2 Wafalme 12:19

Maandishi

Baada ya kurasa zote zinazoeleza mapato ya hekalu, kasha lenye tundu, na dhahabu iliyotolewa ili Hazaeli aondoke Yerusalemu, mwandishi anakata simulizi kwa sentensi moja tulivu: "Kama mambo mengine yanayomuhusu Yoashi, yote aliyoyafanya, je hayakuandikwa kwenye kitabu cha matukio ya wafalme wa Yuda?" Ni swali linalojibu lenyewe. Yaani: kuna kumbukumbu nyingine, ndefu zaidi, rasmi zaidi, na sisi hatutaisoma hapa. Kisha, mstari mmoja baadaye, mfalme huyo huyo anauawa na watumishi wake njiani kushukia Sila.

Kiini

Fikiria chumba cha kumbukumbu cha kifalme Yerusalemu: mafunjo yaliyoviringishwa, harufu ya wino wa masizi na utomvu, mwandishi akikwaruza kalamu ya mwanzi, akiorodhesha ushuru, ujenzi, mikataba, ushindi. Wafalme wa mashariki ya kale waliishi kwa ajili ya kumbukumbu hizo; jina lililoandikwa lilikuwa aina ya uzima baada ya kifo. Sasa angalia anachofanya mwandishi wa Wafalme: anakubali kuwa kumbukumbu hiyo ipo, halafu anaikataa. Haitupi orodha ya mafanikio ya Yoashi. Anatupa jambo moja tu: alifanya mema alipofundishwa na Yehoyada, hakuziondoa sehemu za juu, na mwishowe alitoa vitu vitakatifu ili kununua amani. Mungu ana kumbukumbu yake mwenyewe, na vipimo vyake si vya kumbukumbu za ikulu.

Uzi Unaopita Katikati

Katika Biblia nzima kuna mvutano kati ya vitabu viwili: kitabu cha matukio ya wafalme, kinachohifadhi utukufu; na kumbukumbu ya Mungu, inayohifadhi uaminifu. Kitabu cha matukio ya wafalme wa Yuda kimepotea kabisa; hakuna mtu duniani awezaye kukisoma leo. Kilichobaki ni hukumu fupi ya Mungu juu ya maisha ya Yoashi. Hapa ndipo tunapoona kivuli cha kile kitakachokuja: Mwana wa Daudi ambaye kumbukumbu yake haipotei, ambaye hakununua amani kwa dhahabu ya hekalu bali alitoa mwili wake mwenyewe, na ambaye kwake maisha yaliyofichwa ya wanyonge yanaandikwa. Uzi hauko katika kufananisha Yoashi na Kristo, bali katika kuona jinsi ufalme wa kibinadamu unavyoisha: kwa swali, kwa mafunjo, kwa damu barabarani.

Kioo

Sisi pia tunaandika vitabu vyetu vya matukio. Wasifu wa kazi, ukurasa wa mitandao, hotuba itakayosomwa kwenye mazishi, orodha ya miradi tuliyoisimamia kanisani. Tunataka mtu fulani ajue kwamba tulikuwepo na tulifanya kitu. Si dhambi kutaka kukumbukwa; ni ubinadamu. Lakini mstari huu unagusa kidonda: hata kumbukumbu bora kabisa ya maisha yako itapotea, kama vile kitabu cha matukio ya wafalme wa Yuda kilivyopotea. Kinachobaki ni hukumu fupi ya Mungu, nayo mara nyingi haihusu yale uliyoyaandika. Leo, kabla ya kulala, chukua karatasi na uandike jambo moja ulilofanya mwaka huu ambalo hakuna mtu anayelijua na wala halitawahi kuingia kwenye kumbukumbu yoyote ya wanadamu. Kisha likabidhi kwa Mungu kwa sala fupi, na uichane ile karatasi.

Undani Mmoja

Neno la kushtua ni "mengine". Mambo mengine yanayomuhusu Yoashi. Maisha yote ya miaka arobaini yamekunjwa katika neno hilo moja. Ndani ya "mengine" mna asubuhi zote alizoamka akiwa mtoto aliyefichwa hekaluni, sauti ya Yehoyada ikimfundisha, hofu ile siku Hazaeli aliposhambulia Gathi na kugeukia Yerusalemu, na labda usiku ule alipoamua kufungua ghala takatifu. Mwandishi hataki kutuambia. Anachagua. Hii ni sanaa ya Maandiko: hayajaandikwa ili kutosheleza udadisi wetu bali ili kutuhukumu na kutuponya. Kile ambacho Mungu ameamua kutukumbusha juu ya Yoashi kinatosha; kile alichoacha nje ni chake, si chetu.

Maandiko Mengine

Yohana anamalizia Injili yake kwa wazo kinyume kabisa: kama yote aliyoyafanya Yesu yangeandikwa, ulimwengu wenyewe usingetosha kuweka vitabu vingi hivyo. Ni sauti ile ile ya "mambo mengine", lakini iliyogeuzwa. Kwa Yoashi, mengine yamepotea kwa sababu hayakuwa na uzito wa milele. Kwa Kristo, mengine hayawezi kubebwa kwa sababu ni mengi kupita kipimo. Na kwa upande wetu, nabii Malaki anazungumzia kitabu cha ukumbusho kilichoandikwa mbele za Mungu kwa ajili ya wale wanaomcha na kutafakari jina lake, watu ambao majina yao hayangeingia kamwe kwenye kumbukumbu za ikulu. Vitabu vitatu, na ni kimoja tu kinachodumu.

Mhusika Mkuu

Yoashi ni mmoja wa watu wa kusikitisha zaidi katika Maandiko. Aliokolewa akiwa mchanga, akakulia katika kivuli cha hekalu, akatawala vizuri "kwa sababu Yehoyada kuhani alimfundisha". Kifungu hicho ni sifa na mashtaka kwa wakati mmoja: wema wake ulikuwa wa kuazima. Aliporekebisha hekalu alionyesha busara ya kiutawala; alipoona majeshi ya Hazaeli akaokota vitu vilivyowekwa wakfu na baba zake na kuvituma Shamu, akinunua usalama kwa gharama ya utakatifu. Mtu asiye na mzizi wake mwenyewe hukauka wakati wa joto. Na mwisho ni wa kutisha kwa unyenyekevu wake: watumishi wake wenyewe wanamuua njiani, si adui wa kigeni. Swali la mstari wetu linamfunika kwa heshima ya kirasmi; simulizi inayofuata inamvua nguo hiyo.

Tafakari

Ni sehemu gani ya maisha yako unayoiishi hasa kwa ajili ya "kitabu cha matukio", yaani ili ionekane na ikumbukwe na watu?

Imani yako ni ya kwako mwenyewe, au bado inategemea Yehoyada fulani, mtu au mazingira ambayo yakiondoka utakauka?