2 Wafalme 3

Maandiko

Yoramu mwana wa Ahabu anatawala Israeli, anaondoa nguzo ya Baali lakini anashikilia dhambi za Yeroboamu. Mesha mfalme wa Moabu anaasi, na wafalme watatu, wa Israeli, Yuda na Edomu, wanapitia jangwa la Edomu na kukwama bila maji kwa siku saba. Elisha anaitwa, anaomba mpiga muziki, na neno la Yahwe linakuja: mabonde makavu yatajaa maji bila upepo wala mvua, na Moabu atatiwa mkononi mwao. Yote yanatimia, hadi Mesha anamtoa mwanawe wa kwanza kama sadaka ya kuteketezwa juu ya ukuta, na jeshi la Israeli linarudi nyumbani.

Kiini

Hii ni hadithi kuhusu Mungu anayeokoa watu ambao hawastahili kuokolewa. Yoramu si mtu wa Mungu; ameondoa nguzo moja lakini ameacha mfumo mzima wa ibada ya uongo ukisimama. Anapokwama jangwani, malalamiko yake yanamlaumu Yahwe: "Yahwe amewaita wafalme watatu ili kutekwa mikononi mwa Moabu?" Hakuna toba humo, ni mashtaka tu. Na bado maji yanakuja. Neema hapa haiji kwa sababu Israeli imegeuka, bali kwa sababu Mungu ameamua kuwa mwaminifu kwa agano lake hata pale mwenzi wa agano amelidharau. Hii ndiyo tofauti kati ya dini na injili: dini inasema maji yanakuja kwa wanaostahili; maandiko haya yanasema maji yanakuja kwa sababu Mungu ni Mungu.

Uzi Unaounganisha

Angalia sentensi kali ya Elisha: "kama nisingemheshimu uwepo wa Yehoshafati mfalme wa Yuda, nisingevuta usikivu kwako, au hata kukutazama." Yoramu anapokea baraka anayoipata si kwa jina lake, bali kwa jina la mtu mwingine aliyesimama karibu naye. Uso wa mmoja mwenye haki unafunika uso wa yule asiye na haki. Huu ni mfumo unaopita katika Biblia nzima hadi kwa Kristo: tunatazamwa na Mungu si kwa sababu ya rekodi yetu, bali kwa sababu tumesimama pamoja na yule Mmoja anayependeza machoni pake. Na maji yale yanayokuja jangwani, bila mvua wala upepo, yanaendeleza kumbukumbu ya Israeli iliyokunywa kutoka mwamba. Mungu yuleyule, jangwa lilelile, uzima uleule unaotoka mahali pasipo na chanzo.

Kioo

Nafikiri wengi wetu tunamfahamu Yoramu vizuri kuliko tunavyopenda kukiri. Aliondoa nguzo moja ya Baali. Umeacha tabia moja iliyokuwa ikikuaibisha, ukaacha kuvuta sigara, ukaacha kutazama vile vitu, na ukajiaminisha kwamba sasa mambo yako sawa. Lakini mfumo mzima uliobaki, jinsi unavyoshughulikia pesa, jinsi unavyowatendea watu wanaokufanyia kazi, jinsi unavyoendesha ndoa yako, haujaguswa. Na kisha unapofika jangwani, siku ya saba bila maji, unamlaumu Mungu. "Kwa nini ameniita hapa nife?" Ndugu, huyo ni Yoramu. Habari njema si kwamba hukuwa Yoramu; ni kwamba maji yalikuja hata kwa Yoramu. Lakini usikose fundisho: aliokolewa vitani, hakubadilishwa moyoni. Wokovu wa siku moja si toba.

Swali

Mungu aliahidi ushindi, na Israeli ilishinda, ikaharibu miji na kuziba chemchemi. Lakini mstari wa 19 unasumbua: kukata kila mti mzuri na kuharibu kila sehemu nzuri ya nchi. Sheria ya Musa ilikataza kukata miti ya matunda ya adui, kwa sababu mti si adui. Kwa nini hapa amri ni kinyume? Na kisha mwisho unaokwaruza zaidi: Mesha anamchinja mwanawe, na "kulikuwa na hasira kubwa dhidi ya Israeli," na Israeli wanarudi nyumbani. Hasira ya nani? Neno la Kiebrania hapa, qetsef, mara nyingi hutumika kwa ghadhabu ya Mungu mwenyewe. Andiko halielezi. Labda ushindi uliochukuliwa kwa ukatili uliopita kipimo ulirudi kama laana juu ya washindi. Sitaki kufunga pengo ambalo Mungu ameliacha wazi. Ushindi wa Israeli hapa ni ushindi ulioharibika, na maandiko yanaacha ladha chungu mdomoni kwa makusudi.

Undani

Mstari wa 20: "asubuhi karibia na mda wa kutoa sadaka ya kuteketeza, yakaja maji." Hapa hakuna hekalu, hakuna madhabahu, hakuna kuhani; wako jangwani la Edomu. Lakini mwandishi anapima wakati kwa saa ya sadaka ya asubuhi iliyokuwa ikitolewa Yerusalemu. Yaani: hata katika jangwa, hata katika jeshi la mfalme mwasi, midundo ya ibada ya kweli ndiyo inayotawala historia. Na sasa linganisha na mwisho wa sura, ambapo Mesha anatoa "sadaka ya kuteketezwa" ya mwanawe juu ya ukuta. Sura hii imefungwa na sadaka mbili: moja inayoleta maji ya uzima kwa maelfu, nyingine inayomwaga damu ya mtoto ili kuzuia jeshi. Ibada ya kweli na ibada ya uongo, zote zinaitwa jina moja, lakini moja inatoa uzima na nyingine inaudai.

Mazingira

Tuko karne ya tisa kabla ya Kristo. Ufalme umegawanyika; Israeli kaskazini chini ya nyumba ya Ahabu, Yuda kusini chini ya Yehoshafati, ambaye ni mshirika wa karibu, pengine kwa karibu mno. Moabu, mashariki ya Bahari ya Chumvi, ilikuwa nchi ya wafugaji, na kodi ya kondoo 100,000 na manyoya inaonyesha jinsi utumwa wa kisiasa ulivyoonekana: ushuru wa kila mwaka kwa bwana mkubwa. Ahabu alipokufa, Mesha aliona nafasi. Njia ya jangwa la Edomu ilikuwa mzunguko mrefu wa kimkakati, kushambulia kutoka kusini badala ya kuvuka mto moja kwa moja, lakini ilikuwa hatari kwa maji. Katika ulimwengu huo, vita kati ya mataifa vilihesabiwa kama vita kati ya miungu yao; ndiyo maana kila mtu anataka kujua nabii anasema nini kabla ya panga hazijatoka.

Tafakari

Ni nguzo gani moja umeiondoa, huku ukiacha mfumo mzima uliobaki ukisimama bila kuguswa?

Unapopokea neema, unaipokea kwa sababu unadhani unastahili, au kwa sababu unatambua unasimama karibu na Mmoja anayestahili?