Mathayo 5
Maelezo na hadithi ya Biblia kwa vijana (miaka 12 na zaidi)
Ufafanuzi
Yesu anapanda mlimani. Umati unamfuata, lakini yeye anaketi chini, kama vile mwalimu wa Kiyahudi angefanya alipokuwa akifundisha kitu cha muhimu sana. Kile kinachofuata si mahubiri ya kawaida. Ni ufunguzi wa ulimwengu mpya, ulimwengu ambao vipimo vyote vinabadilishwa.
Anaanza na maneno tisa yanayoitwa "Heri." Lakini angalia ni akina nani anaowataja wenye baraka: maskini wa roho, wenye huzuni, wapole, wenye njaa ya haki, wenye rehema, wenye moyo safi, wapatanishi, wanaoteswa. Hii si orodha ambayo dunia ingetengeneza. Dunia ingesema: heri wenye pesa, heri wenye ushawishi, heri wanaocheka sasa, heri wenye nguvu. Yesu anageuza kila kitu juu chini.
Kisha anawaambia wanafunzi wake kitu cha kushtua: "Ninyi ni chumvi ya dunia. Ninyi ni nuru ya ulimwengu." Si "mnapaswa kuwa." Ni "mko." Chumvi inayopoteza ladha haifai. Taa iliyofichwa chini ya kikapu haina maana. Wafuasi wa Yesu ambao hawaonekani kwa matendo yao mema wamejikanusha wenyewe.
Baadaye Yesu anafanya kitu ambacho lazima kilishtua wasikilizaji wake. Anasema hakuja kuiharibu Sheria, bali kuitimiza. Kisha anaanza kurudia sentensi ileile mara sita: "Mmesikia ilinenwa… Lakini mimi nawaambia." Anachukua amri za kale na kuzifikisha ndani zaidi, ndani ya moyo.
Kuua? Si tu kutoa uhai. Ni chuki inayochemka ndani yako. Uzinzi? Si tu tendo. Ni jicho linalotamani. Kiapo? Msilazimike kuapa; acheni ndiyo yenu iwe ndiyo. Kisasi? Toa shavu la pili. Adui? Wapende, waombee.
Anamalizia kwa sentensi ambayo inaonekana isiyowezekana: "Kwa hiyo yawapasa kuwa wakamilifu, kama Baba yenu wa mbinguni alivyo mkamilifu."
Maana Yake Ni Nini?
Mafarisayo walikuwa wataalamu wa sheria. Walijua kila amri, kila kifungu. Na Yesu anasema: haki yenu isipozidi haki yao, hamtaingia. Hiyo ni kauli ya kutisha, kwa sababu inaonekana haiwezekani.
Ndio hasa hoja. Yesu hafundishi jinsi ya kuwa mtu bora kidogo. Anafichua kwamba tatizo halipo tu kwenye mikono na midomo yetu, bali ndani kabisa, mahali ambapo mawazo yanachipuka. Ukiwahi kumchukia mtu kwa dhati, umegusa mzizi wa mauaji. Ukiwahi kumtamani mtu kama kitu, umegusa mzizi wa uzinzi.
Hii si ili tuhisi hatia inayotukandamiza. Ni ili tuone kwamba tunahitaji zaidi ya kujaribu kuwa wema. Tunahitaji moyo mpya. Na Yesu ndiye anayekuja kutoa moyo huo.
Zile "Heri" zinaonyesha nani mfalme huyu anayewatambua. Si wenye kiburi, bali walioachwa. Wale ambao dunia inawapita, Mungu anawatazama.
Uzi wa Pamoja
Mlima huu unakumbusha mlima mwingine, Sinai, ambako Mungu alimpa Musa Sheria. Sasa Yesu anapanda mlima na kufundisha kwa mamlaka yake mwenyewe: "Lakini mimi nawaambia." Hakuna nabii aliyewahi kuthubutu kusema hivyo. Manabii walisema, "Bwana anasema." Yesu anasema, "Mimi nasema." Kwa sababu yeye ndiye Bwana.
Anasema hakuja kuiharibu Sheria bali kuitimiza. Yesu mwenyewe ndiye anayeishi maisha ya Mlima huu kikamilifu. Yeye ndiye mpole aliyeteswa, mwenye moyo safi, mpatanishi kati ya Mungu na wanadamu. Kile Yesu anachotutaka tuwe, yeye kwanza alikuwa kwa niaba yetu.
Na msalabani, alichukua kutoshindwa kwetu kutimiza mahitaji haya. Ndipo "haki yetu izidi ya waandishi na Mafarisayo," si kwa juhudi zetu, bali kwa sababu haki yake tunapewa sisi.
Hapa unaona injili yote imefichwa. Mahitaji makubwa, halafu Yesu anayekamilisha yale ambayo hatuwezi.
Kwa Ajili Yako
Wewe unaishi katika ulimwengu unaokuchukua kila siku picha yako, sifa yako, umaarufu wako. Ulimwengu unakupima kwa idadi ya wafuasi, alama za shule, sura, mafanikio. Sura hii inakuambia kitu tofauti kabisa: Mungu anakuona hasa pale unapohisi mdogo. Umechoka kujionesha? Umechoka kuwa mkamilifu mbele ya wengine wakati ndani yako kila kitu kimechoka? Yesu anasema, "Heri walio maskini wa roho."
Kisha kuna changamoto. Yesu anaingia mahali panapouma. Anazungumzia jicho lako. Vitu vinavyoingia kupitia simu yako usiku, unavyofikiri hakuna anayeona. Anazungumzia lugha unayotumia kumhusu mtu unayemchukia darasani, ile chuki ya kimya inayokuwaka. Anazungumzia mahusiano yaliyovunjika ambayo umeamua kuyaacha yavunjike.
Hasemi haya ili kukukandamiza. Anasema haya kwa sababu anajua kwamba maisha yanayotoka moyoni mzuri ni maisha ya kweli, na yale mengine ni sanamu tu.
Suala si "je, unatii sheria zote?" Suala ni: je, moyo wako unaanza kufanana na wa Baba? Je, unamruhusu Yesu abadilishe si tu matendo yako, bali kile unachotamani, kile unachochukia, jinsi unavyowaona wale wanaokuumiza?
Kuwa chumvi na nuru si kufanya mambo makuu. Ni kuwa tofauti kwa dhati, mahali ulipo. Katika kikundi cha WhatsApp ambapo kila mtu anamsengenya yule mmoja. Kwenye chumba cha kubadilishia nguo. Nyumbani, mbele ya mama yako aliyekusumbua. Hapo ndipo nuru inaangaza au kikapu kinafunikwa.
Ongelea Kuhusu Hilo
Yesu anasema chuki ni kama mauaji, na jicho la kutamani ni kama uzinzi. Je, hii inakufanya ujisikie vipi? Je, unafikiri Yesu anataka kukuvunja, au kukuonyesha kitu kingine?
Kuwapenda adui na kuwaombea wanaokuumiza, hii inaonekana haiwezekani. Je, kuna mtu maalum akijiingiza akilini mwako unaposoma maneno haya? Kupenda kunaweza kuonekana vipi kwake, bila kuwa uongo?
Kuomba Pamoja
Bwana Yesu, wewe ulipanda mlima na kufungua kinywa chako, na maneno yako yanaingia mahali ambapo hakuna mtu mwingine anayefika. Nionyeshe moyo wangu jinsi ulivyo kweli. Nisamehe kwa chuki nilizoficha, kwa macho niliyoacha yatangetange, kwa mahusiano niliyoyaacha yavunjike.
Maswali kuhusu Mathayo 5
Majibu mafupi kwa yeyote anayesoma kuhusu hili kwa mara ya kwanza.
Mathayo 5 inahusu nini?
Mathayo 5 inasema nini?
Mathayo 5 inatufundisha nini kuhusu Mungu?
vijana wanaweza kujifunza nini kutoka Mathayo 5?
Kwa nini Mathayo 5 ni hadithi muhimu ya Biblia?
Yale ambayo wengine wamegundua
What strikes me most about the Sermon on the Mount is not the content but the listeners. No rabbis, no scribes, just fishermen and beggars and the sick. Jesus gave his deepest teaching to people nobody took seriously. That comforts me whenever I feel too small for the Kingdom again.
Kofi la shavu la kuume lilikuwa pigo la dharau, si la vita. Ndiyo maana Yesu anasema, "mtu akupigaye shavu la kuume, mgeuzie na la pili." Hataki ulipize, kwa sababu ukilipiza unakuwa kama aliyekuumiza. Kugeuza shavu si woga, ni kukataa kubadilishwa na ubaya wa mtu. Je, kuna kofi unalolibeba moyoni leo?
Unatafuta kitu kwa watoto wadogo zaidi?
Pia tunazo toleo maalum kwa watoto wadogo (miaka 3-6) na umri wa shule ya msingi (7-12).
Fungua katika kifaa cha Biblia ya Watoto