2 Timotheo 1

Maandiko

Paulo, aliyefungwa gerezani, anamwandikia Timotheo kama mwana mpendwa: anamshukuru Mungu kwa imani iliyopita kutoka kwa bibi Loisi na mama Yunisi hadi kwa Timotheo, na anamsihi kuichochea karama aliyopokea, kwa kuwa "Mungu hakutupa roho ya woga, bali ya nguvu na upendo na nidhamu." Anamwita kushiriki mateso ya injili bila kuona haya, akikumbuka kwamba wokovu haukutolewa kwa kazi zetu bali kwa neema iliyokuwa katika Kristo "kabla ya nyakati kuanza." Barua inafunga kwa majina: wengine wa Asia walimwacha; Onesiforo, kinyume chao, alimtafuta Rumi hadi akampata.

Kiini

Kuna sentensi moja inayoshikilia sura yote: "namjua yeye niliyekwisha kumuamini." Sio "najua nini nimeamini," bali najua yeye. Uhakika wa Paulo hauegemei kwenye ufafanuzi mzuri wa mafundisho, wala kwenye matokeo ya utumishi wake, ambayo yalionekana kuwa magofu wakati huo. Unaegemea kwenye Mtu anayeweza kutunza kile kilichokabidhiwa kwake "hata siku ile." Na hapa kuna ugeuzaji wa kimya: Timotheo anaambiwa "yatunze mambo mazuri aliyokukabidhi Mungu," lakini Paulo anasema Mungu anakitunza kile alichokabidhi yeye. Nani anamtunza nani? Jibu ni: pande zote mbili, na si kwa kiwango sawa. Tunatunza amana kwa sababu tumekwisha kutunzwa. Neema haikuanza na uamuzi wetu; ilitolewa "kabla ya nyakati kuanza," kabla ya sisi kuwako kuiomba.

Uzi Unaopita

Angalia jinsi Paulo anavyounganisha vizazi: baba zake waliomtumikia Mungu, bibi Loisi, mama Yunisi, kisha Timotheo, kisha kizazi ambacho Timotheo atakabidhi. Imani inasafiri kama amana inayopokezanwa mkono kwa mkono, kama vile Israeli iliambiwa kusimulia matendo ya Mungu kwa watoto wao. Lakini Paulo anasema jambo la kushtua: uzi huu haukuanza kwa Loisi. Ulianza katika mpango wa Mungu kabla ya wakati, na ulifunuliwa "kwa kuja kwa mwokozi wetu Kristo Yesu." Kile ambacho manabii walisubiri kwa karne nyingi, kile ambacho vizazi vya waaminifu walikishika kwa giza, kimewekwa wazi: "Kristo aliyeikomesha mauti na kuleta uzima usiokoma kwa nuru ya injili." Mauti bado inaua, na hata hivyo imekomeshwa. Uzi mmoja, kutoka umilele hadi kwenye minyororo ya Paulo.

Kioo

Machozi ya Timotheo (mstari wa 4) yananinyamazisha. Paulo hayaelezei, hayasahihishi, hayafanyi mahubiri kuyahusu. Anayakumbuka tu. Kuna nafasi hapa kwa mtu ambaye anaamini na hata hivyo analia: kwa mzazi anayeona mtoto akiondoka kanisani, kwa mtu anayeenda kazini akijua atadhihakiwa kwa imani yake, kwa yule ambaye mwili wake umeanza kumkatalia. Na kwenye machozi hayo Paulo hasema "acha kulia," anasema "chochea." Kama moto uliobaki majivu. Woga hauondolewi kwa kujilazimisha kuwa jasiri; unaondolewa kwa kukumbuka nini kilikabidhiwa kwako. Je, umegeuza aibu yako kuwa unyenyekevu wa kiroho? Paulo hakuruhusu hilo. Leo, kabla ya jua kutua: taja kwa sauti, ukiwa peke yako, jina la mtu mmoja aliyekupitisha imani, na mshukuru Mungu kwa jina lake.

Wasikilizaji wa Kwanza

Timotheo alikuwa kiongozi mchanga katika Efeso, mji wa hekalu kubwa la Artemi, mahali ambapo dini ilikuwa biashara na fahari ya kiraia. Kuwa mwalimu wa mtu aliyefungwa gerezani na Rumi hakikuwa cheo cha heshima; kilikuwa aibu ya wazi. Katika utamaduni ambao heshima na aibu zilikuwa sarafu ya maisha, minyororo ya mwalimu wako ilikuwa doa kwenye jina lako. Ndiyo maana Paulo anarudia neno "haya" mara tatu: usiuonee haya ushuhuda, wala mimi mfungwa, na "sioni haya" mimi mwenyewe. Halafu anataja Onesiforo, ambaye "hakuionea aibu minyororo yangu." Kwa wasikilizaji wa kwanza hii haikuwa hisia tamu; ilikuwa hesabu ya bei. Kumtafuta Paulo Rumi kulimaanisha kuulizia gerezani, kujulikana, kuhatarisha.

Swali

"Wote waishio katika Asia waliniacha." Wote. Paulo anataja majina mawili, Figelo na Hemogene, kisha anaacha ukimya. Hawa walikuwa nani? Waliogopa nini? Na kwa nini Mungu, ambaye "anaweza kukitunza kile nilichokikabidhi kwake," hakuwatunza wao? Barua hii inasema Mungu hakutupa roho ya woga, lakini inaonyesha waamini walioshindwa na woga. Sitaki kufunga pengo hili kwa maelezo mepesi. Kile ambacho Paulo anakiri, kwamba alitelekezwa, kinasimama bega kwa bega na uhakika wake, kwamba hatapotea. Uhakika wake haukumhakikishia mazingira. Sioni jibu la kinadharia. Naona tu kwamba Paulo anaomba rehema kwa nyumba ya Onesiforo na hasemi neno la hukumu kwa wale waliokimbia. Ukimya wake ni mahubiri.

Mhusika Mkuu

Paulo ni mzee, amefungwa, ameachwa, na hata hivyo hakuna uchungu katika sauti yake. Kinachotawala ni kumbukumbu: "ninapokumbuka daima," "ninayakumbuka machozi yako," "nimekuwa nikikumbushwa," "nakukumbusha," "ukumbuke." Mtu mwenye mustakabali mfupi anakuwa mlinzi wa kumbukumbu. Anajua kwamba imani haitunzwi kwa mambo mapya bali kwa kushikilia "mfano wa ujumbe wa uaminifu." Na hapo kwenye upande wake mwingine kuna huruma isiyo ya kawaida: anatamani kumwona Timotheo "usiku na mchana," anamwomba Mungu ampatie Onesiforo rehema "siku ile," kama mzee anayeandika jina la rafiki kwenye mkono wa Mungu. Hii ni sura ya mtu ambaye amepoteza kila kitu isipokuwa yule anayemjua, na anaona hiyo yatosha.

Tafakari

Kile ambacho Mungu alikukabidhi, ni nini hasa? Ukiitaja kwa maneno yako, unaweza kusema kwamba unakitunza, au kwamba kimelala majivuni?

Kama Paulo angeandika habari zako kwa maneno mafupi kama alivyofanya kwa Figelo na Onesiforo, angesema wewe ulikimbia au ulitafuta hadi ukapata?