongeza kile Zaburi 1 inaliacha wazi: ukame utakuja. Mti hauishi mahali pasipo shida; unaishi mahali penye maji chini ya shida.

Na kuna mgongano wa kweli pia. Yeremia mwenyewe anadai kwa Mungu kwa nini waovu wanastawi, na Zaburi 73 inaeleza kwa uchungu jinsi mtunzi aliteleza karibu kuanguka alipoona wenye dhambi wakiwa na amani na afya. Zaburi 1 na Zaburi 73 zimo katika kitabu kimoja, na hazifutwi moja na nyingine. Zaburi 1 inatoa mwelekeo wa mwisho wa njia; Zaburi 73 inaeleza jinsi safari inavyoonekana ukiwa katikati yake. Mwenye haki wa Zaburi 1 mara nyingi anajitambua zaidi katika Zaburi 73, na hilo si kuanguka kwa imani; ni ukweli wa mti unaosubiri majira yake.

Maswali ya Kutafakari

Ukiangalia maisha yako miaka mitano iliyopita, ni wapi ulitaka matunda kwa wakati wako, wakati Mungu alikuwa akifanya kazi ya mizizi?

Zaburi 1 na Zaburi 73 zinaishi ndani yako pamoja; ni ipi inayoongoza maombi yako wiki hii, na kwa nini?