1Samweli 13

Maandiko Yenyewe

Sauli anaanza kutawala, na mwanawe Yonathani anaishambulia ngome ya Wafilisti huko Geba. Wafilisti wanajibu kwa jeshi kubwa "kama mchanga ufukoni mwa bahari," na Israeli inakimbilia mapangoni, vichakani, hata visimani. Sauli anasubiri Samweli siku saba huko Gilgali, watu wanaanza kutawanyika, na mwishowe anatoa sadaka ya kuteketezwa mwenyewe. Samweli anawasili dakika moja baadaye na kutangaza kwamba utawala wa Sauli hautaendelea. Sura inaishia kwa picha ya kusikitisha: Israeli bila hata mhunzi mmoja, bila panga wala mikuki, ikilipia Wafilisti ili kunoa majembe yake.

Kiini

Jambo linalotushtua ni jinsi hukumu inavyoonekana kuwa kubwa kuliko kosa. Sauli hakuabudu sanamu; alitoa sadaka kwa Bwana. Lakini hapo ndipo kiini kilipo: ufalme wa Israeli haukuwa ufalme wa kawaida. Mfalme hapa si mtawala huru anayeamua jinsi ya kumtumikia Mungu; yeye ni mtu aliye chini ya agano, anayeongozwa na neno la nabii. Kosa la Sauli si la kiibada bali la kiagano. Alipoona watu wakitawanyika na Wafilisti wakikusanyika, aliamua kwamba hali ya hatari inahalalisha kuchukua mamlaka ambayo hakupewa. Neno lake mwenyewe linaweka wazi kila kitu: "nikajilazimisha mwenyewe." Hapo ndipo mfalme anageuka kuwa mungu mdogo wa historia yake mwenyewe. Na Mungu hamkabidhi mtu wa aina hiyo ufalme wa milele.

Uzi wa Dhahabu

Samweli hasemi tu kwamba Sauli amepoteza; anasema jambo la ajabu zaidi: "BWANA angeutengeneza utawala wako juu ya Israeli milele." Neno "milele" linapotajwa hapa, tayari linatuelekeza mbele. Ufalme wa milele utakuja, lakini si kupitia Sauli. Utakuja kupitia yule Bwana anayemtafuta, "mtu anayekubaliwa na moyo wake." Tunajua jina lake: Daudi. Lakini hata Daudi atakuwa kivuli tu, kwa maana naye atashindwa katika moyo wake. Uzi unaoanzia Gilgali unaishia kwa Mwana ambaye, akiwa katika bustani ya Gethsemane na jeshi likikaribia na marafiki wakitawanyika, hakujilazimisha kuchukua chochote mikononi mwake bali alisema, "si mapenzi yangu, bali yako." Utii uliokosekana Gilgali ndio uliotolewa msalabani.

Kioo

Siku saba za Sauli ni siku ndefu. Mtu anayesubiri jibu la Mungu huku akiona akaunti ya benki ikipungua, mahusiano yakimomonyoka, au kazi ikielekea kufungwa, anajua ladha ya siku ya saba. Na ni hapo ndipo moyo unaanza kutengeneza hoja nzuri: Mungu amechelewa, watu wananiacha, lazima mtu afanye jambo. Hoja ya Sauli ilikuwa na mantiki kamili. Ndiyo maana inatisha. Dhambi yetu kubwa mara nyingi haivai nguo za uasi bali za uwajibikaji: ninapanga, ninadhibiti, ninachukua hatamu, na ninaita hayo imani. Sauli hata alitoa sadaka ili kupata kibali cha Bwana; alitumia dini kama njia ya kujiokoa mwenyewe. Leo, andika kwenye karatasi jambo moja ambalo kwa wiki hii umekuwa ukijaribu kulilazimisha, kisha sema kwa sauti mbele ya Mungu: "Hili silichukui mikononi mwangu."

Picha ya Wasikilizaji

Wasomaji wa kwanza wa kitabu hiki walikuwa Waisraeli waliokuwa wameshaona ufalme ukianguka, Yerusalemu ikiteketea, na wafalme wakipelekwa utumwani. Kwao sura hii haikuwa historia ya mbali bali maelezo ya jinsi msiba wao ulivyoanza. Walisikia kitu ambacho sisi hukipitia haraka: kwamba taifa lao liliomba mfalme ili liwe "kama mataifa mengine," na mfalme wa kwanza alishindwa pale pale alipotakiwa kuwa tofauti na mataifa mengine. Pia walielewa aibu ya mstari wa kumi na tisa vizuri kuliko sisi. Taifa lisilo na mhunzi ni taifa lililonyang'anywa uwezo wa kujitegemea; kila jembe lililokuwa likinolewa kwa Wafilisti lilikuwa ushuhuda wa utumwa. Wokovu haungetoka kwa silaha, kwa sababu hazikuwepo.

Maandiko Yanayoitikia

Sura mbili mbele, Samweli atamwambia Sauli maneno yale maarufu kwamba kutii ni bora kuliko dhabihu. Sura ya kumi na tatu ndiyo mfano wake wa kwanza: dhabihu kamili, iliyotolewa kwa wakati usio sahihi, na mtu asiye sahihi, inageuka kuwa uasi. Ibada bila utii ni kujipendekeza, si kuabudu. Kinyume chake kinaonekana katika Mwanzo 22, pale Abrahamu aliposubiri hadi dakika ya mwisho kabisa, kisu kikiwa juu, na Mungu akatoa kondoo. Abrahamu alimngoja Mungu katika hali ya kutisha zaidi kuliko ya Sauli, na akapokea ahadi ya uzao wa milele. Tofauti kati ya Gilgali na Moria si ukubwa wa hatari; ni nani aliyeaminiwa kuwa Mungu.

Swali Gumu

Je, si ukali kupita kiasi? Sauli alisubiri siku zote saba zilizopangwa; Samweli ndiye aliyechelewa. Maandiko hayajaribu kutulainishia jambo hili, na hatupaswi kulainisha sisi. Lakini angalia kwa makini: Samweli hamhukumu Sauli kwa kuchelewa kwa dakika chache bali anamwuliza, "Umefanya nini?" na jibu la Sauli ni orodha ndefu ya sababu, bila hata neno moja la toba. Mfalme anajitetea, hajinyenyekezi. Pengine hukumu haikuwa juu ya tendo moja bali juu ya moyo lililolionyesha tendo hilo: moyo unaomwona Mungu kama kikwazo cha kushughulikiwa badala ya Bwana wa kutumainiwa. Hata hivyo, mambo fulani yanabaki yamefunikwa. Kwa nini Samweli alichelewa? Maandiko hayasemi. Tunaachwa na ukweli usiopendeza kwamba Mungu wakati mwingine huchelewa kwa makusudi, na kuchelewa huko ndiko kunakofunua tulicho nacho moyoni.

Tafakari

Ni wapi maishani mwako "kujilazimisha mwenyewe" kunaonekana kama uwajibikaji, lakini kwa kweli ni kukosa kumwamini Mungu?

Unapojitetea mbele ya Mungu kwa sababu nzuri, ni nini kinachokuzuia kusema badala yake, "nimekosa"?