Matendo ya Mitume 15:37

Andiko

Paulo amependekeza safari ya kuwatembelea tena ndugu katika kila mji walioupeleka neno la Bwana, na papo hapo Barnaba anaingiza jina moja kwenye orodha ya wasafiri: "Barnaba alihitaji pia kumchukua pamoja nao Yohana aliyeitwa Marko." Ni sentensi fupi, isiyo na hoja wala utetezi, lakini ndani yake kuna uzito wa mtu aliyewahi kuwakimbia kazini. Barnaba hasemi kwa nini; anataka tu kijana huyo arudi safarini. Mstari huu ndio kiberiti kinachowasha mabishano makali yatakayowatenganisha wawili hawa waliokuwa wamesimama bega kwa bega mbele ya mkutano wa Yerusalemu siku chache tu zilizopita. Kwa sauti ya chini, Luka anaweka mbele yetu mgongano kati ya kazi ya injili na huruma kwa mtu mmoja aliyeshindwa, na haharakishi kuutatua.

Kiini

Fikiria chumba cha Antiokia: harufu ya vumbi la barabara, ramani ya safari akilini mwa Paulo, miji ya Galatia inayowangoja. Katika ulimwengu wa karne ya kwanza, kumchukua mtu safarini kulikuwa ni kumdhamini hadharani; mwenye kumleta alibeba heshima au aibu yake. Barnaba, mtu ambaye jina lake lenyewe lilimaanisha mwana wa faraja, anafanya tena kile alichokifanya alipomleta Sauli mwenye historia ya kutisha mbele ya kanisa lililomwogopa. Hapa ndipo kiini: neema ya Mungu haiishii kwenye mlango wa kuingilia imani, inaenea hata kwenye kurudi kwa mtu aliyeshindwa katikati ya kazi. Kanisa lilikuwa limetoka tu kutangaza kwamba Mataifa wanaokolewa kwa neema bila mzigo; sasa swali ni kama neema hiyo ina nafasi kwa mfanyakazi mwenye doa. Barnaba anasema ndiyo, kabla hajajua gharama yake.

Uzi Mkuu

Hadithi nzima ya wokovu ni hadithi ya Mungu anayewarudisha walioshindwa kazini. Israeli ilitoka Misri na kuasi jangwani, na bado ikapewa nchi. Petro alikana na bado akawa sauti ya kwanza katika mkutano wa Yerusalemu uliomalizika tu katika sura hii. Sasa Barnaba anataka kuandika sura hiyo hiyo katika maisha ya kijana mmoja aliyekata tamaa Pamfilia. Na jambo la kushangaza ni mwisho wake: miaka mingi baadaye, akiwa gerezani, Paulo mwenyewe ataandika kwamba Marko ni wa manufaa kwake katika huduma (2 Timotheo 4:11). Yule aliyekataliwa anakuwa yule anayeitwa. Kwa hiyo mstari huu si tu habari ya ugomvi; ni kielelezo cha jinsi Kristo anavyoshughulika na sisi, akiwachukua wale ambao wengine wameshawaondoa kwenye orodha.

Kioo

Kuna jina unalolijua tayari. Mfanyakazi mwenzako aliyeondoka ghafla katikati ya mradi na akakuachia mzigo. Kijana wa kanisa aliyeahidi kuongoza kikundi kisha akapotea bila neno. Mtoto wako aliyeacha masomo. Mwanandugu aliyekuangusha mahali ambapo haukuweza kumudu kuangushwa. Moyo wa mwanadamu una kumbukumbu nzuri sana kwa makosa ya wengine, na kumbukumbu hiyo inajifanya kuwa busara: "Mimi si mwenye kinyongo, ninajua tu uwezo wake." Paulo naye alikuwa na hoja nzito, na Luka hajaribu kutuambia nani alikuwa sahihi. Lakini mstari huu unakuuliza swali moja gumu: je, umewahi kumpa mtu nafasi ya pili ambayo itakugharimu wewe? Leo, chukua dakika chache, andika jina la mtu mmoja uliyemwondoa kimya kimya kwenye orodha yako, kisha mtumie ujumbe mfupi ukimwuliza hali yake kwa jina lake, bila kugusa lile kosa.

Undani

Angalia jinsi Luka anavyomtambulisha: si "Marko" tu, bali "Yohana aliyeitwa Marko." Ni jina mara mbili, moja la Kiyahudi na moja la Kirumi, kama mtu anayesoma rekodi rasmi badala ya kumwita rafiki. Luka angeweza kuandika jina moja; wasomaji wake walimjua. Lakini anarudia utambulisho kamili kama vile anayefungua tena faili lililofungwa. Kuna uzito fulani hapo: mtu huyu ana historia, na historia hiyo inaandamana na jina lake. Kila anayetajwa kwa jina kamili anajua maana yake. Na hapo ndipo tendo la Barnaba linapata ukali wake. Hasemi, "tusahau yaliyopita." Anataka kumchukua mtu huyo huyo, pamoja na faili lake, kurudi barabara ile ile.

Muktadha

Tuko Antiokia ya Shamu, mji wa tatu kwa ukubwa katika Dola ya Kirumi, takriban mwaka 49, muda mfupi baada ya barua kutoka Yerusalemu kusomwa na kanisa kufurahi. Hewa bado ina ladha ya ushindi. Safari ya kimisheni haikuwa utalii: miezi ya kutembea, njia za milima ya Pamfilia zenye wezi, magonjwa, kulala kwa wageni, kutegemea ukarimu wa watu usiowajua. Mwenzako safarini alikuwa uhai wako. Katika utamaduni wa heshima na aibu, kumkubali mtu aliyewahi kukimbia ilikuwa ni kuhatarisha sifa yako mbele ya makanisa yote mtakayoyatembelea. Zaidi ya hayo, Marko alikuwa ndugu wa Barnaba kwa damu (Wakolosai 4:10), jambo lililofanya ombi lake lionekane kwa Paulo kama upendeleo wa kifamilia unaotishia kazi ya Mungu.

Wasifu

Wasomaji wa kwanza wa Luka walikuwa makanisa ya miaka ya 60 au 70, watu waliokuwa wamekwisha kusikia habari za Paulo na Barnaba kama mashujaa. Walipofika hapa, walitambua jina la Marko si kama mtoro, bali kama mtu mashuhuri katika kanisa, mtu waliyemheshimu. Hilo lilibadilisha kabisa jinsi walivyosoma mstari huu: walijua mwisho wa hadithi kabla Luka hajawaambia. Na walijua pia kitu kingine, kwamba viongozi wao watakatifu waligombana vikali. Luka hakuficha hilo. Kwa kanisa lenye migogoro yake, ujumbe ulikuwa wa faraja isiyo na unafiki: Mungu anaendeleza kazi yake kupitia watu wanaoshindwa kuelewana, na mara nyingi huruma inayoonekana kama udhaifu leo ndiyo inayozaa mtumishi wa kesho.

Tafakari

Ni nani ambaye wewe, kwa sababu nzuri kabisa, umeamua kwamba hafai tena kwa kazi fulani, na ungekuwaje kama Mungu angekutendea wewe kwa kipimo hicho hicho?

Barnaba alilipa gharama ya kumtetea Marko kwa kupoteza ushirikiano wake na Paulo. Ni gharama gani ya kweli unayoweza kuilipa wiki hii ili mtu mmoja apate nafasi ya pili?